Prezydent Andrzej Duda, ustanowił 24 marca Narodowym Dniem Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką Tego dnia w 1944 roku, dokonano egzekucji na rodzinie Ulmów w Markowej. Niemiecka żandarmeria zamordowała wówczas Józefa Ulmę, jego ciężarną żonę Wiktorię i sześcioro ich małoletnich dzieci oraz ośmioro ukrywanych przez nich Żydów: Gołdę Grunfeld, Leę Didner z córeczką oraz Saula Goldmana i jego czterech synów.

W Jaśle 24 marca b.r. odbyły się powiatowe obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Uroczystości upamiętniły lokalnych bohaterów, którzy z narażeniem życia pomagali Żydom w czasie II wojny światowej, podkreślając znaczenie pamięci historycznej dla mieszkańców regionu.

Uroczystości rozpoczęły się przy budynku dawnej jasielskiej „Bursy”, gdzie w czasie wojny była siedziba Gestapo. Delegacja władz powiatu jasielskiego złożyła kwiaty pod tablicą upamiętniającą Juliana Neya – młodego lekarza, który wraz z Anną Bogdanowicz pomógł uciec z jasielskiego getta żydowskiej nauczycielce Sarze Diller i jej matce. W budynku dawnej siedziby Gestapo, w piwnicach zachowały się cele, gdzie przesłuchiwani byli polscy patrioci, żołnierze Armii Krajowej. W tym miejscu został zakatowany w październiku 1943 roku lekarz Julian Ney, absolwent Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. W Armii Krajowej zajmował się przygotowywaniem fałszywych dokumentów, tzw. aryjskich dla Żydów, ale także dla Polaków. Wystawiał zwolnienia lekarskie czy zaświadczenia o niezdolności wykonywania niewolniczej pracy na tzw. robotach w Niemczech.

Następnie uczestnicy przeszli pod budynek Sądu Rejonowego w Jaśle (gdzie podczas wojny było więzienie) i znajdującą się na budynku tablicę poświęconą Eleonorze Goleń. Tam złożono kwiaty i zapalono znicze. Wartę honorową przed tablicą wystawiła młodzież z Jednostki Strzeleckiej 2094 w Kołaczycach, działającej przy Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kołaczycach. Ceremonii towarzyszyły poczty sztandarowe jasielskich szkół ponadpodstawowych.

Dalsza część uroczystości odbyła się w Zespole Szkół Usługowych i Spożywczych im. gen. Józefa Hallera w Jaśle.

W trakcie tej części obchodów Starosta Jasielski Tadeusz Gorgosz w okolicznościowym przemówieniu podkreślił znaczenie pamięci historycznej oraz konieczność przekazywania młodemu pokoleniu wartości takich jak odwaga, solidarność i człowieczeństwo.

Przypomniał, że podczas okupacji za ukrywanie Żydów groziła kara śmierci, a mimo to w tych nieludzkich czasach byli ludzie, którym strach nie odebrał sumień.

- Wybrali dobro, choć widzieli, że mogą zapłacić najwyższą cenę. Symbolem tej ofiary jest rodzina Ulmów. Ich historia jest świadectwem odwagi i bezinteresownej miłości bliźniego. Zginęli, bo otworzyli swój dom dla prześladowanych. Uznali, że życie drugiego człowieka jest warte więcej niż ich własne bezpieczeństwo. Dzisiaj ich imiona są znane nie tylko w Polsce, ale i na świecie, jako przykład najwyższego poświęcenia – podkreślił Tadeusz Gorgosz.

Mieszkańcy powiatu jasielskiego, ryzykując utratę własnego życia, nieśli pomoc Żydom w czasie II wojny światowej. Po miesięcznym śledztwie i torturach, 5 stycznia 1943 r. została rozstrzelana pod murem więzienia w Jaśle Eleonora Goleń. Do dziś nieznane jest miejsce jej pochówku. Inni pomagający ludności żydowskiej to: Anna Kopeć z Sowiny, dr Julian Ney i Anna Bogdanowicz, Helena i Jan Kosiba, rodzina Borutów z Huty Polańskiej, rodzina Twardzickich z Bieździadki, Apolonia i Stanisław Gacoń, Zbigniew Paczosa, Andrzej Garbuliński i Władysław Pers.

    – Oddajemy hołd bohaterom i bezimiennym. To oni pokazali światu prawdziwe oblicze Polski wiernej zasadom, odważnej, która w obliczu śmierci potrafiła stanąć po stronie dobra. Narodowy dzień pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką to nie tylko wspomnienie przeszłości, to lekcja odpowiedzialności, która uczy nas, że nawet w najciemniejszych czasach można wybrać człowieczeństwo, że odwaga nie zawsze oznacza wielkie czyny na polu bitwy. Czasem jest podaniem ręki drugiemu człowiekowi, otwarciem drzwi własnego domu. Naród, który traci pamięć o swoich bohaterach traci część swojej tożsamości. Naród, który pielęgnuje pamięć, buduje swoją siłę – powiedział starosta.

Starosta przypomniał także tragiczną historię Eleonory Goleń, która została zamordowana za udzielanie pomocy żydowskiej dziewczynce. Wskazywał, że ogromną rolę w tych dramatycznych wydarzeniach odgrywały donosy, często składane przez osoby z najbliższego otoczenia. Odniósł się również do współczesności, apelując o odpowiedzialność w codziennych relacjach, także w internecie.

– Zanim napiszemy hejt wobec drugiej osoby, warto się zastanowić, czy jednym wpisem nie wyrządzamy krzywdy drugiemu człowiekowi i całej jego rodzinie. Żyjemy dziś w pokoju i powinniśmy to docenić – potrzebujemy spokoju i dobroci, a nie nienawiści – mówił.

Do znaczenia pamięci historycznej odniosła się także senator Alicja Zając.
 – Pamięć historyczna to pamięć o życiu polskiego narodu, o jego trwaniu i o tych, którzy byli przykładem dobra, miłości i patriotyzmu. Naród, który zapomina o swojej historii, traci część swojej tożsamości – zaznaczyła.
Podkreśliła również rolę szkół i edukacji w przekazywaniu tych wartości młodemu pokoleniu. Jak mówiła, spotkania z młodzieżą i pielęgnowanie pamięci to obowiązek wobec historii i tych, którzy oddali życie za innych.

- Tak się dzieje na świecie, że obok ludzi dobrych, których jest zdecydowana większość, żyje nie wiadomo dlaczego grupa ludzi złych, takich, którzy pasjonują się dokuczaniem drugiemu człowiekowi dziś. A w historii, jak pokazuje, niszczeniem innych z bliżej nieokreślonego celu. W większości był to cel zarobkowy. Myślę, że oni do końca swojego życia czuli wyrzuty sumienia. Jak można skazywać drugiego człowieka na śmierć, oczerniać. Dlatego dziękuję wszystkim szkołom ponadpodstawowym, że pielęgnują wszystkie ważne momenty w historii Rzeczypospolitej, że spotykamy się w wielu szkołach i miejscach upamiętnienia w Jaśle – mówiła Alicja Zając.

W części artystycznej przygotowanej przez uczniów Zespołu Szkół Usługowych i Spożywczych w Jaśle młodzież zaprezentowała poruszający montaż słowno-muzyczny, przypominający historie rodzin, które ratowały Żydów, często płacąc za to najwyższą cenę.

Powiatowe obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką to nie tylko do upamiętnienie bohaterów, ale również okazja do wspólnej refleksji nad historią i odpowiedzialnością za jej pielęgnowanie. Pamięć o tych wydarzeniach jest ważnym elementem tożsamości narodowej i powinna być żywa w świadomości kolejnych pokoleń.

