Prezydent Andrzej Duda, ustanowił 24 marca Narodowym Dniem Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką Tego dnia w 1944 roku, dokonano egzekucji na rodzinie Ulmów w Markowej. Niemiecka żandarmeria zamordowała wówczas Józefa Ulmę, jego ciężarną żonę Wiktorię i sześcioro ich małoletnich dzieci oraz ośmioro ukrywanych przez nich Żydów: Gołdę Grunfeld, Leę Didner z córeczką oraz Saula Goldmana i jego czterech synów.

W Jaśle 24 marca b.r. odbyły się powiatowe obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Uroczystości upamiętniły lokalnych bohaterów, którzy z narażeniem życia pomagali Żydom w czasie II wojny światowej, podkreślając znaczenie pamięci historycznej dla mieszkańców regionu.

Uroczystości rozpoczęły się przy budynku dawnej jasielskiej „Bursy”, gdzie w czasie wojny była siedziba Gestapo. Delegacja władz powiatu jasielskiego złożyła kwiaty pod tablicą upamiętniającą Juliana Neya – młodego lekarza, który wraz z Anną Bogdanowicz pomógł uciec z jasielskiego getta żydowskiej nauczycielce Sarze Diller i jej matce. W budynku dawnej siedziby Gestapo, w piwnicach zachowały się cele, gdzie przesłuchiwani byli polscy patrioci, żołnierze Armii Krajowej. W tym miejscu został zakatowany w październiku 1943 roku lekarz Julian Ney, absolwent Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. W Armii Krajowej zajmował się przygotowywaniem fałszywych dokumentów, tzw. aryjskich dla Żydów, ale także dla Polaków. Wystawiał zwolnienia lekarskie czy zaświadczenia o niezdolności wykonywania niewolniczej pracy na tzw. robotach w Niemczech.

Następnie uczestnicy przeszli pod budynek Sądu Rejonowego w Jaśle (gdzie podczas wojny było więzienie) i znajdującą się na budynku tablicę poświęconą Eleonorze Goleń. Tam złożono kwiaty i zapalono znicze. Wartę honorową przed tablicą wystawiła młodzież z Jednostki Strzeleckiej 2094 w Kołaczycach, działającej przy Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kołaczycach. Ceremonii towarzyszyły poczty sztandarowe jasielskich szkół ponadpodstawowych.

Dalsza część uroczystości odbyła się w Zespole Szkół Usługowych i Spożywczych im. gen. Józefa Hallera w Jaśle.

W trakcie tej części obchodów Starosta Jasielski Tadeusz Gorgosz w okolicznościowym przemówieniu podkreślił znaczenie pamięci historycznej oraz konieczność przekazywania młodemu pokoleniu wartości takich jak odwaga, solidarność i człowieczeństwo.

Przypomniał, że podczas okupacji za ukrywanie Żydów groziła kara śmierci, a mimo to w tych nieludzkich czasach byli ludzie, którym strach nie odebrał sumień.

- Wybrali dobro, choć widzieli, że mogą zapłacić najwyższą cenę. Symbolem tej ofiary jest rodzina Ulmów. Ich historia jest świadectwem odwagi i bezinteresownej miłości bliźniego. Zginęli, bo otworzyli swój dom dla prześladowanych. Uznali, że życie drugiego człowieka jest warte więcej niż ich własne bezpieczeństwo. Dzisiaj ich imiona są znane nie tylko w Polsce, ale i na świecie, jako przykład najwyższego poświęcenia – podkreślił Tadeusz Gorgosz.

Mieszkańcy powiatu jasielskiego, ryzykując utratę własnego życia, nieśli pomoc Żydom w czasie II wojny światowej. Po miesięcznym śledztwie i torturach, 5 stycznia 1943 r. została rozstrzelana pod murem więzienia w Jaśle Eleonora Goleń. Do dziś nieznane jest miejsce jej pochówku. Inni pomagający ludności żydowskiej to: Anna Kopeć z Sowiny, dr Julian Ney i Anna Bogdanowicz, Helena i Jan Kosiba, rodzina Borutów z Huty Polańskiej, rodzina Twardzickich z Bieździadki, Apolonia i Stanisław Gacoń, Zbigniew Paczosa, Andrzej Garbuliński i Władysław Pers.

    – Oddajemy hołd bohaterom i bezimiennym. To oni pokazali światu prawdziwe oblicze Polski wiernej zasadom, odważnej, która w obliczu śmierci potrafiła stanąć po stronie dobra. Narodowy dzień pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką to nie tylko wspomnienie przeszłości, to lekcja odpowiedzialności, która uczy nas, że nawet w najciemniejszych czasach można wybrać człowieczeństwo, że odwaga nie zawsze oznacza wielkie czyny na polu bitwy. Czasem jest podaniem ręki drugiemu człowiekowi, otwarciem drzwi własnego domu. Naród, który traci pamięć o swoich bohaterach traci część swojej tożsamości. Naród, który pielęgnuje pamięć, buduje swoją siłę – powiedział starosta.

Starosta przypomniał także tragiczną historię Eleonory Goleń, która została zamordowana za udzielanie pomocy żydowskiej dziewczynce. Wskazywał, że ogromną rolę w tych dramatycznych wydarzeniach odgrywały donosy, często składane przez osoby z najbliższego otoczenia. Odniósł się również do współczesności, apelując o odpowiedzialność w codziennych relacjach, także w internecie.

