W dniu 21 kwietnia 2026 roku o godzinie 17:00 w Sali Widowiskowej Generatora Nauki GEN w Jaśle odbędzie się prezentacja filmu „Trzy śmierci Meriana Coopera”. Wydarzeniu towarzyszyć będzie prelekcja dr. Jacka Magdonia z OBEN IPN Oddział w Rzeszowie, który przybliży kontekst historyczny oraz sylwetkę głównego bohatera filmu.

Merian Cooper był współreżyserem i scenarzystą słynnego filmu „King Kong” z 1933 roku. Jednocześnie był oficerem Armii Stanów Zjednoczonych oraz Wojska Polskiego. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, za co został odznaczony Orderem Virtuti Militari. Angażował się również w działalność humanitarną, uczestnicząc w akcji organizowanej przez American Relief Administration, która niosła pomoc mieszkańcom Europy Środkowej i Wschodniej po zakończeniu I wojny światowej.

Prezentacja filmu wraz z towarzyszącą jej prelekcją będzie okazją do pogłębienia wiedzy na temat tej wyjątkowej postaci oraz wydarzeń historycznych, w których uczestniczył.

Miejscem wydarzenia będzie Generator Nauki GEN w Jaśle, w Sali Widowiskowej.
Wydarzenie odbędzie się 21 kwietnia 2026 roku o godzinie 17:00.
Wstęp na wydarzenie jest wolny.

Zapraszamy do udziału w wydarzeniu.

Wiosną 1940 roku na rozkaz najwyższych władz Związku Radzieckiego Sowieci dokonali ludobójstwa na blisko 22 tysiącach Polaków. Byli wśród nich zawodowi oficerowie Wojska Polskiego, policjanci, oficerowie rezerwy, lekarze, nauczyciele, prawnicy, urzędnicy, artyści i naukowcy. Groby ofiar odkryto w Katyniu, Charkowie, Miednoje i Bykowni. Na podstawie badań ustalono, że egzekucji dokonano w 1940 roku, czyli w czasie, gdy teren ten znajdował się pod kontrolą ZSRR. Potwierdzała to zarówno analiza szczątków, jak i badanie słojów drzew posadzonych w celu ukrycia zbrodni. Ofiary miały ślady strzałów oddanych z bliskiej odległości w tył głowy.

Prawda o tych wydarzeniach była zakazana w PRL. Choć ZSRR przyznało się do popełnienia zbrodni katyńskiej w 1990 roku, aktualnie Rosja powróciła do szerzenia kłamstwa katyńskiego. Winni tej zbrodni nie zostali osądzeni na forum międzynarodowym.

70 lat po tej tragedii doszło do katastrofy w Smoleńsku. w obu historiach – tej z 1940 i tej z 2010 – inne elementy, które je spajają. To przede wszystkim kłamstwo: kłamstwo, które staje się immanentną cechą samej zbrodni. W obu wypadkach było i jest to kłamstwo w zaparte, na „rympał”, wbrew logice i oczywistym faktom.

W obu też przypadkach mamy do czynienia z „milczeniem Zachodu”. W czasie II wojny światowej sprawa katyńska stała się niewygodna dla obu wielkich alianckich, zachodnich mocarstw, gdyż potrzebowały one Stalina jako sojusznika, dzięki któremu uda się pokonać Niemcy. Próby Polaków walki o prawdę i sprawiedliwość po 13 kwietnia 1943 roku były więc skazane na porażkę, Sowieci zerwali stosunki z naszym londyńskim rządem i w Teheranie, i Jałcie, doszło do oddania Polski w łapy Stalina.

W wypadku Smoleńska Zachód także milczał i milczy – gdyż w 2010 roku budowano przecież (także za sprawą polskiego premiera Donalda Tuska) dobre relacje z Władimirem Putinem, stawiano na „reset” dobrych stosunków z Moskwą. Lepiej więc było milczeć i pozwolić kłamstwom moskiewskim zawładnąć narracją dotyczącą przyczyn.

Wreszcie elementem łączącym Katyń i Smoleńsk jest pogarda wobec ludzkiego życia oraz godności człowieka: z taką samą barbarzyńską nieczułością i okrucieństwem podchodzono do oficerów polskich i ich ciał po śmierci w roku 1940, jak do ciał polityków, oficerów i wybitnych postaci polskiej elity intelektualnej w roku 2010.

Po szesnastu latach od czasu tragedii smoleńskiej – 10 kwietnia na cmentarzu komunalnym przy ulicy Mickiewicza zgromadzili się mieszkańcy regionu, przedstawiciele władz oraz liczne delegacje, by wspólnie oddać hołd śp. Senatorowi Rzeczypospolitej Polskiej Stanisławowi Zającowi. Przy jego grobie odbyła się uroczysta modlitwa, której przewodniczył proboszcz Parafii Farnej w Jaśle ksiądz Zbigniew Irzyk. W wydarzeniu uczestniczyli najbliżsi członkowie rodziny, przyjaciele i sąsiedzi zmarłego, a także reprezentanci różnych szczebli administracji samorządowej i państwowej, służby mundurowe, przedstawiciele instytucji publicznych, organizacji pozarządowych oraz druhowie Ochotniczej Straży Pożarnej w Święcanach – rodzinnej miejscowości Senatora.

Przy grobie Stanisława Zająca wystąpiła Alicja Zając, wdowa po tragicznie zmarłym Senatorze. Do zgromadzonych przed grobem swojego męża zwróciła się następującymi słowami:

– Ten grób jest dla nas miejscem, w którym gromadzimy się każdego roku i jest symbolem tragicznych wydarzeń z 10 kwietnia 2010 roku kiedy w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem zginęło 96 osób – Prezydent Lech Kaczyński wraz z małżonką i elita polskiego państwa, a także osoby duchowne i członkowie rodzin katyńskich. W symboliczny sposób modląc się przy grobie Staszka również wspominamy i modlimy się za tych wszystkich, którzy wtedy odeszli. Mimo, że minęło 16 lat, jest to tak samo trudne jak każdego roku. Wtedy wszyscy byliśmy sparaliżowani tą wiadomością, która – z przykrością muszę to powiedzieć – do dzisiaj jest dla nas niejasna i niewyjaśniona.