Więcej relacji:

Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” symbolizuje hołd dla polskich bohaterów – żołnierzy podziemia antykomunistycznego, którzy walczyli z komunistycznym agresorem w latach 40. i 50. Ich lojalność wobec wolnej i suwerennej Ojczyzny nie tylko chroniła polskich obywateli przed komunistami, ale także przyczyniła się do powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność.

W Jaśle uroczystości rozpoczęły się w niedzielę, 1 marca, na Starym Cmentarzu, gdzie członkowie stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle” wraz z wicestarostą Barbarą Burbelką zapalili znicze na grobach poległych Żołnierzy Niezłomnych.

W poniedziałek uczczono pamięć Adama Lazarowicza ps. „Klamra” – ucznia jasielskiego gimnazjum, żołnierza AK i działacza WiN, zamordowanego po pokazowym procesie 1 marca 1951 r. Po złożeniu kwiatów pod tablicą poświęconą jego pamięci w budynku I LO, Kazimierz Rozembaiger przybliżył młodzieży sylwetkę bohatera, opowiadając o jego konspiracyjnej działalności oraz dramatycznych doświadczeniach. Spotkanie stało się żywą, poruszającą lekcją historii.

Główne uroczystości odbyły się przy pomniku Żołnierzy Wyklętych na placu Żwirki i Wigury, autorstwa śp. Andrzeja Pityńskiego. Wzięły w nich udział rodziny Żołnierzy Wyklętych, parlamentarzyści, przedstawiciele władz samorządowych i służb mundurowych, dyrektorzy szkół i jednostek powiatu, reprezentanci NSZZ „Solidarność” oraz Stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle”. Patriotyczny i podniosły charakter wydarzeniu nadały poczty sztandarowe oraz kompanie honorowe Jednostki Strzeleckiej 2091 im. gen. Józefa Hallera z Trzcinicy. Obecni byli również strzelcy z JS 2094 w Kołaczycach.

Zgromadzonych powitała wicestarosta Barbara Burbelka, podkreślając, że liczna obecność młodzieży dowodzi, iż pamięć o Żołnierzach Wyklętych nie zginie. W swoim przemówieniu przypomniała, że zakończenie wojny nie przyniosło prawdziwej wolności.

    – Gdy w Europie kończyła się wojna i jedni świętowali zwycięstwo, dla Polski zaczynał się nowy, trudny rozdział. Choć ucichły działa, nie przyszła prawdziwa wolność. W kraju stacjonowała Armia Czerwona, a władzę przejęli komuniści zależni od Moskwy. Ci, którzy walczyli o niepodległość, zostali uznani za wrogów ludu. Dlatego obchodzimy dziś Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, tych, którzy po wojnie nie zgodzili się na sowietyzację Polski i mieli odwagę walczyć o jej suwerenność. Symbolem tej niezłomności jest podpułkownik Łukasz Ciepliński, oficer Armii Krajowej. Aresztowany w 1947 roku, mimo brutalnych tortur, nie zdradził swoich żołnierzy. 1 marca 1951 roku został zamordowany. Chciano skazać go na zapomnienie, lecz pamięć okazała się silniejsza. Represje dotknęły tysięcy osób. Po sfałszowanych wyborach w 1947 roku wielu trafiło do więzień lub zginęło w walce. Ostatni z nich Józef Franczak „Lalek” poległ w 1963 roku – powiedziała wicestarosta jasielski Barbara Burbelka.

Represje dotknęły także żołnierzy z terenów obecnego powiatu jasielskiego. Barbara Burbelka przypomniała, że w miejscu obecnej fontanny w parku stał pomnik wdzięczności Armii Czerwonej, trzykrotnie wysadzany przez uczniów jasielskiego gimnazjum.

- W naszym powiecie działał ksiądz Florian Zając, proboszcz w Bączalu Górnym, kapelan podziemia. Ratował Żydów, chronił parafian i prowadził tajne nauczanie. W 1948 roku został aresztowany, torturowany i skazany na dożywocie, zamienione na 10 lat więzienia. Wolność odzyskał w 1953 roku z poważnie zrujnowanym zdrowiem. W ubiegłym roku upamiętniliśmy go tablicą, przywracając mu należne miejsce w historii naszej ziemi. Wspominamy dziś również mieszkańców regionu, którzy zginęli w walce oraz tych co latami cierpieli w komunistycznych więzieniach. Ich nazwiska są częścią historii powiatu jasielskiego. Komunistyczna władza próbowała odebrać im nie tylko życie, ale i pamięć. Dziś mówimy jasno – pamięć przetrwała. Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych to nie tylko rocznica, to zobowiązanie wobec prawdy. Bo wolność nie jest dana raz na zawsze. Jej obrona wymaga nieraz niebywałej, patriotycznej odwagi i niezłomności, za którą płaci się życiem. Aby każdy z nas mógł cieszyć się wolnością we własnej ojczyźnie, najwyższą cenę za tę wolność zapłacili Żołnierze Wyklęci – podkreśliła Barbara Burbelka.

Przed pomnikiem wiązanki kwiatów złożyły rodziny Żołnierzy Wyklętych, parlamentarzyści, przedstawiciele władz wojewódzkich i samorządowych, reprezentanci „Solidarności”, dyrektorzy instytucji, przedstawiciele służb mundurowych, delegacje szpitala, oraz szkół i placówek oświatowych powiatu jasielskiego.

Uroczystość przy pomniku zakończyła pieśń reprezentacyjna Wojska Polskiego – Marsz Pierwszej Brygady.

Obchody zakończyła wieczorna Msza Święta w jasielskiej Farze w intencji Ojczyzny i Żołnierzy Niezłomnych. Przed Mszą Św. zebrani i członkowie „Stowarzyszenia” odmówili różaniec w intencji Żołnierzy wyklętych.

Mszę św. odprawił i homilię wygłosił ks. Dawid Babicz z jasielskiej Fary.

W swoim kazaniu powiedział:

Chcieli schować nas w ziemi, ale zapomnieli że jesteśmy ziarnem. Kiedyś słowa te przeczytałem w odniesieniu do Żołnierzy Niezłomnych, Żołnierzy Wyklętych. Chcieli aby ci żołnierze, obrońcy naszej Ojczyzny, ci którzy po roku 1945 nie ugięli się, nie wiedzieli że jesteśmy sowiecką kolonią, nie powiedzieli że jesteśmy państwem satelickim. Nie chcieli tego. Chcieli niepodległości, chcieli wolnej, pięknej, rozwijającej się ojczyzny. Sami chcieli aby ona była sprawą naszego życia.

… Nie było im dane doznać w tamtych czasach honorów i zaszczytów.

W dalszej części kazania powiedział, że – dzisiaj powinniśmy być z nich dumni.

Dzisiaj dziękujemy za ich odwagę. Za to, że na szali oddania wszystkiego za Ojczyznę, zrobili to ponad miarę.

***

Mianem Żołnierzy Wyklętych i Żołnierzy Niezłomnych określani są członkowie podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego, stawiający opór próbie sowietyzacji Polski i podporządkowania jej ZSRR w latach 1944–1963. Do podziemia antykomunistycznego przeszli m.in. żołnierze AK, NSZ, NZW oraz osoby, które nie chciały zgodzić na sowiecką dominację w kraju. W walkach zginęło ponad 8,5 tys. żołnierzy podziemia, 5 tys. skazano na karę śmierci.

Ponad 20 tys. poniosło śmierć w obozach i więzieniach. Część z ofiar nadal nie doczekała się pogrzebu. Według szacunków historyków walkę z komunistami mogło podjąć nawet 200 tys. osób. Ostatni z Żołnierzy Niezłomnych – Józef Franczak ps. „Lalek” zginął w obławie w Majdanie Kozic Górnych w woj. lubelskim, 21 października 1963 r.