– Zanim napiszemy hejt wobec drugiej osoby, warto się zastanowić, czy jednym wpisem nie wyrządzamy krzywdy drugiemu człowiekowi i całej jego rodzinie. Żyjemy dziś w pokoju i powinniśmy to docenić – potrzebujemy spokoju i dobroci, a nie nienawiści – mówił.

Do znaczenia pamięci historycznej odniosła się także senator Alicja Zając.
 – Pamięć historyczna to pamięć o życiu polskiego narodu, o jego trwaniu i o tych, którzy byli przykładem dobra, miłości i patriotyzmu. Naród, który zapomina o swojej historii, traci część swojej tożsamości – zaznaczyła.
Podkreśliła również rolę szkół i edukacji w przekazywaniu tych wartości młodemu pokoleniu. Jak mówiła, spotkania z młodzieżą i pielęgnowanie pamięci to obowiązek wobec historii i tych, którzy oddali życie za innych.

- Tak się dzieje na świecie, że obok ludzi dobrych, których jest zdecydowana większość, żyje nie wiadomo dlaczego grupa ludzi złych, takich, którzy pasjonują się dokuczaniem drugiemu człowiekowi dziś. A w historii, jak pokazuje, niszczeniem innych z bliżej nieokreślonego celu. W większości był to cel zarobkowy. Myślę, że oni do końca swojego życia czuli wyrzuty sumienia. Jak można skazywać drugiego człowieka na śmierć, oczerniać. Dlatego dziękuję wszystkim szkołom ponadpodstawowym, że pielęgnują wszystkie ważne momenty w historii Rzeczypospolitej, że spotykamy się w wielu szkołach i miejscach upamiętnienia w Jaśle – mówiła Alicja Zając.

W części artystycznej przygotowanej przez uczniów Zespołu Szkół Usługowych i Spożywczych w Jaśle młodzież zaprezentowała poruszający montaż słowno-muzyczny, przypominający historie rodzin, które ratowały Żydów, często płacąc za to najwyższą cenę.

Powiatowe obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką to nie tylko do upamiętnienie bohaterów, ale również okazja do wspólnej refleksji nad historią i odpowiedzialnością za jej pielęgnowanie. Pamięć o tych wydarzeniach jest ważnym elementem tożsamości narodowej i powinna być żywa w świadomości kolejnych pokoleń.

Więcej relacji:

24 marca 2026 r.

10:00 Złożenie kwiatów pod tablicą upamiętniającą Juliana Neya – Izba Pamięci w Jaśle, ul. Za Bursą 1

10:20 Złożenie kwiatów pod tablicą upamiętniającą Eleonorę Goleń – plac przed Sądem Rejonowym w Jaśle.

10:30 Zespół Szkół Usługowych i Spożywczych w Jaśle:

wprowadzenie sztandaru

Hymn Państwowy

powitanie gości

wystąpienie Starosty Jasielskiego

montaż słowno – muzyczny w wykonaniu uczniów ZSUiS w Jaśle

PROGRAM UROCZYSTOŚCI:

24 marca 2026 r.

10:00 Złożenie kwiatów pod tablicą upamiętniającą Juliana Neya – Izba Pamięci w Jaśle, ul. Za Bursą1

10:20 Złożenie kwiatów pod tablicą upamiętniającą Eleonorę Goleń – plac przed Sądem Rejonowym w Jaśle.

10:30 Zespół Szkół Usługowych i Spożywczych w Jaśle:

wprowadzenie sztandaru

Hymn Państwowy

powitanie gości

wystąpienie Starosty Jasielskiego

montaż słowno – muzyczny w wykonaniu uczniów ZSUiS w Jaśle

Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” symbolizuje hołd dla polskich bohaterów – żołnierzy podziemia antykomunistycznego, którzy walczyli z komunistycznym agresorem w latach 40. i 50. Ich lojalność wobec wolnej i suwerennej Ojczyzny nie tylko chroniła polskich obywateli przed komunistami, ale także przyczyniła się do powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność.

W Jaśle uroczystości rozpoczęły się w niedzielę, 1 marca, na Starym Cmentarzu, gdzie członkowie stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle” wraz z wicestarostą Barbarą Burbelką zapalili znicze na grobach poległych Żołnierzy Niezłomnych.

W poniedziałek uczczono pamięć Adama Lazarowicza ps. „Klamra” – ucznia jasielskiego gimnazjum, żołnierza AK i działacza WiN, zamordowanego po pokazowym procesie 1 marca 1951 r. Po złożeniu kwiatów pod tablicą poświęconą jego pamięci w budynku I LO, Kazimierz Rozembaiger przybliżył młodzieży sylwetkę bohatera, opowiadając o jego konspiracyjnej działalności oraz dramatycznych doświadczeniach. Spotkanie stało się żywą, poruszającą lekcją historii.