Na płycie grobu złożono liczne wiązanki kwiatów oraz zapalono znicze, będących wyrazem pamięci i szacunku wobec tych, którzy zginęli nie tylko w katastrofie smoleńskiej, ale również w zbrodni katyńskiej. Na pokładzie samolotu Tu-154M znajdował się także zasłużony Jaślanin, Senator RP Stanisław Zając.

Główne uroczystości przeniosły się następnie pod pomnik „Golgota Wschodu”. W uroczystości uczestniczyły liczne delegacje – przedstawiciele parlamentarzystów, funkcjonariusze służb mundurowych, w tym Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Miejskiej, Straży Ochrony Kolei, Wojskowego Centrum Rekrutacji oraz Służby Więziennej. Obecni byli również uczniowie szkół ponadpodstawowych i placówek oświatowych z terenu powiatu jasielskiego, przedstawiciele organizacji społecznych, młodzież oraz poczty sztandarowe. W uroczystym Apelu Pamięci przygotowanym przez strzelców z Jednostki Strzeleckiej 2094 im. ppłk. Stanisława Soczka Związku Strzeleckiego „Strzelec” Józefa Piłsudskiego, działającej przy Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kołaczycach, przywołano ofiary zbrodni katyńskiej oraz osoby związane z ziemią jasielską, które zginęły na „nieludzkiej ziemi”. Chwilę później Wójt Gminy Jasło, Wojciech Piękoś, w przejmującej ciszy odczytał listę wszystkich 96 pasażerów prezydenckiego samolotu, którzy 16 lat temu ponieśli śmierć pod Smoleńskiem.

W swoim przemówieniu Wójt Gminy  przypomniał o skali tragedii i ogromie straty jakiej doświadczyło państwo polskie 10 kwietnia 2010 roku.

– W katastrofie pod Smoleńskiem zginęli przedstawiciele państwa polskiego – elity narodu, którzy pragnęli oddać hołd dziesiątkom tysięcy Polaków skrytobójczo zamordowanych na nieludzkiej ziemi, w 70. rocznicę mordu. Zbrodnia katyńska symbolicznie połączyła te dwa pokolenia. 10 kwietnia połączył również nas – wszystkich stojących pod jasielskim pomnikiem „Golgota Wschodu”. Śp. Stanisław Zając był inicjatorem powstania tego upamiętnienia, które miało przypominać o tych straszliwych zbrodniach dokonywanych na Polakach. Pomnik ten stał się również pierwszym w Polsce upamiętnieniem ofiar katastrofy smoleńskiej. Modliliśmy się w tym miejscu, składaliśmy kwiaty i palili znicze następnego dnia po katastrofie pod Smoleńskiem. Kilka dni później, na jednym z głazów, zamontowana została tablica – „w hołdzie prof. Lechowi Kaczyńskiemu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wraz z małżonką, Stanisławowi Zającowi Senatorowi RP oraz wszystkim, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie w katastrofie lotniczej w dniu 10 kwietnia 2010 roku w Smoleńsku, w drodze do Katynia. Mieszkańcy Jasła i powiatu jasielskiego.” – mówił Wojciech Piękoś.

Następnie delegacje złożyły wiązanki kwiatów oraz zapaliły znicze przed pomnikiem, oddając hołd wszystkim ofiarom.

Na zakończenie głos zabrali Alicja Zając oraz starosta jasielski Tadeusz Gorgosz.

Parlamentarzystka zaznaczyła, że przez minione lata nie poznaliśmy prawdy o katastrofie w Smoleńsku.

    – Wiele osób próbowało to wykorzystywać. Myślę, że ci zmarli naprawdę na to nie zasłużyli. Całym swoim życiem, pracując dla środowiska, z którego pochodzili, dla swojej ojczyzny – Polski, nie myśleli o tym, że ktoś będzie im budował pomniki ku pamięci. Oni po prostu żyli życiem bieżącym, potrzebami swojego otoczenia i środowiska oraz wspomnieniami osób Rodzin Katyńskich, tych co przeżyli piekło Sybiru. To nie są wspomnienia radosne, ale radosny jest fakt, że mieliśmy tak wiele zacnych osób, 96 pasażerów pamiętnego lotu, który skończył się tragicznie. Możemy dzisiaj powiedzieć, że bardzo trudno ich zastąpić, a nawet – mogę powiedzieć – że nie jest to możliwe – podkreśliła senator.

Starosta Tadeusz Gorgosz na zakończenie powiedział:

   – Spotykamy się w cieniu dwóch wielkich tragedii, które na zawsze splotły się z polskim kalendarzem narodowym. Stajemy dziś ramię w ramię, by oddać hołd tym, których krew wsiąkła w nieludzką ziemię oraz tym, którzy 16 lat temu ruszyli, by o tę krew się upomnieć. Mija 86 lat od haniebnej i tchórzliwej zbrodni dokonanej przez sowiecki aparat terroru NKWD. Za ten mord odpowiada państwo sowieckie, którego prawnym następcą jest Federacja Rosyjska – podkreślił starosta Tadeusz Gorgosz, który zaznaczył, że bez względu pod jakimi barwami czy dzisiejszymi sztandarami, to „mechanizmy przemocy i pogarda dla ludzkiego życia pozostają tam niezmienne”. I jako przykład podał wojnę w Ukrainie.