Inicjatywę ustawodawczą w zakresie uchwalenia święta upamiętniającego żołnierzy podziemia niepodległościowego podjął w 2010 r. prezydent Lech Kaczyński. Po jego śmierci prezydent Bronisław Komorowski podtrzymał projekt. Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych został ustanowiony świętem państwowym przez Sejm 3 lutego 2011 r.

Data święta związana jest z wykonaniem wyroku śmierci na kierownictwie IV Komendy Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość: Łukaszu Cieplińskim, Mieczysławie Kawalcu, Józefie Batorym, Adamie Lazarowiczu, Franciszku Błażeju, Karolu Chmielu i Józefie Rzepce. Wyrok wykonano w areszcie na Rakowieckiej 1 marca 1951 r.

Inne relacje z uroczystości:

Foto: J.Nowak

Stan wojenny, jego wprowadzenie i brutalne represje, jakim zostało poddane nie tylko środowisko solidarnościowe, ale całe patriotycznie uwrażliwione społeczeństwo polskie, to jedna z najczarniejszych kart historii najnowszej. Nigdy tak naprawdę nie zatriumfowała sprawiedliwość nad sprawcami zbrodni stanu wojennego.

Cel wprowadzenia stanu wojennego był następujący – sparaliżować życie największych ośrodków miejskich, pacyfikować próby oporu czy manifestacje, przeprowadzić masowe aresztowania, a wreszcie na tyle zastraszyć społeczeństwo, żeby Solidarność nie dostała społecznego wsparcia. Przy czym już samo wyłączenie telefonów spowodowało potężne zamieszanie oraz… śmierć osób, które nigdy w statystykach ofiar stanu wojennego nie zostały policzone.

.

W dniach 12 i 13 grudnia br. w Jaśle odbyły się uroczystości upamiętniające  44. rocznicę wprowadzenia Stanu Wojennego w Polsce. Wydarzenie było okazją do oddania hołdu ofiarom represji oraz przypomnienia jednego z najtrudniejszych okresów w historii kraju.

Obchody rozpoczęły się 12 grudnia br., w Zespole Szkół Budowlanych w Jaśle. Uczniowie przygotowali poruszający program artystyczno – historyczny, nawiązujący do wydarzeń sprzed lat. Nie zabrakło milicjantów legitymujących przy wejściu zaproszonych gości.

.

- Stan wojenny był próbą złamania ducha narodu. Dzisiejsze obchody są wyrazem naszej pamięci o tych, którzy mieli odwagę przeciwstawić się reżimowi i zapłacili za to wysoką cenę. To naszym obowiązkiem jest przekazywać tę historię kolejnym pokoleniom – mówił Starosta Jasielski, odwołując się również do własnych wspomnień i doświadczeń z tamtego okresu.

.

Ważnym punktem wydarzenia było wystąpienie gościa specjalnego – Piotra Jeglińskiego – jednej z najwybitniejszych postaci polskiej opozycji demokratycznej. Zorganizowane spotkanie było doskonałą, żywą lekcją historii dla młodzieży, która mogła wysłuchać świadectwa człowieka blisko współpracującego ze św. Janem Pawłem II i ks. Franciszkiem Blachnickim, założycielem Ruchu Światło – Życie, wspierającego polską opozycję aż do 1989 roku. Już w latach 70. Piotr Jegliński był łącznikiem między Zachodem a krajową opozycją: kolporterem niezależnych publikacji, współpracownikiem Radia Wolna Europa, organizatorem pierwszego powielacza dla podziemia oraz twórcą jednego z najważniejszych wydawnictw emigracyjnych – paryskiego wydawnictwa Editions Spotkania. Pomimo ścigania listem gończym, inwigilowania i rozpracowywania przez służby, nie zaprzestał swojej działalności, stając się symbolem niezłomności i walki o wolne słowo.

- Byliśmy małymi kornikami, którzy pożerali komunistyczną komuchę (…) Wszystko jest możliwe, tylko trzeba walczyć. Nie można upadać na duchu (…)Pamiętajcie, że wolność nie jest nam dana na zawsze. Musimy jej strzec – zaapelował P. Jagieliński.

.

Zwieńczeniem obchodów była sobotnia, uroczysta koncelebrowana Msza Święta odprawiona w intencji Ojczyzny i Ofiar Stanu Wojennego w Kościele p.w. św. Stanisława BM w Jaśle pod przewodnictwem księdza Waldemara Janigi w asyście m.in. kanclerza Kurii Diecezji Rzeszowskiej ks. Piotra Steczkowskiego, dziekana dekanatu Jasło – Wschód ks. Tadeusza Gąsiorowskiego oraz proboszczów i duchownych z jasielskich parafii. W homilii ks. Waldemar Janiga, nawiązał do wydarzeń sprzed 44 lat, podkreślając, że zbrodnia stanu wojennego nie została do dzisiaj osądzona i ukarana.

    – Pomimo upływu czasu ani architekci junty Jaruzelskiego, ani bezpośredni sprawcy politycznych mordów nie zostali ukarani. Nikt nie odpowiedział za zdemoralizowanie młodych ludzi, zmuszanych do donosicielstwa. Ważne są nie ofiary, ale dostatnie życie ich katów. To jest coś niewyobrażalnego i niesamowicie bolesnego, że ci co rządzą od dwóch lat przywrócili wysokie emerytury esbekom. To jest coś niewyobrażalnego. To są grzechy wołające o pomstę do nieba. Ci ludzie, do których dołączyli sprzedawczyki z „Solidarności”, bo tacy też są, to znaczy ci co za nic mają honor i prawdę, nadal z pomocą swoich mediów biją nas batami kłamstw, pomówień i oszczerstw, poniżając i fałszując najnowszą historię, albo też skazują ją na zapomnienie, używając wytrychu konieczności wyboru mniejszego zła. Jest to perfidny sposób niszczenia i zabijania sumień Polaków, zacierania granic między podłością a szlachetnością, kłamstwem a prawdą, między złem a dobrem.

.

We mszy św. uczestniczyły poczty sztandarowe „Solidarności” z jasielskich zakładów pracy oraz szkół w powiecie jasielskim.

.

Po nabożeństwie przybyłe na wydarzenie delegacje złożyły kwiaty przed obeliskiem upamiętniającym strajk załogi Huty Szkła Jasło oraz pod tablicą poświęconą bł. ks. Jerzemu Popiełuszce.

Wartę honorową przy obelisku i tablicy wystawiła Jednostka Strzelecka 2094 im. ppłk Stanisława Soczka z Kołaczyc oraz klasa mundurowa kołaczyckiego LO.

Następnie referat o stanie wojennym wygłosił Konrad Jurusik, uczeń Zespołu Szkół Budowlanych w Jaśle.

.

Na zakończenie starosta jasielski Adam Pawluś podkreślił, że suwerenność nie jest nam dana raz na zawsze i trzeba o nią walczyć codziennie. Gospodarz powiatu dziękował wszystkim uczestnikom uroczystości, wychowawcom, dyrektorom szkół za patriotyczną postawę.

