Akt prawny, już w preambule, definiował okoliczności i zmiany jakie Konstytucja 3 Maja wnosiła formując demokratyczny ustrój polityczny Rzeczypospolitej.

3 maja 1791 r. po burzliwej debacie sejm przez aklamację przyjął ustawę rządową regulującą organizację władz państwowych oraz prawa i obowiązki obywateli. Uchwalony przez Sejm Czteroletni (zwanym Sejmem Wielkim) pierwszy w Europie, drugi na świecie, niezwykle doniosły akt prawny kształtował polską demokrację.

Akt prawny, już w preambule, definiował okoliczności i zmiany jakie Konstytucja 3 Maja wnosiła formując demokratyczny ustrój polityczny Rzeczypospolitej.

Jedenaście artykułów Konstytucji wprowadzało trójpodział władzy, monarchię dziedziczną, opiekę prawną nad chłopami i mieszczaństwem oraz znosiło liberum veto. Wyrazicielem suwerennej woli narodu miał być dwuizbowy Sejm. Sejm miał być zwoływany co dwa lata; po upływie ćwierć wieku — czyli w 1819 r. – Sejm nadzwyczajny miał zmienić Konstytucję.

Uchwalona 3 maja 1791 r. Ustawa Rządowa była próbą unowocześnienia ustroju Polski i ratowania jej suwerenności. Mimo, że obowiązywała zaledwie kilkanaście miesięcy to do dzisiaj jest jednym z fundamentów polskiej tradycji republikańskiej, symbolem demokracji oraz powodem dumy Polaków.

Konstytucja 3 Maja do dnia dzisiejszego stanowi symbol niepodległości Polski, przez wiele lat prawo do kultywowania pamięci o jej uchwaleniu związane było z sytuacją polityczną Rzeczypospolitej. Przypomnę, że po raz pierwszy uroczyście świętowano w rocznicę uchwalenia Konstytucji -  3 maja 1792 r., w przededniu wojny z Rosją. W czasie gdy Polska została, na ponad 120  lat, wymazana z map Europy nie było przyzwolenia na oficjalne upamiętnienie uchwalenia Konstytucji. Święto państwowe zostało przywrócone dopiero 3 maja 1919 r., tuż po odzyskaniu niepodległości, a oficjalnie ponownie zniesione w  1951 r – okresie szczytu terroru stalinowskiego. Ostatecznie powrócono do obchodzenia święta Konstytucji 3 Maja w 1990 r. – tylko w wolnej, suwerennej i niepodległej Polsce mogliśmy i możemy świętować dzień uchwalenia Konstytucji 3 Maja – aktu, którego uchwalenie było wielkim doświadczeniem świadczącym o jedności i patriotyzmie ludzi, dla których dobro Polski było wartością nadrzędną.

Po przerwie spowodowanej pandemią, jasielskie obchody 231. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja rozpoczęły się mszą świętą w intencji ojczyzny odprawioną na płycie jasielskiego rynku. Liturgii przewodniczył i wygłosił homilię ks. dr Piotr Potyrała, dyrektor Caritas Diecezji Rzeszowskiej.

Przez tyle wieków Polacy nie wstydzili się słowa Bóg, czy Matka Najświętsza. Nie wstydzili się modlitwy, wiary, przynależności do Kościoła Chrystusowego. A jak jest z tym dzisiaj? Jak w naszych czasach, dwudziestym pierwszym wieku, w 2022 roku wyglądają te kwestie w naszej ojczyźnie, a więc w kraju, którego królową jest Maryja. Dziękujemy Panu Bogu za tak wielu wspaniałych ludzi, którzy nie wstydzą się swojej wiary, mówią o tym także publicznie i wyznają tę wiarę nie tylko słowami, ale przede wszystkim codziennym życiem opartym na ewangelii i przykazaniach. Dziękujemy za was, za mieszkańców Jasła i Podkarpacia, za ludzi, dla których wiara, tradycja i chrześcijańskie wartości są najważniejszym życiowym drogowskazem. Dumna z takich dzieci może być nie tylko ich ziemska matka, ale i matka ojczyzna, a nade wszystko ta nasza matka, która jest w niebie – Maryja. Ale jakże cierpi matka, gdy jej własne dziecko porzuca wartości, w których zostało wychowane. Gdy odwraca się od tych wartości, Boga i wiary, krwawi wtedy serce matki. Czyż nie krwawiło serce Maryi, gdy półtora roku temu, w wielu miastach Polski organizowane były bluźniercze marsze, w czasie których ich uczestnicy wykrzykiwali wulgarne hasła, obrażali wszystkich wokół, kpili sobie z największych świętości – powiedział w wygłoszonej homilii.

Po zakończeniu mszy świętej uczestnicy obchodów rocznicowych przy akompaniamencie Miejskiej Orkiestry Dętej udali się do parku miejskiego w Jaśle w patriotycznym pochodzie ulicami miasta. Przemaszerowali przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, instytucji publicznych, komendanci służb mundurowych, poczty sztandarowe, harcerze, oraz jaślanie. Parlamentarzyści oraz samorządowcy złożyli kwiaty pod tablicą upamiętniającą 200. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja.

W parku miejskim odśpiewano hymn Polski. Okolicznościowe przemówienie wygłosił burmistrz Jasła Ryszard Pabian. Podkreślił on wagę wydarzeń sprzed ponad dwustu lat, które dawały wówczas nadzieję na budowę silnego państwa w oparciu o nowoczesne prawo. Burmistrz odniósł się także do sytuacji, w jakiej z uwagi na rosyjską agresję militarną znalazła się Ukraina.

Do organizatorów i uczestników patriotycznego spotkania w Parku Miejskim kilka słów skierowała poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Maria Kurowska. W swoim wystąpieniu powiedziała:

Myślę,  że nawet niebo nam sprzyja i Królowa Polski.  Ksiądz Piotr Potyrała dyrektor Caritas powiedział o Królowej Polski i o ślubach Jana Kazimierza. Chcę powiedzieć, że te śluby, które Jan Kazimierz złożył właśnie, to napisał święty Andrzej Bobola patron Polski. Tak więc zawierzamy naszą ojczyznę Królowej Polski, zawierzamy patronowi świętemu Andrzejowi Boboli, i mamy nadzieję, że przy naszym wysiłku,  determinacji jeżeli trzeba będzie poświęceniu, nasza ojczyzna będzie się w spokoju rozwijać. A gdyby nie daj Boże przyszedł taki czas, że trzeba ją bronić to staniemy do obrony.

Po zakończeniu oficjalnych uroczystości 231. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja, z przygotowanym na tę okazję programem artystycznym o charakterze patriotycznym wystąpili soliści i zespoły Jasielskiego Domu Kultury.

J.M.

Więcej relacji z uroczystości:

Foto: J.Nowak