Główne uroczystości odbyły się przy pomniku Żołnierzy Wyklętych na placu Żwirki i Wigury, autorstwa śp. Andrzeja Pityńskiego. Wzięły w nich udział rodziny Żołnierzy Wyklętych, parlamentarzyści, przedstawiciele władz samorządowych i służb mundurowych, dyrektorzy szkół i jednostek powiatu, reprezentanci NSZZ „Solidarność” oraz Stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle”. Patriotyczny i podniosły charakter wydarzeniu nadały poczty sztandarowe oraz kompanie honorowe Jednostki Strzeleckiej 2091 im. gen. Józefa Hallera z Trzcinicy. Obecni byli również strzelcy z JS 2094 w Kołaczycach.

Zgromadzonych powitała wicestarosta Barbara Burbelka, podkreślając, że liczna obecność młodzieży dowodzi, iż pamięć o Żołnierzach Wyklętych nie zginie. W swoim przemówieniu przypomniała, że zakończenie wojny nie przyniosło prawdziwej wolności.

    – Gdy w Europie kończyła się wojna i jedni świętowali zwycięstwo, dla Polski zaczynał się nowy, trudny rozdział. Choć ucichły działa, nie przyszła prawdziwa wolność. W kraju stacjonowała Armia Czerwona, a władzę przejęli komuniści zależni od Moskwy. Ci, którzy walczyli o niepodległość, zostali uznani za wrogów ludu. Dlatego obchodzimy dziś Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, tych, którzy po wojnie nie zgodzili się na sowietyzację Polski i mieli odwagę walczyć o jej suwerenność. Symbolem tej niezłomności jest podpułkownik Łukasz Ciepliński, oficer Armii Krajowej. Aresztowany w 1947 roku, mimo brutalnych tortur, nie zdradził swoich żołnierzy. 1 marca 1951 roku został zamordowany. Chciano skazać go na zapomnienie, lecz pamięć okazała się silniejsza. Represje dotknęły tysięcy osób. Po sfałszowanych wyborach w 1947 roku wielu trafiło do więzień lub zginęło w walce. Ostatni z nich Józef Franczak „Lalek” poległ w 1963 roku – powiedziała wicestarosta jasielski Barbara Burbelka.

Represje dotknęły także żołnierzy z terenów obecnego powiatu jasielskiego. Barbara Burbelka przypomniała, że w miejscu obecnej fontanny w parku stał pomnik wdzięczności Armii Czerwonej, trzykrotnie wysadzany przez uczniów jasielskiego gimnazjum.

- W naszym powiecie działał ksiądz Florian Zając, proboszcz w Bączalu Górnym, kapelan podziemia. Ratował Żydów, chronił parafian i prowadził tajne nauczanie. W 1948 roku został aresztowany, torturowany i skazany na dożywocie, zamienione na 10 lat więzienia. Wolność odzyskał w 1953 roku z poważnie zrujnowanym zdrowiem. W ubiegłym roku upamiętniliśmy go tablicą, przywracając mu należne miejsce w historii naszej ziemi. Wspominamy dziś również mieszkańców regionu, którzy zginęli w walce oraz tych co latami cierpieli w komunistycznych więzieniach. Ich nazwiska są częścią historii powiatu jasielskiego. Komunistyczna władza próbowała odebrać im nie tylko życie, ale i pamięć. Dziś mówimy jasno – pamięć przetrwała. Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych to nie tylko rocznica, to zobowiązanie wobec prawdy. Bo wolność nie jest dana raz na zawsze. Jej obrona wymaga nieraz niebywałej, patriotycznej odwagi i niezłomności, za którą płaci się życiem. Aby każdy z nas mógł cieszyć się wolnością we własnej ojczyźnie, najwyższą cenę za tę wolność zapłacili Żołnierze Wyklęci – podkreśliła Barbara Burbelka.

Przed pomnikiem wiązanki kwiatów złożyły rodziny Żołnierzy Wyklętych, parlamentarzyści, przedstawiciele władz wojewódzkich i samorządowych, reprezentanci „Solidarności”, dyrektorzy instytucji, przedstawiciele służb mundurowych, delegacje szpitala, oraz szkół i placówek oświatowych powiatu jasielskiego.

Uroczystość przy pomniku zakończyła pieśń reprezentacyjna Wojska Polskiego – Marsz Pierwszej Brygady.

Obchody zakończyła wieczorna Msza Święta w jasielskiej Farze w intencji Ojczyzny i Żołnierzy Niezłomnych. Przed Mszą Św. zebrani i członkowie „Stowarzyszenia” odmówili różaniec w intencji Żołnierzy wyklętych.

Mszę św. odprawił i homilię wygłosił ks. Dawid Babicz z jasielskiej Fary.

W swoim kazaniu powiedział:

Chcieli schować nas w ziemi, ale zapomnieli że jesteśmy ziarnem. Kiedyś słowa te przeczytałem w odniesieniu do Żołnierzy Niezłomnych, Żołnierzy Wyklętych. Chcieli aby ci żołnierze, obrońcy naszej Ojczyzny, ci którzy po roku 1945 nie ugięli się, nie wiedzieli że jesteśmy sowiecką kolonią, nie powiedzieli że jesteśmy państwem satelickim. Nie chcieli tego. Chcieli niepodległości, chcieli wolnej, pięknej, rozwijającej się ojczyzny. Sami chcieli aby ona była sprawą naszego życia.

… Nie było im dane doznać w tamtych czasach honorów i zaszczytów.

W dalszej części kazania powiedział, że – dzisiaj powinniśmy być z nich dumni.