 - Co roku będzie nas mniej, ale cieszę się, że jest z nami młodzież. Bardzo pięknie wyglądacie w mundurach – zwrócił się do strzelców.
- Dziękuję koleżankom i kolegom z „Solidarności”, bo jesteśmy tu po to, żeby oddać hołd naszym kolegom, przyjaciołom, którzy już odeszli na drugą stronę, stracili zdrowie w tamtym okresie. Ten okres beznadziei, który nastąpił, spowodował, że w naszym społeczeństwie rozpleniła się plaga pijaństwa. Dopiero zabicie księdza Jerzego tak nas poruszyło, że z powrotem odzyskaliśmy wiarę w to, że Polska odzyska suwerenność, niepodległość. Bóg zapłać wszystkim za przybycie, wspólną modlitwę, za to, że mogliśmy oddać hołd hutnikom, którzy strajkowali na czele z przewodniczącym Janem Hapem – mówił Adam Pawluś, wspominając księży Stanisława Kołtaka i Stanisława Marczaka, wspierających solidarnościowe podziemie.
- W kościółku zbierane były pieniądze na pomoc dla internowanych, więzionych, represjonowanych. W tym kościele odprawiane były msze za Ojczyznę. Spotykaliśmy się na kołtakówce. Tam była oaza wolności. Tam była również pracownia, ciemnia, w której Jurek Polak wywołał bardzo mnóstwo zdjęć z różnych, ważnych uroczystości
– wspominał Adam Pawluś, który na koniec zaintonował pieśń patriotyczną „Ojczyzno ma”, napisaną po wprowadzeniu stanu wojennego.

Więcej o uroczystości:

Foto: J.Nowak

Święto Narodowego Dnia Pamięci Duchownych Niezłomnych ustanowiono w 2018 roku, by oddać hołd kapłanom i osobom duchownym, które w czasach okupacji niemieckiej, komunistycznych represji i w okresie PRL wykazały się niezłomną postawą, odwagą i wiernością Bogu i Ojczyźnie.

W dniu 20 października br., w Jaśle odbyły się powiatowe obchody Narodowego Dnia Pamięci Duchownych Niezłomnych.

W jasielskim „Małym Kościółku” została odprawiona msza święta, podczas której modlono się w za Ojczyznę, wolność, solidarność oraz zwycięstwo nad złem. Zgromadzonych wiernych powitał na wstępie proboszcz parafii ks. Dariusz Weryński:

Tradycyjnie nasz „Kościółek” staje się miejscem modlitwy w intencji naszej Ojczyzny. Chcemy dziękować Panu Bogu za Niezłomnych kapłanów, na czele których staje błogosławiony ks. Jerzy Popiełuszko. Chcemy prosić w czasie tej dzisiejszej modlitwy, aby nasza Ojczyzna pozostała wierna Panu Bogu, Krzyżowi i Ewangelii.

Eucharystii przewodniczył ks. Tadeusz Gąsiorowski – Dziekan Dekanatu Jasło-Wschód, proboszcz Parafii Rzymskokatolickiej p.w. Matki Bożej Częstochowskiej w Jaśle, któremu towarzyszyli duchowni z parafii naszego miasta.

Na wstępie przypomniał on, że od 2018 roku obchodzone jest święto państwowe – Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych, „którzy w różnych sytuacjach mówili Panu Bogu swoim życiem, że on jest wartością najwyższą. Że Ojczyzna, w której mieszkają, żyją, czyli Polska, jest dla nich wartością niezbywalną.”

Okolicznościową homilię wygłosił ks. Łukasz Ślusarczyk, wikariusz w Parafii Św. Stanisława BM oraz katecheta w I Liceum Ogólnokształcącym im. kr. Stanisława Leszczyńskiego.

Zgromadził nas w naszym „Kościółku” Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych – właśnie obchodzony symbolicznie w rocznicę porwania i męczeńskiej śmierci bł. ks. Jerzego Popiełuszki. To dzień, w którym kościół w Polsce i cały naród oddają hołd tym kapłanom, zakonnikom, osobom życia konsekrowanego, którzy w obliczu prześladowań, terroru i bezprawia pozostali wierni Bogu, Ojczyźnie, Kościołowi, płacąc często najwyższą cenę – cenę swojego życia. Dzisiejsze święto jest takim wezwaniem do pamięci o męstwie, wierności tym, którym komunistyczna, a wcześniej totalitarna władza próbowała złamać, więzić, zmusić do milczenia, całkowicie usunąć z życia publicznego. Mamy tutaj w pamięci wielkich pasterzy takich jak kard. Stefan Wyszyński czy kard. August Hlond, ale myślę, że też tysiące anonimowych kapłanów, osób konsekrowanych, którzy cierpieli w obozach, więzieniach, na zesłaniach. Byli oni latarniami mroku, wskazującymi drogę prawdy, nadziei kiedy kłamstwo i lęk rządziły codziennością. Można by wiele tutaj mówić o tych Niezłomnych kapłanach. Myślę, że te postacie kościoła dawały naszemu narodowi siłę do przetrwania najtrudniejszych czasów, ale też i dają dzisiaj siłę. – mówił.

W trakcie kazania przytoczył on postać błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki, nazywając go „męczennikiem naszych czasów”. – Jego krótkie, ale jakże intensywne kapłaństwo stało się symbolem właśnie Niezłomności. –

– Ks. Jerzy – kapelan warszawskiej „Solidarności” – stał się głosem tych, którym odebrano prawo do wolności, godności, do prawdy. Jego słynne msze święte za Ojczyznę przy Kościele Świętego Stanisława Kostki na Żoliborzu gromadziły przecież tysiące wiernych, spragnionych prawdy, otuchy, poczucia wspólnoty. W czasach stanu wojennego i także późniejszych represji, kazania ks. Jerzego – głęboko zakorzenione w Ewangelii i nauczaniu kościoła – można powiedzieć, że były takim balsamem dla zbolałych serc, dla ducha. Jego przesłanie, którego esencję stanowiła myśl zaczerpnięta ze Świętego Pawła „zło dobrem zwyciężaj!” to nie była postawa jakiejś bierności, ale było to właśnie aktywne ewangeliczne wezwanie do walki z nienawiścią, kłamstwem, ale za pomocą narzędzi chrześcijańskich – właśnie prawdy, miłości, sprawiedliwości, gotowości do ofiary, poświęcenia. Ks. Jerzy żył według tej zasady aż do końca i nie uległ zastraszeniu. Nie dał się złamać pogróżkom, bo powiedział, że wierność prawdzie, którą jest Chrystus jest ważniejsza niż strach przed śmiercią. Jak wiemy, wiele osób także obecnych w naszej świątyni pamiętają właśnie tą datę 19 października 1984 rok kiedy wracając z Bydgoszczy został porwany, następnie okrutnie torturowany stracił życie, stając się męczennikiem za wiarę i wolność. Jego śmierć wstrząsnęła Polską, ale stała się jednocześnie taką iskrą, która umocniła wiarę i opór w zwycięstwo dobra. Dzisiaj grób błogosławionego ks. Jerzego jest miejscem nieustannej pielgrzymki, a jego przykład inspiruje także kolejne pokolenia do życia w godności, wierności swojemu sumieniu.

Po zakończeniu Eucharystii, uczestnicy obchodów w otoczeniu pocztów sztandarowych oraz reprezentacji Jednostek Strzeleckich z Trzcinicy i Kołaczyc, zebrali się na placu przed kościołem, pod tablicą upamiętniającą legendarnego Kapelana „Solidarności”, gdzie wysłuchali referatu poświęconego Duchownym Niezłomnym,  przygotowanego przez ucznia II Liceum Ogólnokształcącego w Jaśle – Tomasza Wnęka – radnego Rady Młodzieżowej przy Parlamentarnym Zespole ds. Młodzieży oraz Młodzieżowej Rady Miejskiej Jasła.

W dalszej części, pod umieszczoną na frontonie świątyni tablicą poświęconą postaci błogosławionego ks. Jerzego Popiełuszki,  przybyłe na uroczystość delegacje złożyły kwiaty i znicze.

Starosta Jasielski Adam Pawluś w swoim wystąpieniu podkreślił, że władze komunistyczne konsekwentnie dążyły do ateizacji społeczeństwa. Religia postrzegana była jako opium dla ludu, Kościół zaś, jako przeszkoda w budowie państwa socjalistycznego.