    – Bezbronnych ludzi zabijano strzałem w tył głowy, a ich ciała próbowano na zawsze ukryć w bezimiennych dołach śmierci – przypomniał starosta.

- Nasza obecność tutaj, wspólna modlitwa i niezłomna świadomość historyczna, to najtrwalszy żywy pomnik jaki możemy wystawić bohaterom. Bo naród, który potrafi upomnieć się o swoich synów i pielęgnować prawdę o ich ofierze, jest narodem wolnym i niezwyciężonym – dodał Tadeusz Gorgosz.

Zwieńczeniem obchodów była msza święta w intencji Śp. Stanisława Zająca i ofiar katastrofy smoleńskiej, która została odprawiona w kościele p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jaśle. Mszę sprawowali proboszcz Parafii Farnej w Jaśle ksiądz Zbigniew Irzyk, oraz o. Artur Zajchowski z Klasztoru p.w. św. Antoniego Padewskiego. Homilię wygłosił ks. Zbigniew Irzyk.

Po zakończeniu mszy w Domu Parafialnym przy Farze odbyło się spotkanie z Wojciechem Skurkiewiczem – senatorem, posłem, sekretarzem stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej latach 2018 – 2023.

W wystąpieniu opowiedział o swojej znajomości i współpracy z Senatorem Zającem, oraz przedstawił tło wydarzeń przed katastrofą smoleńską. Zachęcał też do odwiedzenia Muzeum Katyńskiego na Cytadeli w Warszawie, którą każdy powinien zobaczyć. Przedstawił również obecne problemy z zapewnieniem bezpieczeństwa Polski i wyposażenia armii. Pożyczka SAFE, którą rząd chce zaciągnąć grozi zadłużeniem Polski o 450 mld zł. Obecny rząd zadłużył już Polskę w ciągu swojej kadencji na 800 mld zł, i zadłużenie to rośnie codziennie o 1 mld zł, pomimo wstrzymaniu wielu strategicznych dla kraju inwestycji. Obecnie niema możliwości wydatkowania w krajowy przemysł zbrojeniowy w tak krótkim czasie nawet części pożyczki. Wspomniał też o likwidacji jednostek wojskowych przez rząd Tuska w poprzedniej kadencji w części Polski na wschód od Wisły. Tych jednostek dzisiaj nie da się już odzyskać.

Spotkanie zakończyło się dyskusją i pytaniami dotyczącymi bezpieczeństwa Polski i przyszłych wyborów parlamentarnych.

Więcej relacji o uroczystości:

Foto: J.Nowak

Prezydent Andrzej Duda, ustanowił 24 marca Narodowym Dniem Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką Tego dnia w 1944 roku, dokonano egzekucji na rodzinie Ulmów w Markowej. Niemiecka żandarmeria zamordowała wówczas Józefa Ulmę, jego ciężarną żonę Wiktorię i sześcioro ich małoletnich dzieci oraz ośmioro ukrywanych przez nich Żydów: Gołdę Grunfeld, Leę Didner z córeczką oraz Saula Goldmana i jego czterech synów.

W Jaśle 24 marca b.r. odbyły się powiatowe obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Uroczystości upamiętniły lokalnych bohaterów, którzy z narażeniem życia pomagali Żydom w czasie II wojny światowej, podkreślając znaczenie pamięci historycznej dla mieszkańców regionu.

Uroczystości rozpoczęły się przy budynku dawnej jasielskiej „Bursy”, gdzie w czasie wojny była siedziba Gestapo. Delegacja władz powiatu jasielskiego złożyła kwiaty pod tablicą upamiętniającą Juliana Neya – młodego lekarza, który wraz z Anną Bogdanowicz pomógł uciec z jasielskiego getta żydowskiej nauczycielce Sarze Diller i jej matce. W budynku dawnej siedziby Gestapo, w piwnicach zachowały się cele, gdzie przesłuchiwani byli polscy patrioci, żołnierze Armii Krajowej. W tym miejscu został zakatowany w październiku 1943 roku lekarz Julian Ney, absolwent Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. W Armii Krajowej zajmował się przygotowywaniem fałszywych dokumentów, tzw. aryjskich dla Żydów, ale także dla Polaków. Wystawiał zwolnienia lekarskie czy zaświadczenia o niezdolności wykonywania niewolniczej pracy na tzw. robotach w Niemczech.

Następnie uczestnicy przeszli pod budynek Sądu Rejonowego w Jaśle (gdzie podczas wojny było więzienie) i znajdującą się na budynku tablicę poświęconą Eleonorze Goleń. Tam złożono kwiaty i zapalono znicze. Wartę honorową przed tablicą wystawiła młodzież z Jednostki Strzeleckiej 2094 w Kołaczycach, działającej przy Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kołaczycach. Ceremonii towarzyszyły poczty sztandarowe jasielskich szkół ponadpodstawowych.

Dalsza część uroczystości odbyła się w Zespole Szkół Usługowych i Spożywczych im. gen. Józefa Hallera w Jaśle.

W trakcie tej części obchodów Starosta Jasielski Tadeusz Gorgosz w okolicznościowym przemówieniu podkreślił znaczenie pamięci historycznej oraz konieczność przekazywania młodemu pokoleniu wartości takich jak odwaga, solidarność i człowieczeństwo.

Przypomniał, że podczas okupacji za ukrywanie Żydów groziła kara śmierci, a mimo to w tych nieludzkich czasach byli ludzie, którym strach nie odebrał sumień.

- Wybrali dobro, choć widzieli, że mogą zapłacić najwyższą cenę. Symbolem tej ofiary jest rodzina Ulmów. Ich historia jest świadectwem odwagi i bezinteresownej miłości bliźniego. Zginęli, bo otworzyli swój dom dla prześladowanych. Uznali, że życie drugiego człowieka jest warte więcej niż ich własne bezpieczeństwo. Dzisiaj ich imiona są znane nie tylko w Polsce, ale i na świecie, jako przykład najwyższego poświęcenia – podkreślił Tadeusz Gorgosz.