Dzisiaj dziękujemy za ich odwagę. Za to, że na szali oddania wszystkiego za Ojczyznę, zrobili to ponad miarę.

***

Mianem Żołnierzy Wyklętych i Żołnierzy Niezłomnych określani są członkowie podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego, stawiający opór próbie sowietyzacji Polski i podporządkowania jej ZSRR w latach 1944–1963. Do podziemia antykomunistycznego przeszli m.in. żołnierze AK, NSZ, NZW oraz osoby, które nie chciały zgodzić na sowiecką dominację w kraju. W walkach zginęło ponad 8,5 tys. żołnierzy podziemia, 5 tys. skazano na karę śmierci.

Ponad 20 tys. poniosło śmierć w obozach i więzieniach. Część z ofiar nadal nie doczekała się pogrzebu. Według szacunków historyków walkę z komunistami mogło podjąć nawet 200 tys. osób. Ostatni z Żołnierzy Niezłomnych – Józef Franczak ps. „Lalek” zginął w obławie w Majdanie Kozic Górnych w woj. lubelskim, 21 października 1963 r.

Inicjatywę ustawodawczą w zakresie uchwalenia święta upamiętniającego żołnierzy podziemia niepodległościowego podjął w 2010 r. prezydent Lech Kaczyński. Po jego śmierci prezydent Bronisław Komorowski podtrzymał projekt. Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych został ustanowiony świętem państwowym przez Sejm 3 lutego 2011 r.

Data święta związana jest z wykonaniem wyroku śmierci na kierownictwie IV Komendy Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość: Łukaszu Cieplińskim, Mieczysławie Kawalcu, Józefie Batorym, Adamie Lazarowiczu, Franciszku Błażeju, Karolu Chmielu i Józefie Rzepce. Wyrok wykonano w areszcie na Rakowieckiej 1 marca 1951 r.

Inne relacje z uroczystości:

Foto: J.Nowak

Święto Narodowego Dnia Pamięci Duchownych Niezłomnych ustanowiono w 2018 roku, by oddać hołd kapłanom i osobom duchownym, które w czasach okupacji niemieckiej, komunistycznych represji i w okresie PRL wykazały się niezłomną postawą, odwagą i wiernością Bogu i Ojczyźnie.

W dniu 20 października br., w Jaśle odbyły się powiatowe obchody Narodowego Dnia Pamięci Duchownych Niezłomnych.

W jasielskim „Małym Kościółku” została odprawiona msza święta, podczas której modlono się w za Ojczyznę, wolność, solidarność oraz zwycięstwo nad złem. Zgromadzonych wiernych powitał na wstępie proboszcz parafii ks. Dariusz Weryński:

Tradycyjnie nasz „Kościółek” staje się miejscem modlitwy w intencji naszej Ojczyzny. Chcemy dziękować Panu Bogu za Niezłomnych kapłanów, na czele których staje błogosławiony ks. Jerzy Popiełuszko. Chcemy prosić w czasie tej dzisiejszej modlitwy, aby nasza Ojczyzna pozostała wierna Panu Bogu, Krzyżowi i Ewangelii.

Eucharystii przewodniczył ks. Tadeusz Gąsiorowski – Dziekan Dekanatu Jasło-Wschód, proboszcz Parafii Rzymskokatolickiej p.w. Matki Bożej Częstochowskiej w Jaśle, któremu towarzyszyli duchowni z parafii naszego miasta.

Na wstępie przypomniał on, że od 2018 roku obchodzone jest święto państwowe – Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych, „którzy w różnych sytuacjach mówili Panu Bogu swoim życiem, że on jest wartością najwyższą. Że Ojczyzna, w której mieszkają, żyją, czyli Polska, jest dla nich wartością niezbywalną.”

Okolicznościową homilię wygłosił ks. Łukasz Ślusarczyk, wikariusz w Parafii Św. Stanisława BM oraz katecheta w I Liceum Ogólnokształcącym im. kr. Stanisława Leszczyńskiego.

Zgromadził nas w naszym „Kościółku” Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych – właśnie obchodzony symbolicznie w rocznicę porwania i męczeńskiej śmierci bł. ks. Jerzego Popiełuszki. To dzień, w którym kościół w Polsce i cały naród oddają hołd tym kapłanom, zakonnikom, osobom życia konsekrowanego, którzy w obliczu prześladowań, terroru i bezprawia pozostali wierni Bogu, Ojczyźnie, Kościołowi, płacąc często najwyższą cenę – cenę swojego życia. Dzisiejsze święto jest takim wezwaniem do pamięci o męstwie, wierności tym, którym komunistyczna, a wcześniej totalitarna władza próbowała złamać, więzić, zmusić do milczenia, całkowicie usunąć z życia publicznego. Mamy tutaj w pamięci wielkich pasterzy takich jak kard. Stefan Wyszyński czy kard. August Hlond, ale myślę, że też tysiące anonimowych kapłanów, osób konsekrowanych, którzy cierpieli w obozach, więzieniach, na zesłaniach. Byli oni latarniami mroku, wskazującymi drogę prawdy, nadziei kiedy kłamstwo i lęk rządziły codziennością. Można by wiele tutaj mówić o tych Niezłomnych kapłanach. Myślę, że te postacie kościoła dawały naszemu narodowi siłę do przetrwania najtrudniejszych czasów, ale też i dają dzisiaj siłę. – mówił.