Zauważył również, że pomimo upływu 41 lat prawda o zabójstwie księdza Jerzego, a także innych księży nie ujrzała jeszcze w pełni światła dziennego, i że obowiązkiem nas – Polaków jest się o nią dopominać.

- Naszym obowiązkiem jest pamiętać i tę pamięć przekazywać kolejnym pokoleniom. Warto znać swoją historię, warto pamiętać i warto też wiedzieć, że trzeba walczyć o prawdę.

Wciąż mamy wokół siebie wpływy propagandy — może nie w tej samej formie, ale równie niebezpieczne: manipulacje w Internecie, ataki na wiarę, fałszowanie historii, prowadzenie wojny hybrydowej. Dlatego naszym zadaniem — młodych i starszych — jest szukać prawdy, bronić wartości, które budują człowieka, i uczyć się na błędach poprzednich pokoleń.

Wojewoda podkarpacki Teresa Kubas – Hul skierowała do organizatorów list, w którym Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych, określiła świętem, które „przywołuje pamięć o kapłanach wiernych Bogu, Ojczyźnie i ludziom, gotowych oddać życie w obronie prawdy i wolności”.

Wojewoda złożyła wyrazy głębokiej wdzięczności wszystkim, którzy pielęgnują pamięć o duchowych bohaterach i życzyła by Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych „stał się czasem zadumy, ale i umocnienia w przekonaniu, że wierność wartościom, którym służyli, pozostaje wciąż żywa w sercach Polaków.”

Na zakończenie obchodów wspólnie odśpiewano pieśń „Ojczyzno ma”.

Inne opisy uroczystości:

Foto: J.Nowak

Zapraszamy wszystkich 19 i 20 października 2025 r. na obchody

NARODOWEGO DNIA PAMIĘCI DUCHOWNYCH NIEZŁOMNYCH.

Zapraszamy wszystkich 19 i 20 października 2025 r. na obchody

NARODOWEGO DNIA PAMIĘCI DUCHOWNYCH NIEZŁOMNYCH.

Program uroczystości poniżej.

oraz

Miasto Jasło

zapraszają na

Miejskie Obchody 82 rocznicy Akcji „Pensjonat” oraz

XIII Jasielski Marsz Wolności,

które odbędą się

5 sierpnia 2025 roku (wtorek) o godz. 20:00

przy Skwerze Uczestników Akcji „Pensjonat”

w Jaśle, ul. Staszica.

Stowarzyszenie Miłośników Jasła i Regionu Jasielskiego

oraz

Miasto Jasło

zapraszają na

Miejskie Obchody 82 rocznicy Akcji „Pensjonat” oraz

XIII Jasielski Marsz Wolności,

które odbędą się

5 sierpnia 2025 roku (wtorek) o godz. 20:00

przy Skwerze Uczestników Akcji „Pensjonat”

w Jaśle, ul. Staszica.

.

Akcja „Pensjonat” była jednym z najważniejszych i najbardziej brawurowych działań Armii Krajowej na terenie okupowanej Polski —skuteczną operacją uwolnienia więźniów z jasielskiego więzienia gestapo, przeprowadzoną w nocy z 5 na 6 sierpnia 1943 roku. Wydarzenie to zapisało się na kartach historii jako symbol odwagi, determinacji i solidarności lokalnej społeczności w walce o wolność.

Obchody rocznicy tej akcji to nie tylko wspomnienie bohaterskich czynów sprzed lat, ale również ważna lekcja historii, pamięci i tożsamości.

Zapraszamy wszystkich mieszkańców Jasła i regionu, młodzież, rodziny, przedstawicieli instytucji oraz gości spoza miasta do wspólnego oddania hołdu uczestnikom Akcji „Pensjonat” oraz wszystkim walczącym o wolność i godność człowieka. Niech nasza obecność będzie świadectwem pamięci, wdzięczności i troski o przekazywanie wartości, które jednoczą pokolenia.

Wiesław Hap                                            Adam Kostrząb

Prezes                                                     Burmistrz

Stowarzyszenia Miłośników Jasła                 Miasta Jasła

i Regionu Jasielskiego

Starosta Jasielski zaprasza na Obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką 24 marca 2025 r.
Program obchodów na plakacie.

Starosta Jasielski zaprasza na Obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką 24 marca 2025 r.
Program obchodów na plakacie.

W tym roku w Jaśle obchody rozpoczęły się od nawiedzenia grobów Żołnierzy Wyklętych na jasielskim Starym Cmentarzu, którzy poświęcili swoje życie w walce o wolność, zapalenia zniczy i odmówienia krótkiej modlitwy przy każdym grobie przez członków Stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle”.

Od 2011 roku w dniu 1 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych.

W tym roku w Jaśle obchody rozpoczęły się od nawiedzenia grobów Żołnierzy Wyklętych na jasielskim Starym Cmentarzu, którzy poświęcili swoje życie w walce o wolność, zapalenia zniczy i odmówienia krótkiej modlitwy przy każdym grobie przez członków Stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle”. Następnie członkowie „Stowarzyszenia” poprowadzili różaniec w intencji bohaterskich Żołnierzy Niezłomnych w kaplicy adoracyjnej przy kościele farnym p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, gdzie odprawiona została następnie uroczysta Msza Święta w intencji Ojczyzny i Żołnierzy Wyklętych.

Uroczystej koncelebrowanej Mszy Świętej w intencji Ojczyzny i Żołnierzy Wyklętych przewodniczył ks. Zbigniew Irzyk, a okolicznościową homilię wygłosił ks. dr Marian Putyra, który w przejmujących słowach mówił o losach naszej Ojczyzny i jej obrońców, podkreślając, że (…) wolność krzyżami się mierzy (…). Kaznodzieja przybliżył postacie wielu bohaterów m. in ppłk Łukasza Cieplińskiego czy „Inki”, którzy w imię naszej niepodległości poświęcili własne życie. Zaznaczył, że: (…) raz zdobytej wolności nie ma się na zawsze. O wolność trzeba walczyć zawsze!.

Na zakończenie zaapelował do zebranych, by pamiętali o tych, dzięki którym dziś możemy cieszyć się suwerenną, niepodległą Ojczyzną: Nośmy w sercu tych bohaterów, aby pamięć o niech nie zginęła (…), bo naszym obowiązkiem jest dbać o to, żeby w prawdzie byli przedstawiani!.

Po nabożeństwie uczestnicy przeszli pod pomnik na placu Żwirki i Wigury, gdzie miała miejsce oficjalna część wydarzeń. W uroczystości wzięły udział rodziny Żołnierzy Wyklętych, przedstawiciele władz samorządowych, służb mundurowych, dyrektorzy instytucji powiatowych i szkół, a także członkowie NSZZ „Solidarność” i Stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle” oraz poczty sztandarowe.

Oprawę mundurową zapewniły kompania honorowa Jednostki Strzeleckiej 2091 im. gen. Józefa Hallera w Trzcinicy, Związek Strzelecki „Strzelec” im. Józefa Piłsudskiego oraz harcerze z Komendy Hufca ZHP im. Rodziny Madejewskich w Jaśle.

Obchody uświetnili zaproszeni goście, wśród których znaleźli się m.in.: poseł do Parlamentu Europejskiego Bogdan Rzońca, przedstawiciel Wojewody Podkarpackiego Teresy Kubas-Hul, przewodniczący Sejmiku Województwa Podkarpackiego Jerzy Borcz, radny Sejmiku Województwa Podkarpackiego Mateusz Lechwar, wicestarosta jasielski Tadeusz Gorgosz, przewodniczący Rady Miejskiej Jasła Marcin Węgrzyn oraz wójt gminy Skołyszyn Bogusław Kręcisz.