Mieszkańcy powiatu jasielskiego, ryzykując utratę własnego życia, nieśli pomoc Żydom w czasie II wojny światowej. Po miesięcznym śledztwie i torturach, 5 stycznia 1943 r. została rozstrzelana pod murem więzienia w Jaśle Eleonora Goleń. Do dziś nieznane jest miejsce jej pochówku. Inni pomagający ludności żydowskiej to: Anna Kopeć z Sowiny, dr Julian Ney i Anna Bogdanowicz, Helena i Jan Kosiba, rodzina Borutów z Huty Polańskiej, rodzina Twardzickich z Bieździadki, Apolonia i Stanisław Gacoń, Zbigniew Paczosa, Andrzej Garbuliński i Władysław Pers.

    – Oddajemy hołd bohaterom i bezimiennym. To oni pokazali światu prawdziwe oblicze Polski wiernej zasadom, odważnej, która w obliczu śmierci potrafiła stanąć po stronie dobra. Narodowy dzień pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką to nie tylko wspomnienie przeszłości, to lekcja odpowiedzialności, która uczy nas, że nawet w najciemniejszych czasach można wybrać człowieczeństwo, że odwaga nie zawsze oznacza wielkie czyny na polu bitwy. Czasem jest podaniem ręki drugiemu człowiekowi, otwarciem drzwi własnego domu. Naród, który traci pamięć o swoich bohaterach traci część swojej tożsamości. Naród, który pielęgnuje pamięć, buduje swoją siłę – powiedział starosta.

Starosta przypomniał także tragiczną historię Eleonory Goleń, która została zamordowana za udzielanie pomocy żydowskiej dziewczynce. Wskazywał, że ogromną rolę w tych dramatycznych wydarzeniach odgrywały donosy, często składane przez osoby z najbliższego otoczenia. Odniósł się również do współczesności, apelując o odpowiedzialność w codziennych relacjach, także w internecie.

– Zanim napiszemy hejt wobec drugiej osoby, warto się zastanowić, czy jednym wpisem nie wyrządzamy krzywdy drugiemu człowiekowi i całej jego rodzinie. Żyjemy dziś w pokoju i powinniśmy to docenić – potrzebujemy spokoju i dobroci, a nie nienawiści – mówił.

Do znaczenia pamięci historycznej odniosła się także senator Alicja Zając.
 – Pamięć historyczna to pamięć o życiu polskiego narodu, o jego trwaniu i o tych, którzy byli przykładem dobra, miłości i patriotyzmu. Naród, który zapomina o swojej historii, traci część swojej tożsamości – zaznaczyła.
Podkreśliła również rolę szkół i edukacji w przekazywaniu tych wartości młodemu pokoleniu. Jak mówiła, spotkania z młodzieżą i pielęgnowanie pamięci to obowiązek wobec historii i tych, którzy oddali życie za innych.

- Tak się dzieje na świecie, że obok ludzi dobrych, których jest zdecydowana większość, żyje nie wiadomo dlaczego grupa ludzi złych, takich, którzy pasjonują się dokuczaniem drugiemu człowiekowi dziś. A w historii, jak pokazuje, niszczeniem innych z bliżej nieokreślonego celu. W większości był to cel zarobkowy. Myślę, że oni do końca swojego życia czuli wyrzuty sumienia. Jak można skazywać drugiego człowieka na śmierć, oczerniać. Dlatego dziękuję wszystkim szkołom ponadpodstawowym, że pielęgnują wszystkie ważne momenty w historii Rzeczypospolitej, że spotykamy się w wielu szkołach i miejscach upamiętnienia w Jaśle – mówiła Alicja Zając.

W części artystycznej przygotowanej przez uczniów Zespołu Szkół Usługowych i Spożywczych w Jaśle młodzież zaprezentowała poruszający montaż słowno-muzyczny, przypominający historie rodzin, które ratowały Żydów, często płacąc za to najwyższą cenę.

Powiatowe obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką to nie tylko do upamiętnienie bohaterów, ale również okazja do wspólnej refleksji nad historią i odpowiedzialnością za jej pielęgnowanie. Pamięć o tych wydarzeniach jest ważnym elementem tożsamości narodowej i powinna być żywa w świadomości kolejnych pokoleń.

Więcej relacji:

Stan wojenny, jego wprowadzenie i brutalne represje, jakim zostało poddane nie tylko środowisko solidarnościowe, ale całe patriotycznie uwrażliwione społeczeństwo polskie, to jedna z najczarniejszych kart historii najnowszej. Nigdy tak naprawdę nie zatriumfowała sprawiedliwość nad sprawcami zbrodni stanu wojennego.

Cel wprowadzenia stanu wojennego był następujący – sparaliżować życie największych ośrodków miejskich, pacyfikować próby oporu czy manifestacje, przeprowadzić masowe aresztowania, a wreszcie na tyle zastraszyć społeczeństwo, żeby Solidarność nie dostała społecznego wsparcia. Przy czym już samo wyłączenie telefonów spowodowało potężne zamieszanie oraz… śmierć osób, które nigdy w statystykach ofiar stanu wojennego nie zostały policzone.

.

W dniach 12 i 13 grudnia br. w Jaśle odbyły się uroczystości upamiętniające  44. rocznicę wprowadzenia Stanu Wojennego w Polsce. Wydarzenie było okazją do oddania hołdu ofiarom represji oraz przypomnienia jednego z najtrudniejszych okresów w historii kraju.

Obchody rozpoczęły się 12 grudnia br., w Zespole Szkół Budowlanych w Jaśle. Uczniowie przygotowali poruszający program artystyczno – historyczny, nawiązujący do wydarzeń sprzed lat. Nie zabrakło milicjantów legitymujących przy wejściu zaproszonych gości.