W trakcie kazania przytoczył on postać błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki, nazywając go „męczennikiem naszych czasów”. – Jego krótkie, ale jakże intensywne kapłaństwo stało się symbolem właśnie Niezłomności. –

– Ks. Jerzy – kapelan warszawskiej „Solidarności” – stał się głosem tych, którym odebrano prawo do wolności, godności, do prawdy. Jego słynne msze święte za Ojczyznę przy Kościele Świętego Stanisława Kostki na Żoliborzu gromadziły przecież tysiące wiernych, spragnionych prawdy, otuchy, poczucia wspólnoty. W czasach stanu wojennego i także późniejszych represji, kazania ks. Jerzego – głęboko zakorzenione w Ewangelii i nauczaniu kościoła – można powiedzieć, że były takim balsamem dla zbolałych serc, dla ducha. Jego przesłanie, którego esencję stanowiła myśl zaczerpnięta ze Świętego Pawła „zło dobrem zwyciężaj!” to nie była postawa jakiejś bierności, ale było to właśnie aktywne ewangeliczne wezwanie do walki z nienawiścią, kłamstwem, ale za pomocą narzędzi chrześcijańskich – właśnie prawdy, miłości, sprawiedliwości, gotowości do ofiary, poświęcenia. Ks. Jerzy żył według tej zasady aż do końca i nie uległ zastraszeniu. Nie dał się złamać pogróżkom, bo powiedział, że wierność prawdzie, którą jest Chrystus jest ważniejsza niż strach przed śmiercią. Jak wiemy, wiele osób także obecnych w naszej świątyni pamiętają właśnie tą datę 19 października 1984 rok kiedy wracając z Bydgoszczy został porwany, następnie okrutnie torturowany stracił życie, stając się męczennikiem za wiarę i wolność. Jego śmierć wstrząsnęła Polską, ale stała się jednocześnie taką iskrą, która umocniła wiarę i opór w zwycięstwo dobra. Dzisiaj grób błogosławionego ks. Jerzego jest miejscem nieustannej pielgrzymki, a jego przykład inspiruje także kolejne pokolenia do życia w godności, wierności swojemu sumieniu.

Po zakończeniu Eucharystii, uczestnicy obchodów w otoczeniu pocztów sztandarowych oraz reprezentacji Jednostek Strzeleckich z Trzcinicy i Kołaczyc, zebrali się na placu przed kościołem, pod tablicą upamiętniającą legendarnego Kapelana „Solidarności”, gdzie wysłuchali referatu poświęconego Duchownym Niezłomnym,  przygotowanego przez ucznia II Liceum Ogólnokształcącego w Jaśle – Tomasza Wnęka – radnego Rady Młodzieżowej przy Parlamentarnym Zespole ds. Młodzieży oraz Młodzieżowej Rady Miejskiej Jasła.

W dalszej części, pod umieszczoną na frontonie świątyni tablicą poświęconą postaci błogosławionego ks. Jerzego Popiełuszki,  przybyłe na uroczystość delegacje złożyły kwiaty i znicze.

Starosta Jasielski Adam Pawluś w swoim wystąpieniu podkreślił, że władze komunistyczne konsekwentnie dążyły do ateizacji społeczeństwa. Religia postrzegana była jako opium dla ludu, Kościół zaś, jako przeszkoda w budowie państwa socjalistycznego.

Zauważył również, że pomimo upływu 41 lat prawda o zabójstwie księdza Jerzego, a także innych księży nie ujrzała jeszcze w pełni światła dziennego, i że obowiązkiem nas – Polaków jest się o nią dopominać.

- Naszym obowiązkiem jest pamiętać i tę pamięć przekazywać kolejnym pokoleniom. Warto znać swoją historię, warto pamiętać i warto też wiedzieć, że trzeba walczyć o prawdę.

Wciąż mamy wokół siebie wpływy propagandy — może nie w tej samej formie, ale równie niebezpieczne: manipulacje w Internecie, ataki na wiarę, fałszowanie historii, prowadzenie wojny hybrydowej. Dlatego naszym zadaniem — młodych i starszych — jest szukać prawdy, bronić wartości, które budują człowieka, i uczyć się na błędach poprzednich pokoleń.

Wojewoda podkarpacki Teresa Kubas – Hul skierowała do organizatorów list, w którym Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych, określiła świętem, które „przywołuje pamięć o kapłanach wiernych Bogu, Ojczyźnie i ludziom, gotowych oddać życie w obronie prawdy i wolności”.

Wojewoda złożyła wyrazy głębokiej wdzięczności wszystkim, którzy pielęgnują pamięć o duchowych bohaterach i życzyła by Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych „stał się czasem zadumy, ale i umocnienia w przekonaniu, że wierność wartościom, którym służyli, pozostaje wciąż żywa w sercach Polaków.”

Na zakończenie obchodów wspólnie odśpiewano pieśń „Ojczyzno ma”.

Inne opisy uroczystości:

Foto: J.Nowak

Zapraszamy wszystkich 19 i 20 października 2025 r. na obchody

NARODOWEGO DNIA PAMIĘCI DUCHOWNYCH NIEZŁOMNYCH.