Przemówienie okolicznościowe wygłosił starosta jasielski, Adam Pawluś.

W swojej mowie przypomniał mroczne realia komunistycznego terroru – W latach 1944–1956 na terenie naszego kraju istniało wiele tajnych więzień i aresztów, które były miejscami kaźni i cierpienia osób sprzeciwiających się sowietyzacji Polski. Spokojne dotąd budynki zmieniały się nie do poznania. Mieszkania adaptowano na pokoje przesłuchań, piwnice stawały się aresztami, miejscami tortur, a ciche dotąd podwórka wypełniały się najpierw ciągłymi krzykami katowanych ludzi, później zaś bezimiennymi mogiłami niepoliczonych do dziś ofiar.

– Zabijając swych przeciwników, władze zainstalowane przez Stalina deptały również pamięć o nich. Totalitarna władza grzebała ich w anonimowych dołach i próbowała wymazać z historii, zaś krewni okrutnie pomordowanych długo jeszcze żyli z piętnem „rodzin bandytów” i czuli się jak obywatele niższej kategorii.

W wielu miejscach w Polsce stawiano pomniki upamiętniające dominację Związku Radzieckiego, a Jasło nie było wyjątkiem. W naszym mieście znajdował się pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej, który stał się obiektem licznych ataków. Po zakończeniu II wojny światowej był trzykrotnie wysadzany w powietrze, a każdorazowo odbudowywany przez władze ludowe. Sprawcą tych zamachów był Stanisław Gleń, uczeń jasielskiego gimnazjum, który za swoje działania został aresztowany, brutalnie torturowany w UB w Jaśle i Rzeszowie, a następnie skazany na 5 lat więzienia.

W Powiecie Jasielskim wiele osób zaangażowało się w walkę przeciwko reżimowi komunistycznemu, w tym ks. Florian Zając – kapelan Armii Krajowej oraz Stronnictwa Narodowego, działacz państwa podziemnego. Po wojnie, w 1948 roku, został zatrzymany przez UB, oskarżony o współpracę z antykomunistycznymi organizacjami i brutalnie torturowany. Skazany na 10 lat więzienia, odbywał karę w Wronkach i Rawiczu. Po amnestii odzyskał wolność w 1953 roku, lecz jego zdrowie poważnie podupadło. Zmarł w wieku 74 lat na skutek udaru mózgu.

– Stoimy przy pomniku – darze wielkiego mistrza Andrzeja Pityńskiego, którego rodzice oraz wujek również należeli do grona Wyklętych, prześladowanych przez funkcjonariuszy UB. Dziś składamy hołd pokoleniu, które niosło wartości współcześnie postrzegane jako bardzo trudne. Wartości takie jak Ojczyzna, rodzina, Bóg, które dziś bardzo często są negowane, deptane, o których wielu z nas zapomina. (…)  Kto nie potrafi zrozumieć poświęcenia Niezłomnych, ten tak naprawdę nie potrafi zrozumieć polskości. Bowiem ideą polskości jest wolność i niezależność. – zaznaczył na koniec starosta.

Na zakończenie starosta wyraził podziękowanie wszystkim obecnym za udział w obchodach oraz księżom za odprawienie uroczystej Mszy Świętej.

Po odczytaniu apelu pamięci delegacje złożyły kwiaty pod pomnikiem Żołnierzy Wyklętych.

.

W związku z obchodami Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, w dniu 3 marca br., w I Liceum Ogólnokształcącym w Jaśle upamiętniono postać Adama Lazarowicza – ps. “Klamra”, ucznia jasielskiego gimnazjum, aresztowanego za swoją działalność w AK i WiN, zamordowanego po pokazowym procesie 1 marca 1951 r.

Po złożeniu kwiatów i zniczy pod tablicą upamiętniającą bohatera, głos zabrał Kazimierz Rozembaiger – prezes Stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle”, który przybliżył zgromadzonej młodzieży postać byłego wychowanka ich szkoły. Opowiedział o losach, jakie spotkały Lazarowicza i jego najbliższych podczas pobytu w więzieniu, wielokrotnych i brutalnych przesłuchaniach, przeprowadzając tym samym żywą lekcją historii.

Głos zabrał również Tadeusz Gorgosz – wicestarosta jasielski, który podziękował Kazimierzowi Rozembaigerowi za ten szczególnie cenny dla młodzieży wykład. Podkreślił, że dzięki niemu współczesna młodzież może lepiej poznać realia z jakimi musiał mierzyć się Adam Lazarowicz i wszyscy Żołnierze Wyklęci, którzy świadomie wybrali walkę o wolność Ojczyzny, płacąc za to najwyższą cenę.

Więcej na ten temat:

W I Liceum Ogólnokształcącym w Jaśle uczczono pamięć Adama Lazarowicza

Foto: J.Nowak

43 lata temu, w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r., wprowadzono stan wojenny. Władzę w Polsce przejęła junta wojskowa pod przywództwem gen. Wojciecha Jaruzelskiego. Celem reżimu komunistycznego było zniszczenie wielomilionowego ruchu „Solidarności”. Wojskowy zamach stanu kosztował życie co najmniej kilkudziesięciu Polaków.

43 lata temu, w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r., wprowadzono stan wojenny. Władzę w Polsce przejęła junta wojskowa pod przywództwem gen. Wojciecha Jaruzelskiego. Celem reżimu komunistycznego było zniszczenie wielomilionowego ruchu „Solidarności”. Wojskowy zamach stanu kosztował życie co najmniej kilkudziesięciu Polaków.

Decyzja o wprowadzeniu stanu wojennego zaakceptowana została 5 grudnia 1981 r. przez Biuro Polityczne KC PZPR. Jaruzelski otrzymał od towarzyszy partyjnych swobodę wyboru konkretnej daty rozpoczęcia operacji.

Z notatki adiutanta marszałka Kulikowa, gen. Wiktora Anoszkina wynika, że Jaruzelski prosił Sowietów o udzielenie wsparcia militarnego po wprowadzeniu stanu wojennego, jeśli opór społeczny byłby masowy.

Wojskowy zamach stanu rozpoczął się wieczorem 12 grudnia 1981 r. Jeszcze przed północą jednostki MSW, składające się z grup specjalnych, oddziałów ZOMO, jednostek antyterrorystycznych, funkcjonariuszy SB, oddziałów Jednostek Nadwiślańskich przy wsparciu wojska rozpoczęły działania.

W ramach operacji „Azalia” siły MSW i WP zajęły obiekty Polskiego Radia i Telewizji oraz zablokowały w centrach telekomunikacyjnych połączenia krajowe i zagraniczne. Grupy milicjantów i funkcjonariuszy SB przystąpiły w ramach operacji o kryptonimie Jodła do internowania działaczy „Solidarności” i przywódców opozycji politycznej.

Oddziały ZOMO zajęły lokale zarządów regionalnych „Solidarności”, zatrzymując przebywające tam osoby i zabezpieczając znalezione urządzenia łącznościowe i poligraficzne. Do miast skierowano oddziały pancerne i zmechanizowane, które umieszczono przy najważniejszych węzłach komunikacyjnych, urzędach i innych obiektach strategicznych. Przeprowadzono aresztowania wśród niezależnych intelektualistów, w tym wśród organizatorów i uczestników obradującego w Warszawie Kongresu Kultury Polskiej.

W sumie w pierwszych dniach stanu wojennego internowano ok. 5 tys. osób, które przetrzymywano w 49 ośrodkach odosobnienia na terenie całego kraju. Łącznie w czasie stanu wojennego liczba internowanych sięgnęła 10 tys., w więzieniach znalazła się znaczna część krajowych i regionalnych przywódców „Solidarności”, doradców, członków komisji zakładowych dużych fabryk, działaczy opozycji demokratycznej oraz intelektualistów związanych z „S”.