.

- Stan wojenny był próbą złamania ducha narodu. Dzisiejsze obchody są wyrazem naszej pamięci o tych, którzy mieli odwagę przeciwstawić się reżimowi i zapłacili za to wysoką cenę. To naszym obowiązkiem jest przekazywać tę historię kolejnym pokoleniom – mówił Starosta Jasielski, odwołując się również do własnych wspomnień i doświadczeń z tamtego okresu.

.

Ważnym punktem wydarzenia było wystąpienie gościa specjalnego – Piotra Jeglińskiego – jednej z najwybitniejszych postaci polskiej opozycji demokratycznej. Zorganizowane spotkanie było doskonałą, żywą lekcją historii dla młodzieży, która mogła wysłuchać świadectwa człowieka blisko współpracującego ze św. Janem Pawłem II i ks. Franciszkiem Blachnickim, założycielem Ruchu Światło – Życie, wspierającego polską opozycję aż do 1989 roku. Już w latach 70. Piotr Jegliński był łącznikiem między Zachodem a krajową opozycją: kolporterem niezależnych publikacji, współpracownikiem Radia Wolna Europa, organizatorem pierwszego powielacza dla podziemia oraz twórcą jednego z najważniejszych wydawnictw emigracyjnych – paryskiego wydawnictwa Editions Spotkania. Pomimo ścigania listem gończym, inwigilowania i rozpracowywania przez służby, nie zaprzestał swojej działalności, stając się symbolem niezłomności i walki o wolne słowo.

- Byliśmy małymi kornikami, którzy pożerali komunistyczną komuchę (…) Wszystko jest możliwe, tylko trzeba walczyć. Nie można upadać na duchu (…)Pamiętajcie, że wolność nie jest nam dana na zawsze. Musimy jej strzec – zaapelował P. Jagieliński.

.

Zwieńczeniem obchodów była sobotnia, uroczysta koncelebrowana Msza Święta odprawiona w intencji Ojczyzny i Ofiar Stanu Wojennego w Kościele p.w. św. Stanisława BM w Jaśle pod przewodnictwem księdza Waldemara Janigi w asyście m.in. kanclerza Kurii Diecezji Rzeszowskiej ks. Piotra Steczkowskiego, dziekana dekanatu Jasło – Wschód ks. Tadeusza Gąsiorowskiego oraz proboszczów i duchownych z jasielskich parafii. W homilii ks. Waldemar Janiga, nawiązał do wydarzeń sprzed 44 lat, podkreślając, że zbrodnia stanu wojennego nie została do dzisiaj osądzona i ukarana.

    – Pomimo upływu czasu ani architekci junty Jaruzelskiego, ani bezpośredni sprawcy politycznych mordów nie zostali ukarani. Nikt nie odpowiedział za zdemoralizowanie młodych ludzi, zmuszanych do donosicielstwa. Ważne są nie ofiary, ale dostatnie życie ich katów. To jest coś niewyobrażalnego i niesamowicie bolesnego, że ci co rządzą od dwóch lat przywrócili wysokie emerytury esbekom. To jest coś niewyobrażalnego. To są grzechy wołające o pomstę do nieba. Ci ludzie, do których dołączyli sprzedawczyki z „Solidarności”, bo tacy też są, to znaczy ci co za nic mają honor i prawdę, nadal z pomocą swoich mediów biją nas batami kłamstw, pomówień i oszczerstw, poniżając i fałszując najnowszą historię, albo też skazują ją na zapomnienie, używając wytrychu konieczności wyboru mniejszego zła. Jest to perfidny sposób niszczenia i zabijania sumień Polaków, zacierania granic między podłością a szlachetnością, kłamstwem a prawdą, między złem a dobrem.

.

We mszy św. uczestniczyły poczty sztandarowe „Solidarności” z jasielskich zakładów pracy oraz szkół w powiecie jasielskim.

.

Po nabożeństwie przybyłe na wydarzenie delegacje złożyły kwiaty przed obeliskiem upamiętniającym strajk załogi Huty Szkła Jasło oraz pod tablicą poświęconą bł. ks. Jerzemu Popiełuszce.

Wartę honorową przy obelisku i tablicy wystawiła Jednostka Strzelecka 2094 im. ppłk Stanisława Soczka z Kołaczyc oraz klasa mundurowa kołaczyckiego LO.

Następnie referat o stanie wojennym wygłosił Konrad Jurusik, uczeń Zespołu Szkół Budowlanych w Jaśle.

.

Na zakończenie starosta jasielski Adam Pawluś podkreślił, że suwerenność nie jest nam dana raz na zawsze i trzeba o nią walczyć codziennie. Gospodarz powiatu dziękował wszystkim uczestnikom uroczystości, wychowawcom, dyrektorom szkół za patriotyczną postawę.

 - Co roku będzie nas mniej, ale cieszę się, że jest z nami młodzież. Bardzo pięknie wyglądacie w mundurach – zwrócił się do strzelców.
- Dziękuję koleżankom i kolegom z „Solidarności”, bo jesteśmy tu po to, żeby oddać hołd naszym kolegom, przyjaciołom, którzy już odeszli na drugą stronę, stracili zdrowie w tamtym okresie. Ten okres beznadziei, który nastąpił, spowodował, że w naszym społeczeństwie rozpleniła się plaga pijaństwa. Dopiero zabicie księdza Jerzego tak nas poruszyło, że z powrotem odzyskaliśmy wiarę w to, że Polska odzyska suwerenność, niepodległość. Bóg zapłać wszystkim za przybycie, wspólną modlitwę, za to, że mogliśmy oddać hołd hutnikom, którzy strajkowali na czele z przewodniczącym Janem Hapem – mówił Adam Pawluś, wspominając księży Stanisława Kołtaka i Stanisława Marczaka, wspierających solidarnościowe podziemie.
- W kościółku zbierane były pieniądze na pomoc dla internowanych, więzionych, represjonowanych. W tym kościele odprawiane były msze za Ojczyznę. Spotykaliśmy się na kołtakówce. Tam była oaza wolności. Tam była również pracownia, ciemnia, w której Jurek Polak wywołał bardzo mnóstwo zdjęć z różnych, ważnych uroczystości
– wspominał Adam Pawluś, który na koniec zaintonował pieśń patriotyczną „Ojczyzno ma”, napisaną po wprowadzeniu stanu wojennego.