Zapraszamy wszystkich 19 i 20 października 2025 r. na obchody

NARODOWEGO DNIA PAMIĘCI DUCHOWNYCH NIEZŁOMNYCH.

Program uroczystości poniżej.

Starosta Jasielski zaprasza na Obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką 24 marca 2025 r.
Program obchodów na plakacie.

Starosta Jasielski zaprasza na Obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką 24 marca 2025 r.
Program obchodów na plakacie.

W tym roku w Jaśle obchody rozpoczęły się od nawiedzenia grobów Żołnierzy Wyklętych na jasielskim Starym Cmentarzu, którzy poświęcili swoje życie w walce o wolność, zapalenia zniczy i odmówienia krótkiej modlitwy przy każdym grobie przez członków Stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle”.

Od 2011 roku w dniu 1 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych.

W tym roku w Jaśle obchody rozpoczęły się od nawiedzenia grobów Żołnierzy Wyklętych na jasielskim Starym Cmentarzu, którzy poświęcili swoje życie w walce o wolność, zapalenia zniczy i odmówienia krótkiej modlitwy przy każdym grobie przez członków Stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle”. Następnie członkowie „Stowarzyszenia” poprowadzili różaniec w intencji bohaterskich Żołnierzy Niezłomnych w kaplicy adoracyjnej przy kościele farnym p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, gdzie odprawiona została następnie uroczysta Msza Święta w intencji Ojczyzny i Żołnierzy Wyklętych.

Uroczystej koncelebrowanej Mszy Świętej w intencji Ojczyzny i Żołnierzy Wyklętych przewodniczył ks. Zbigniew Irzyk, a okolicznościową homilię wygłosił ks. dr Marian Putyra, który w przejmujących słowach mówił o losach naszej Ojczyzny i jej obrońców, podkreślając, że (…) wolność krzyżami się mierzy (…). Kaznodzieja przybliżył postacie wielu bohaterów m. in ppłk Łukasza Cieplińskiego czy „Inki”, którzy w imię naszej niepodległości poświęcili własne życie. Zaznaczył, że: (…) raz zdobytej wolności nie ma się na zawsze. O wolność trzeba walczyć zawsze!.

Na zakończenie zaapelował do zebranych, by pamiętali o tych, dzięki którym dziś możemy cieszyć się suwerenną, niepodległą Ojczyzną: Nośmy w sercu tych bohaterów, aby pamięć o niech nie zginęła (…), bo naszym obowiązkiem jest dbać o to, żeby w prawdzie byli przedstawiani!.

Po nabożeństwie uczestnicy przeszli pod pomnik na placu Żwirki i Wigury, gdzie miała miejsce oficjalna część wydarzeń. W uroczystości wzięły udział rodziny Żołnierzy Wyklętych, przedstawiciele władz samorządowych, służb mundurowych, dyrektorzy instytucji powiatowych i szkół, a także członkowie NSZZ „Solidarność” i Stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle” oraz poczty sztandarowe.

Oprawę mundurową zapewniły kompania honorowa Jednostki Strzeleckiej 2091 im. gen. Józefa Hallera w Trzcinicy, Związek Strzelecki „Strzelec” im. Józefa Piłsudskiego oraz harcerze z Komendy Hufca ZHP im. Rodziny Madejewskich w Jaśle.

Obchody uświetnili zaproszeni goście, wśród których znaleźli się m.in.: poseł do Parlamentu Europejskiego Bogdan Rzońca, przedstawiciel Wojewody Podkarpackiego Teresy Kubas-Hul, przewodniczący Sejmiku Województwa Podkarpackiego Jerzy Borcz, radny Sejmiku Województwa Podkarpackiego Mateusz Lechwar, wicestarosta jasielski Tadeusz Gorgosz, przewodniczący Rady Miejskiej Jasła Marcin Węgrzyn oraz wójt gminy Skołyszyn Bogusław Kręcisz.

Przemówienie okolicznościowe wygłosił starosta jasielski, Adam Pawluś.

W swojej mowie przypomniał mroczne realia komunistycznego terroru – W latach 1944–1956 na terenie naszego kraju istniało wiele tajnych więzień i aresztów, które były miejscami kaźni i cierpienia osób sprzeciwiających się sowietyzacji Polski. Spokojne dotąd budynki zmieniały się nie do poznania. Mieszkania adaptowano na pokoje przesłuchań, piwnice stawały się aresztami, miejscami tortur, a ciche dotąd podwórka wypełniały się najpierw ciągłymi krzykami katowanych ludzi, później zaś bezimiennymi mogiłami niepoliczonych do dziś ofiar.

– Zabijając swych przeciwników, władze zainstalowane przez Stalina deptały również pamięć o nich. Totalitarna władza grzebała ich w anonimowych dołach i próbowała wymazać z historii, zaś krewni okrutnie pomordowanych długo jeszcze żyli z piętnem „rodzin bandytów” i czuli się jak obywatele niższej kategorii.

W wielu miejscach w Polsce stawiano pomniki upamiętniające dominację Związku Radzieckiego, a Jasło nie było wyjątkiem. W naszym mieście znajdował się pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej, który stał się obiektem licznych ataków. Po zakończeniu II wojny światowej był trzykrotnie wysadzany w powietrze, a każdorazowo odbudowywany przez władze ludowe. Sprawcą tych zamachów był Stanisław Gleń, uczeń jasielskiego gimnazjum, który za swoje działania został aresztowany, brutalnie torturowany w UB w Jaśle i Rzeszowie, a następnie skazany na 5 lat więzienia.