Przeciwko narodowi użyto całej siły komunistycznego państwa. W operacji polityczno-wojskowej – użyto 70 tys. żołnierzy, 30 tys. milicjantów, kilkanaście tysięcy funkcjonariuszy SB. Wyposażono ich w 1396 czołgów oraz blisko 2 tys. transporterów opancerzonych.

Na podstawie dekretu o stanie wojennym zawieszono podstawowe prawa i wolności obywatelskie, wprowadzono tryb doraźny w sądach, zakazano strajków, demonstracji, milicja i wojsko mogły każdego legitymować i przeszukiwać obywateli. Wprowadzono godzinę milicyjną od godz. 22 do 6 rano, a na wyjazdy poza miejsce zamieszkania potrzebna była przepustka. Korespondencja podlegała oficjalnej cenzurze, wyłączono telefony, uniemożliwiając m.in. wzywanie pogotowia ratunkowego i straży pożarnej. Większość najważniejszych instytucji i zakładów pracy została zmilitaryzowana i była kierowana przez ponad 8 tys. komisarzy wojskowych. Zawieszono wydawanie prasy poza „Trybuną Ludu” i „Żołnierzem Wolności”. Zawieszono działalność wszystkich organizacji społecznych i kulturalnych, a także zajęcia w szkołach i na wyższych uczelniach.

W 43 rocznicę wprowadzenia w Polsce stanu wojennego, w piątek, 13 grudnia, odbyły się w Jaśle uroczystości upamiętniające ofiary stanu wojennego.

W Zespole Szkół Budowlanych w Jaśle młodzież przygotowała okolicznościowy program artystyczny oraz wystawę nawiązującą do wydarzeń z 13 grudnia 1981 roku. Gościem specjalnym był prof. Jan Majchrowski, który opowiedział zebranej młodzieży o swoich przeżyciach związanych z wprowadzeniem stanu wojennego w Warszawie.

W spotkaniu wzięli udział uczestnicy i świadkowie historii sprzed 43 lat m.in. przywódca strajku i przewodniczący zakładowej „Solidarności” w jasielskiej hucie szkła Jan Hap, Kazimierz Rozenbeiger, oraz inni świadkowie tych wydarzeń.

Starosta Jasielski Adam Pawluś, który uczestniczył w uroczystej akademii powiedział:

- 13 grudnia 1981 r. byłem na opiece, ponieważ kilka dni wcześniej urodziła się moja trzecia córka. Wczesnym rankiem przybyłem do Delegatury NSZZ „Solidarność”, gdzie dowiedziałem się, że nasi koledzy w nocy zostali aresztowani – wspomina starosta jasielski Adam Pawluś, który miał wówczas 26 lat. - Na spotkaniu w gronie kilkudziesięciu osób podczas rozmowy zaproponowałem tekst, który napisałem. Wzywałem do strajku zgodnie z naszym statutem. Nie bałem się konsekwencji. Próbowałem się kontaktować z naszymi strukturami na zewnątrz, ale nie było łatwo dojechać do Krakowa, czy innych miejsc. Telefony były wyłączone więc przygotowaliśmy struktury do podziemia. Ja byłem jednym z tych, który zaproponował jak mają funkcjonować. Mieliśmy przygotowany system, który dzielił komisje zakładowe. Ten schemat początkowo działał, ale z czasem coraz więcej komisji się wyłamało z podziemnych działalności i w lutym zostałem aresztowany. Przedstawiono mi rękopis, wcześniej pobrano próbki mojego pisma z życiorysu. Proponowano mi współpracę, ale odmówiłem i zostałem skazany na karę więzienia na okres 3 lat –

Wieczorem w kościele pw. św. Stanisława BM mszy świętej koncelebrowanej w intencji Ojczyzny i ofiar stanu wojennego przewodniczył ks. Dariusz Weryński, proboszcz parafii św. Stanisława BM, która w tamtych latach była miejscem pomocy prześladowanym i bastionem podziemnej „Solidarności”.

Po mszy świętej delegacje władz samorządowych powiatu i miasta, przedstawiciele parlamentarzystów, „Solidarności” Regionu Podkarpacie, Stowarzyszenia Solidarni w Jaśle, instytucji, zakładów pracy, służb mundurowych złożyły kwiaty przed obeliskiem upamiętniającym strajk załogi Huty Szkła Jasło 14 grudnia 1981 roku i pod tablicą bł. ks. Jerzego Popiełuszki, znajdującą się na frontonie „kościółka”.

Okolicznościowy referat wygłosił Mateusz Laszkiewicz, uczeń Zespołu Szkół Budowlanych w Jaśle.

Starosta jasielski Adam Pawluś przypomniał, że „Solidarność” nie tylko zmieniła Polskę, ale również obaliła mur berliński i przyniosła zmiany w świecie.

Na zakończenie w hołdzie kapelanowi „Solidarności” i ludzi pracy pochyliły się sztandary „Solidarności” z Gamratu w Jaśle, Zakładu Gazowniczego w Jaśle oraz szkół. Wartę honorową wystawiła jednostka strzelecka 2094 z Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Curie – Skłodowskiej w Kołaczycach.

Uroczystość opisują również:

Foto: J.Nowak

11 listopada jest dniem, w którym wspominamy bohaterów polskiej historii, którzy przez lata niewoli nie zrezygnowali z marzeń o wolnym, suwerennym państwie. Mimo represji, brutalnie tłumionych powstań, polityki rusyfikacji i germanizacji, Naród Polski nigdy nie poddał się w walce o własną tożsamość. To dzięki ich niezłomności, odwadze oraz wspólnemu wysiłkowi, zarówno na polach bitew, jak i poprzez codzienną, wytrwałą pracę – Polska mogła powrócić na mapę Europy.

To święto przypomina nam, że wolność nie jest dana raz na zawsze. Jest darem, ale i zadaniem, które wymaga stałego zaangażowania. Dziś, w obliczu globalnych zagrożeń i kryzysów, musimy pozostać zjednoczeni, wierni wartościom, które definiują nas jako naród: miłości do Ojczyzny, poczuciu odpowiedzialności za przyszłe pokolenia oraz gotowości do obrony naszej suwerenności, nie tylko w sferze militarnej, ale także gospodarczej i kulturowej.

W poniedziałek, 11 listopada 2024 r. odbyły się w Jaśle uroczystości z okazji 106. Rocznicy Odzyskania Niepodległości.

Obchody rozpoczęły się Mszą Świętą w intencji Ojczyzny oraz poległych za Ojczyznę, w kościele o.o. Franciszkanów. Liturgii przewodniczył ks. dr hab. Piotr Steczkowski – Wikariusz Generalny Diecezji Rzeszowskiej oraz Kanclerz Kurii Diecezjalnej w Rzeszowie, w asyście dziekana jasielskiego ks. Zbigniewa Irzyka i księży proboszczów miejscowych parafii. Homilię wygłosił o. gwardian Łukasz Pazgan. W homilii powiedział:

Niepodległość, to przede wszystkim dar. Myślę, że dla każdej ojczyzny i narodu. Niepodległość to najwspanialszy dar. Niepodległość to po prostu wolność. Największy dar Boga jaki został złożony dla człowieka. Historia uczy, że niepodległość można stracić, a historia lubi się powtarzać. Czy nie wchodzimy teraz w erę dobrobytu konformizmu, w erę tak zwanej złotej epoki Polski, kiedy to Polak wiedział lepiej od Boga, co jest dla niego lepsze? Warto się zastanowić, czy nie ma podobieństw do tych czasów, kiedy był dobrobyt w naszej ojczyźnie, a skończyło się utratą niepodległości, czy nie wybieramy kłótni, sporów, czy nie wybieramy waśni, tego co nas różni, zamiast tego co nas jednoczy?  