Więcej o uroczystości:

Foto: J.Nowak

Starosta Jasielski  serdecznie zaprasza do udziału w konferencji „Sprawiedliwość historyczna – jasielski wymiar roszczeń reparacyjnych”, która odbędzie się 13 grudnia 2025 r. (sobota) o godz. 10:00 w auli I Liceum Ogólnokształcącego w Jaśle.

Starosta Jasielski  serdecznie zaprasza do udziału w konferencji „Sprawiedliwość historyczna – jasielski wymiar roszczeń reparacyjnych”, która odbędzie się 13 grudnia 2025 r. (sobota) o godz. 10:00 w auli I Liceum Ogólnokształcącego w Jaśle.

Wydarzenie poświęcone będzie jednej z najważniejszych i wciąż aktualnych kwestii dotyczących polsko-niemieckich relacji oraz pamięci historycznej – problemowi reparacji wojennych, ich podstaw prawnych, znaczeniu społecznym oraz możliwym kierunkom działań na arenie międzynarodowej. Spotkanie zgromadzi ekspertów z zakresu historii, prawa i polityki, którzy zaprezentują wielowymiarowe spojrzenie na tę tematykę oraz wezmą udział w moderowanej debacie.

Konferencja będzie okazją do rzetelnej rozmowy o faktach, konsekwencjach zniszczeń Jasła w 1944 roku, a także o współczesnych możliwościach dochodzenia sprawiedliwości.

Szczegółowy scenariusz wydarzenia:

Debata o Reparacjach Wojennych w Jaśle – 13 grudnia 2025 r.

„Sprawiedliwość historyczna i finansowa:

Czy Polska powinna otrzymać reparacje wojenne?

Nowe perspektywy i wyzwania”

FUNDACJA KULTURY POLSKIEJ i DZIEDZICTWA NARODOWEGO

.

Miejsce: aula I Liceum Ogólnokształcącego w Jaśle

13 grudnia 2025 ROKU/GODZ. 10.00

* Dzień: SOBOTA

* Godzina: 10:00 – 12:30 (łącznie 2,5 godziny)

.

Szczegółowy Program Wydarzenia (Harmonogram):

10:00 – 10:10 Wprowadzenie i powitanie gości

Organizator: powitanie GOŚCI I MODERATORÓW, przedstawienie kontekstu historycznego debaty, wprowadzenie moderatora i panelistów.

.

10:10 – 10:25  Wystąpienie:

- Krótki wykład wprowadzający na temat skali strat, niemieckiej odpowiedzialności i zerwania ciągłości prawnej w okresie PRL.

.

10:25 – 10:40 Wystąpienie

2: Aspekt Prawny i Międzynarodowy: BOGDAN RZOŃCA. Prezentacja o podstawach prawnych roszczeń, kwestii zrzeczenia się w 1953 roku oraz obecnych możliwościach dochodzenia roszczeń na arenie międzynarodowej.

.

10:40 – 10:55 Wystąpienie

3: Kontekst Polityczny i Społeczny: ARKADIUSZ MULARCZYK: Omówienie debaty publicznej w Polsce i Niemczech, znaczenia reparacji dla tożsamości narodowej oraz ich roli w stosunkach polsko-niemieckich.

.

10:55 – 11:00 Wystąpienie

4: Rola Mediów i Relacjonowanie Debaty MIŁOSZ KŁECZEK: Krótki komentarz dziennikarski na temat sposobu, w jaki media (polskie i zagraniczne) relacjonują kwestię reparacji.

.

11:00 – 11:45 Panel Dyskusyjny (Moderowany) | Moderator (Miłosz Kłeczek): Prowadzi dyskusję między historykami i prawnikiem, zadając pytania:

* Jakie są największe przeszkody prawne/polityczne?

* Jakie są realistyczne cele do osiągnięcia?

* Czy odszkodowania powinny mieć charakter indywidualny, czy państwowy?

.

11:45 – 12:25 Sesja pytań i odpowiedzi: publiczność zadaje pytania panelistom.

.

12:25 – 12:30 Podsumowanie i zakończenie Organizator: Krótkie podziękowanie.

Serdecznie zapraszamy do udziału.

Tego dnia w całym kraju odbywają się uroczystości upamiętniające odzyskanie niepodległości w 1918 roku. Powiat Jasielski również uczcił to ważne dla naszego narodu wydarzenie. Lokalne obchody Narodowego Święta Niepodległości zainaugurowała msza święta w Kościele Ojców Franciszkanów – Sanktuarium Świętego Antoniego Padewskiego patrona miasta Jasła.

11 listopada jest datą symboliczną, to tego dnia w 1918 roku Józef Piłsudski objął naczelne dowództwo nad wojskami polskimi. Rocznicę tego wydarzenia obchodzimy jako narodowe święto, przywołując odzyskanie niepodległości po 123 latach zaborów.

Tego dnia w całym kraju odbywają się uroczystości upamiętniające odzyskanie niepodległości w 1918 roku. Powiat Jasielski również uczcił to ważne dla naszego narodu wydarzenie. Lokalne obchody Narodowego Święta Niepodległości zainaugurowała msza święta w Kościele Ojców Franciszkanów – Sanktuarium Świętego Antoniego Padewskiego patrona miasta Jasła.