W Powiecie Jasielskim wiele osób zaangażowało się w walkę przeciwko reżimowi komunistycznemu, w tym ks. Florian Zając – kapelan Armii Krajowej oraz Stronnictwa Narodowego, działacz państwa podziemnego. Po wojnie, w 1948 roku, został zatrzymany przez UB, oskarżony o współpracę z antykomunistycznymi organizacjami i brutalnie torturowany. Skazany na 10 lat więzienia, odbywał karę w Wronkach i Rawiczu. Po amnestii odzyskał wolność w 1953 roku, lecz jego zdrowie poważnie podupadło. Zmarł w wieku 74 lat na skutek udaru mózgu.

– Stoimy przy pomniku – darze wielkiego mistrza Andrzeja Pityńskiego, którego rodzice oraz wujek również należeli do grona Wyklętych, prześladowanych przez funkcjonariuszy UB. Dziś składamy hołd pokoleniu, które niosło wartości współcześnie postrzegane jako bardzo trudne. Wartości takie jak Ojczyzna, rodzina, Bóg, które dziś bardzo często są negowane, deptane, o których wielu z nas zapomina. (…)  Kto nie potrafi zrozumieć poświęcenia Niezłomnych, ten tak naprawdę nie potrafi zrozumieć polskości. Bowiem ideą polskości jest wolność i niezależność. – zaznaczył na koniec starosta.

Na zakończenie starosta wyraził podziękowanie wszystkim obecnym za udział w obchodach oraz księżom za odprawienie uroczystej Mszy Świętej.

Po odczytaniu apelu pamięci delegacje złożyły kwiaty pod pomnikiem Żołnierzy Wyklętych.

.

W związku z obchodami Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, w dniu 3 marca br., w I Liceum Ogólnokształcącym w Jaśle upamiętniono postać Adama Lazarowicza – ps. “Klamra”, ucznia jasielskiego gimnazjum, aresztowanego za swoją działalność w AK i WiN, zamordowanego po pokazowym procesie 1 marca 1951 r.

Po złożeniu kwiatów i zniczy pod tablicą upamiętniającą bohatera, głos zabrał Kazimierz Rozembaiger – prezes Stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle”, który przybliżył zgromadzonej młodzieży postać byłego wychowanka ich szkoły. Opowiedział o losach, jakie spotkały Lazarowicza i jego najbliższych podczas pobytu w więzieniu, wielokrotnych i brutalnych przesłuchaniach, przeprowadzając tym samym żywą lekcją historii.

Głos zabrał również Tadeusz Gorgosz – wicestarosta jasielski, który podziękował Kazimierzowi Rozembaigerowi za ten szczególnie cenny dla młodzieży wykład. Podkreślił, że dzięki niemu współczesna młodzież może lepiej poznać realia z jakimi musiał mierzyć się Adam Lazarowicz i wszyscy Żołnierze Wyklęci, którzy świadomie wybrali walkę o wolność Ojczyzny, płacąc za to najwyższą cenę.

Więcej na ten temat:

W I Liceum Ogólnokształcącym w Jaśle uczczono pamięć Adama Lazarowicza

Foto: J.Nowak

14 lutego 2025 roku po raz pierwszy obchodziliśmy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej. Święto zostało uchwalone przez Sejm RP 9 stycznia 2025 roku, aklamacją, z okazji zbliżającej się 80. Rocznicy zakończenia II wojny światowej. Samorząd Powiatu jasielskiego także włączył się w te obchody.

Jak wskazuje preambuła ustawy, dzień ten ustanowiono, w hołdzie żołnierzom Armii Krajowej – największej konspiracyjnej armii w podbitej przez Niemcy i Rosję Europie, armii, która jako zbrojne ramię Polskiego Państwa Podziemnego prowadziła bohaterską walkę o odzyskanie przez Rzeczpospolitą Polską suwerenności i niepodległości, a której żołnierze po II wojnie światowej byli prześladowani przez władze komunistyczne zależne od Związku Sowieckiego.

Powiatowe obchody rozpoczęły się o godzinie 12.00 pod pomnikiem Żołnierzy Armii Krajowej przy ul. Staszica w Jaśle. Uroczystość poprowadził Tomasz Wnęk, uczeń II Liceum Ogólnokształcącego im. ppłk. J. Modrzejewskiego w Jaśle. Po powitaniu przybyłych gości, wysłuchano referatu przygotowanego przez Patrycję Wąsik, uczennicę tego liceum. Następnie delegacja Samorządu Powiatu Jasielskiego, parlamentarzyści, dyrektorzy szkół oraz kierownicy powiatowych jednostek organizacyjnych złożyli kwiaty pod pomnikiem.