W uroczystej Mszy św. wzięli licznie udział: poczty sztandarowe miasta Jasła, służb mundurowych, szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz organizacji pozarządowych,  władze samorządowe powiatu jasielskiego i miasta Jasła, harcerze, młodzież ze szkół o profilach mundurowych w Trzcinicy i Kołaczycach, organizacji społecznych, placówek kultury i oświaty, oraz wielu mieszkańców Jasła i okolic. Oprawę muzyczną zapewniła Gminna Orkiestra Dęta przy Ochotniczej Straży Pożarnej w Osobnicy (gmina Jasło), pod kierownictwem kapelmistrza Jana Zygmunta.

Po zakończeniu mszy świętej uformował się pochód, który przeszedł ulicami 3-go Maja, Kołłątaja, Czackiego i Mickiewicza do Parku Miejskiego, gdzie przed Grobem Nieznanego Żołnierza miały miejsce oficjalne obchody Narodowego Święta Niepodległości. W trakcie przemarszu parlamentarzyści i przedstawiciele władz samorządowych, złożyli kwiaty pod tablicą przy ul. Kołłątaja, upamiętniającą wymarsz jasielskiego oddziału Związku Strzeleckiego w 1914 r. oraz pod tablicą poświęconą marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu, umieszczoną na ścianie Kościoła św. Stanisława.

Po dotarciu do Parku Miejskiego, złożono wieńce na płycie Grobu Nieznanego Żołnierza. Wartę honorową przy Grobie pełnili harcerze z Komendy Hufca ZHP w Jaśle im. Rodziny Madejewskich oraz strzelcy z Jednostki Strzeleckiej 2094 im. ppłk Stanisława Soczka w Kołaczycach. Przy akompaniamencie Orkiestry Dętej  uczestnicy uroczystości odśpiewali hymn państwowy. Odczytany został również apel pamięci.

Kwiaty przy Grobie Nieznanego Żołnierza złożyli parlamentarzyści, samorządowcy, przedstawiciele służb mundurowych, kierownicy i szefowie instytucji publicznych, przedstawiciele organizacji pozarządowych oraz delegacje placówek oświatowych.

Okolicznościowe przemówienie wygłosił starosta powiatu jasielskiego Adam Pawluś.

11 listopada 1918 roku, po 123 latach wysiłków i zmagań wielu patriotów, Polska powróciła na mapę Europy i świata jako suwerenne państwo. 106 lat temu spełniło się marzenie wszystkich Polaków. Polacy w końcu odzyskali swój dom, odzyskali Orła Białego i biało-czerwoną flagę. Mimo trwającej ponad sto lat niewoli, krwawo tłumionych powstań narodowych, represjach, polityce rusyfikacji, germanizacji oraz wywoływanym konfliktom wewnętrznym, których efekty odczuwamy do dzisiaj, Polacy potrafili uchronić i rozwinąć narodową tożsamość, aby przekazać ją kolejnym pokoleniom. Walczyli i umierali ze słowami: Polska będzie wolna! W tym szczególnym dla nas dniu nie sposób nie pokusić się o kilka słów refleksji. Mamy wolną Polskę – kraj, w którym każdy obywatel może wyrazić swój patriotyzm w różny sposób. Jednak zróbmy wszystko, aby ten dzień stał się prawdziwym świętem narodowym, nie tylko kolejnym dniem wolnym od pracy. Manifestujmy swój patriotyzm. Nie wstydźmy się uczuć do naszej Ojczyzny. Uczmy tego nasze dzieci. Niech biało-czerwone flagi zawisną na państwa domach jako wyraz dumy narodowej.

Przytoczył słowa błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki, który tak mówił o naszej Ojczyźnie: „jest naszą drugą rodziną. Jest to kraj naszych ojców i przodków. Ten wspólny dorobek materialny i duchowy musimy cenić jako dziedzictwo rodzinne, bo to są nasze miasta, nasze szkoły, nasze szpitale. To nasz dom. Ale ważniejszy niż dom i jego urządzenie jest człowiek, który w nim mieszka. Na nic najpiękniejszy dom jeśli ten, który w nim mieszka, niewiele jest wart. Dlatego Ojczyzna to przede wszystkim ludzie, którzy w tym samym kraju żyją i działają. Honor i wielkość Ojczyzny od ludzi zależy.”

– Pamiętajmy, że w 1918 roku nie otrzymaliśmy niepodległości za darmo. Nasza suwerenność nie została nam dana raz na zawsze i nie utrzyma się sama jak pisał Wielki Polak Święty Jan Paweł II „wolności nie zdobywa się na zawsze. Polska w całej tej tysiącletniej historii musiała doświadczyć tyle upodleń i upokorzeń. Musiała, abyśmy dziś byli mądrzejsi o doświadczenia tego tragicznego w skutkach narodu bilansu. Tylko mądre decyzje związane z naszą słowiańską cechą sprawią, że Polacy zapragną strzec i nikomu nie pozwolą, aby Polska na nowo zniknęła z mapy świata”. Pamiętajmy o tych słowach, wspominając nie tylko bohaterów tamtych wydarzeń, ale także zastanawiając się nad tym dokąd zmierza nasza Ojczyzna i jakimi Polakami jesteśmy. To bardzo ważne, aby w nas samych i młodych ludziach kształtować szacunek dla historii, przywiązanie do symboli narodowych, a przede wszystkim poczucie dumy bycia Polakami. Współczesny patriotyzm, jak głosił Jan Paweł II, oznacza umiłowanie tego co ojczyste – umiłowanie historii, tradycji, języka czy samego krajobrazu ojczystego. Jest to miłość, która obejmuje również dzieła rodaków i owoce ich geniuszu. Próbą dla tego miłowania staje się każde zagrożenie tego dobra jakim jest Ojczyzna. Nasze dzieje uczą, że Polacy zawsze byli zdolni do wielkich ofiar, do zachowania tego dobra albo też dla jego odzyskania.

Starosta zaznaczył, że –  dzisiejsza sytuacja na świecie „nie zmusza nas do chwytania za broń i wyruszania na front”.

– Jesteśmy jednak atakowani zewnętrzną propagandą. Marksistowska ideologia walki klas została zastąpiona ideologią walki płci, ideologią gender. Dzisiaj widzimy, że na pierwszym miejscu w naszym kraju to problem aborcji, a tyle spraw jest do rozwiązania. Ale jest nadzieja na normalność. Możemy to zobaczyć na przykładzie Stanów Zjednoczonych i z tego brać dobry przykład.

Zwrócił się również do licznie zgromadzonej młodzieży: – Cieszę się, że wśród nas jest tak wielu uczniów. Niech ta uroczystość będzie dla Was żywą lekcją historii. Zapamiętajcie, że to właśnie dzięki bohaterstwu naszych przodków mamy dziś wolny kraj i możemy szczycić się symbolami narodowymi. Nie zapominajcie, że w perspektywie przyszłości, którą przed Polską widzieli Ojcowie naszej Niepodległości mieściło się również Wasze pokolenie – pokolenie ludzi młodych. I ta świadomość niech będzie również dla Was wszystkich zobowiązaniem, bo jak apelował do młodzieży Jan Paweł II „przyszłość Polski zależy od Was i musi od Was zależeć”. 

Po zakończeniu oficjalnej części uroczystości uczestnicy wysłuchali koncertu pieśni patriotycznych „To moja wolność”, w wykonaniu solistów Jasielskiego Domu Kultury i Młodzieżowego Domu Kultury w Jaśle.

 J.M.

Więcej relacji z uroczystości:

Foto: J.Nowak