W uroczystej mszy świętej sprawowanej w intencji Ojczyzny, połączonej z odsłonięciem i poświęceniem tablicy upamiętniającej postać ks. mjr Mieczysława Janasa, wzięli licznie udział parlamentarzyści, władze samorządowe powiatu jasielskiego i miasta Jasła, duchowieństwo, służby mundurowe, poczty sztandarowe, harcerze z Komendy Hufca ZHP im. Rodziny Madejewskich w Jaśle, „Strzelcy” ze Związku Strzeleckiego „Strzelec” Józefa Piłsudskiego, delegacje szkół podstawowych i ponadpodstawowych, kierownicy instytucji użyteczności publicznej, przedstawiciele organizacji pozarządowych,, młodzież, wierni oraz mieszkańcy Jasła.

Eucharystii przewodniczył oraz wygłosił okolicznościową homilię ks. prałat płk SG Zbigniew Kępa – kapelan Stowarzyszenia Pamięć Kapelanów Katyńskich, zaś koncelebransami byli m.in. Wikariusz Generalny Diecezji Rzeszowskiej ks. Piotr Steczkowski, dziekan Dekanatu Jasło-Wschód ks. Tadeusz Gąsiorowski, proboszcz Parafii Franciszkańskiej o. Łukasz Pazgan, proboszcz Kolegiackiej Parafii Farnej ks. Zbigniew Irzyk, a także pozostali proboszczowie miejskich parafii i Ojcowie Franciszkanie.

Na tę uroczystość przybyła też delegacja z gminy Chorkówka, skąd pochodził ks. mjr Mieczysław Janas, na czele z wójtem gminy Grzegorzem Węgrzynowskim, rodzina uhonorowanego kapłana oraz prezes Stowarzyszenia Pamięć Kapelanów Katyńskich dr Łukasz Stefaniak.

Upamiętniony na tablicy zamontowanej we wnętrzu franciszkańskiej świątyni ks. mjr Mieczysław Janas przez pół roku – na przełomie 1933 i 1934 roku sprawował funkcję wikariusza w Parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jaśle, o czym przypomniał w kazaniu ks. prałat płk SG Zbigniew Kępa:

– Ale do tej świątyni z pewnością przychodził na modlitwę, może także na spowiedź świętą, bo zawsze Ojcowie Franciszkanie czekają w tej świątyni na pragnących skorzystać z sakramentu pokuty. Każdy kapłan, każdy ojciec zakonny czyni wiele dla Ojczyzny, kiedy prowadzi działalność duszpasterską. Bo przecież, siostry i bracia, nie bez znaczenia jest wewnętrzny ład, który sprawia, że człowiek wierzący, zjednoczony z Panem Bogiem, pracuje zgodnie na rzecz społeczeństwa, przyczynia się do bezpieczeństwa ojczyzny i do jej dobrobytu. Każdy duchowny przecież uczy zachowania czwartego przykazania bożego. A to przykazanie nakazuje nie tylko szacunek i cześć dla rodziców, ale także miłość do Ojczyzny, która przecież jest naszą matką. Ksiądz Mieczysław Janas czynił to, co czyni każdy kapłan, ale w swoim życiu chciał on jeszcze dokonać czegoś więcej. Jego marzeniem było zostać kapelanem wojskowym. I chociaż w Diecezji Przemyskiej zdobył sobie uznanie, zajmował się bowiem ważnymi sprawami, był sekretarzem biskupa przemyskiego Franciszka Bardy, był drugim notariuszem w Kurii Diecezjalnej w Przemyślu, był redaktorem diecezjalnego tygodnika Rola Katolicka. On jeszcze zapragnął czegoś więcej – pragnął poświęcić się duszpasterstwu wśród żołnierzy. Biskup Polowy, a był wtedy nim Józef Gawlina, mianował go w marcu 1938 roku kapelanem Centrum Wyszkolenia Lotnictwa nr 1 w Dęblinie i kapelanem garnizonu Dęblin. Lotnicy byli i lotnicy są elitą wśród żołnierzy. Przez półtorej roku pracował gorliwie w tym środowisku, zachęcał jako kapelan do miłości Boga i Ojczyzny. Jako kapelan przypominał, że każdy żołnierz, każdy pilot musi być gotowy nawet na to, aby w potrzebie oddać swoje życie za Ojczyznę. I to właśnie w okresie II Rzeczpospolitej kapelan odbierał przysięgę wojskową od żołnierzy. A treść tej przysięgi była następująca: Przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu, Trójcy Świętej, jedynemu być wiernym Ojczyźnie mej w Rzeczypospolitej Polskiej, chorągwi wojskowej nigdy nie odstąpić, stać na straży Konstytucji i honoru żołnierza polskiego, prawu i prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej być uległym, rozkazy dowódców i przełożonych wiernie wykonywać, tajemnic wojskowych strzec. Za sprawę Ojczyzny mej walczyć do ostatniego tchu w piersiach i w ogóle tak postępować, abym mógł żyć i umierać jako prawy żołnierz Polski. Żołnierze, kończyli tę przysięgę słowami: Tak mi dopomóż Bóg i Święta, Syna Jego męka. Amen.