Starosta jasielski podziękował wszystkim uczestnikom uroczystości, a szczególności młodzieży z II LO w Jaśle za jej przygotowanie, Strzelcom z Kołaczyc za oprawę oraz pocztom sztandarowym za ich przybycie. Przypomniał również słowa przysięgi, którą składali żołnierze Armii Krajowej: „W obliczu Boga Wszechmogącego i Najświętszej Marii Panny, Królowej Korony Polskiej, kładę swe ręce na ten święty Krzyż, znak męki i Zbawienia. Przysięgam być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczpospolitej Polskiej, stać nieugięcie na straży Jej honoru i o wyzwolenie Jej z niewoli walczyć ze wszystkich sił, aż do ofiary mego życia”. – Słowa te, pełne głębokiego znaczenia, towarzyszyły im każdego dnia, zagrzewając do walki z okupantem w imię wolności naszej Ojczyzny. – zaznaczył.

W uroczystościach wzięli udział: poseł na Sejm RP Maria Kurowska, Kamila Cholewiak- Kiczek i radny Sejmiku Województwa Podkarpackiego – Mateusz Lechwar – reprezentujący posła do PE Bogdana Rzońcę, starosta jasielski Adam Pawluś, wicestarosta jasielski Tadeusz Gorgosz, dyrektorzy szkół, placówek oświatowych i jednostek organizacyjnych powiatu jasielskiego, a także licznie zgromadzona młodzież.

Starostwo Powiatowe w Jaśle.

Więcej o uroczystości:

Zapraszamy do udziału w obchodach Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych.

W programie:

Zapalenie zniczy na grobach Żołnierzy Wyklętych

Różaniec w intencji Żołnierzy Wyklętych

Msza Święta w intencji Ojczyzny i Żołnierzy Wyklętych

Uroczystości przy Pomniku Żołnierzy Wyklętych

Zapalenie zniczy pod tablicą poświęconą Adamowi Lazarowiczowi

Szczegóły w plakacie.

Zapraszamy do udziału w obchodach Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych.

W programie:

Zapalenie zniczy na grobach Żołnierzy Wyklętych

Różaniec w intencji Żołnierzy Wyklętych

Msza Święta w intencji Ojczyzny i Żołnierzy Wyklętych

Uroczystości przy Pomniku Żołnierzy Wyklętych

Zapalenie zniczy pod tablicą poświęconą Adamowi Lazarowiczowi

Szczegóły w plakacie.

Prezydent Andrzej Duda podpisał w czwartek ustawę o ustanowieniu Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej. Święto obchodzone będzie 14 lutego, w rocznicę przekształcenia Związku Walki Zbrojnej w AK.

Prezydent Andrzej Duda podpisał w czwartek ustawę o ustanowieniu Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej. Święto obchodzone będzie 14 lutego, w rocznicę przekształcenia Związku Walki Zbrojnej w AK.

Prezydent podziękował m.in. inicjatorom ustanowienia święta oraz posłom i senatorom, którzy wyrazili powszechne poparcie dla tej ustawy, a także żyjącym żołnierzom AK, którzy nadal przekazują wartości i postawy patriotyczne młodemu pokoleniu.

„To święto jest istotne. Obejmuje całe spektrum oraz oddaje szacunek wszystkim uczestnikom tamtej walki” – zaznaczył prezydent. Wskazał, że upamiętnia żołnierzy Armii Krajowej, którzy „w konspiracji pod okupacją niemiecką walczyli o odzyskanie niepodległości, o wolną i suwerenną Polskę” – powiedział. Andrzej Duda przypomniał również, że AK była największą podziemną armią w Europie w czasie II wojny światowej. „Była także elementem całej podziemnej struktury Polskiego Państwa Podziemnego” – dodał.

Jak przypomniał, „powstanie tej największej w Europie w czasie II wojny światowej (…) armii podziemnej jako elementu całej podziemnej struktury polskiego państwa pod okupacją niemiecką rozpoczęło się zaraz po niemieckiej i sowieckiej agresji na Polskę”. „W momencie, w którym powstawała, było to około stu tysięcy żołnierzy armii podziemnej. W 1944 r. było ich 480 tysięcy, z których, jak się szacuje, około stu tysięcy w czasie II wojny światowej zostało zabitych i zamordowanych. Było to wielkie poruszenie patriotyczne po to, by walczyć zbrojnie o odzyskanie niepodległości, by pokonać okupanta i odzyskać wolną Polskę” – podkreślił prezydent.

„W kolejnych latach do Armii Krajowej zgłaszali się ludzie młodzi, polska młodzież. Takie było wtedy patriotyczne wezwanie, takie było wtedy wychowanie (…) Cieszę się ogromnie z tego, że to święto, upamiętniające bohaterów, zostało ustanowione jeszcze w ich obecności” – dodał.

14 lutego 1942 r. premier RP gen. Władysław Sikorski wydał rozkaz przekształcenia Związku Walki Zbrojnej w Armię Krajową. AK była konspiracyjną organizacją wojskową stanowiącą integralną część Sił Zbrojnych RP. Podlegała Naczelnemu Wodzowi i Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie. W zamierzeniach rządu miała być organizacją ogólnonarodową, ponadpartyjną, a jej Komendant Główny – jedynym, upełnomocnionym przez rząd dowódcą krajowej siły zbrojnej. Głównym zadaniem AK było prowadzenie walki o odzyskanie niepodległości przez organizowanie i prowadzenie samoobrony oraz przygotowanie armii podziemnej na okres powstania powszechnego, które miało wybuchnąć na ziemiach polskich w okresie militarnego załamania Niemiec.

Źródło: niezalezna.pl, PAP

Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej – obchody w Jaśle.