Po wybuchu II wojny światowej ks. Janas trafił do niewoli. Był więziony przez armię sowiecką kolejno w Orankach, Kozielsku i Ostaszkowie. – Na przełomie 1939-1940 roku do rodziny przyszedł list z Kozielska, a ksiądz Mieczysław napisał dosłownie jedno zdanie: Jestem zdrów, pozdrawiam Mietek. To tylko tyle. Obozowa cenzura nie pozwoliła na to, aby coś więcej napisać, aby coś mógł napisać o życiu obozowym, o tym co przeżył. Co prawda zachowała się relacja, że ksiądz Janas miał odprawić, oczywiście po kryjomu, Pasterkę, ale z dokumentów obozowych wynika, że przed samą Pasterką został wywieziony z Kozielska do Ostaszkowa. Pomiędzy 25, a 27 kwietnia 1940 roku został rozstrzelany w Kalininie – to dzisiejszy Twer. został wrzucony do dołu śmierci w Miednoje i obecnie spoczywa wśród pomordowanych na polskim cmentarzu wojennym, wojskowym w Miednoje.

Duchowny postawił pytanie: „Czy ksiądz Mieczysław zginął tylko dlatego, że nosił polski mundur?” – Nie tylko dlatego, ale zginął przede wszystkim dlatego, że był kapelanem, dlatego też doświadczył takiego losu, jaki spotkał innych kapelanów wojskowych. A aż 35 kapelanów różnych wyznań, w tym jednego rabina wojskowego, zamordowało NKWD w 1940 roku w zbrodni katyńskiej.

Tablicę odsłonili wspólnie starosta jasielski Adam Pawluś, wójt gminy Chorkówka Grzegorz Węgrzynowski oraz przedstawicielka rodziny ks. mjr Mieczysława Janasa.

Po nabożeństwie uczestnicy, prowadzeni przez poczty sztandarowe, jednostki strzeleckie i orkiestrę dętą, przemaszerowali ulicami Jasła w kierunku Parku Miejskiego. Parlamentarzyści i przedstawiciele władz samorządowych, złożyli kwiaty pod tablicą przy ul. Kołłątaja, która upamiętnia wymarsz jasielskiego oddziału Związku Strzeleckiego w 1914 roku, oraz pod tablicą poświęconą marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu, znajdującą się na ścianie Kościoła św. Stanisława.

W parku miejskim, po odśpiewaniu hymnu państwowego i odczytaniu przygotowanego przez jednostkę strzelecką z Kołaczyc Apelu Pamięci, przybyłe na uroczystość delegacje złożyły wieńce na płycie Grobu Nieznanego Żołnierza. Wartę honorową przy Grobie pełnili „Strzelcy” z jednostki strzeleckiej z Trzcinicy oraz harcerze Komendy Hufca ZHP w Jaśle.

W imieniu samorządu powiatowego głos zabrał Starosta Jasielski Adam Pawluś, który w swoim przemówieniu podkreślił znaczenie wolności i jedności narodowej. Zwrócił uwagę, że dzień  11 listopada łączy pokolenia i przypomina, iż niepodległość nie jest dana raz na zawsze – wymaga troski, jedności i pamięci o przeszłości.

    – Wolność nie jest darem, który raz zdobyty możemy zatrzymać na zawsze. Przeciwnie – to zobowiązanie, które każdego dnia musimy podejmować z odpowiedzialnością, troską i odwagą. Jak co roku spotykamy się w dniu, który jest sercem naszej historii i dumą naszego narodu, dniu, w którym Polska po 123 latach niewoli powstała z kolan. Nasz teren był zajęty przez zaborców 23 lata wcześniej po upadku Konfederacji Barskiej w 1772 roku. Polacy udowodnili, że narodowa determinacja nie zna granic. Wspominamy dzisiaj tych co mieli odwagę marzyć, gdy inni mówili, że to niemożliwe – mówił starosta jasielski Adam Pawluś, przypominając zasługi ojców niepodległości – Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego.

W płomiennym wystąpieniu, pełnym patriotycznych akcentów, starosta zwrócił uwagę, że wolność naszego narodu była wystawiana od wieków na próbę wiele razy.

    – W 1920 roku, gdy nad Polską zawisło widmo niewoli, młodzi chłopcy z Jasła, uczniowie Gimnazjum chwycili za broń, nie czekali na rozkazy, nie pytali czy warto, poszli, powiedzieli, że ojczyzna ich potrzebuje. Wyruszyli na front jako ochotnicy, pełni wiary, że ich młodość, zapał i serce mogą odmienić losy ojczyzny. Wspólnie walczyli, wspólnie znosili trudy frontu i wspólnie zginęli pod Firlejówką. Ich śmierć nie poszła jednak na marne. Dzięki takim jak oni młodym ludziom, którzy nie bali się ofiary, Polska mogła przetrwać najcięższą próbę swoich dziejów.

Starosta nawiązał do milionowych ofiar II wojny światowej oraz lat sowietyzacji po 1945 roku.

    – Po wojnie przyszła inna okupacja, nie z karabinem, lecz z ideologią. Komunizm próbował złamać ducha narodu, ale nie udało się, nie złamano ludzi Solidarności, nie złamano księży niezłomnych takich jak błogosławiony ksiądz Jerzy Popiełuszko, którego słynne wezwanie: „zło dobrem zwyciężaj” stało się duchowym orężem milionów – mówił gospodarz powiatu, przypominając także o ofiarach Katynia i sylwetkę upamiętnionego kapelana Wojska Polskiego ks. Mieczysława Janasa.

    – Polska potrzebuje dzisiaj nie tylko żołnierzy, ale ludzi odważnych, mądrych, przygotowanych, takich, którzy potrafią myśleć, tworzyć i bronić wartości naszej ojczyzny. Dlatego tak ważne jest, by młodzież uczyła się w klasach mundurowych, bo tu kształtuje się charakter, odwagę i służbę Polsce. Tu rodzą się ludzie, którzy w chwili próby nie odwrócą się plecami – podkreślił Adam Pawluś. – Moc Polski tkwi w mądrości jej młodych ludzi. Wiedza i technologia to nasza tarcza. To dzięki nim Polska może być bezpieczna, niezależna i silna. Dzisiejszy patriota to nie tylko żołnierz, to także inżynier, technik i wynalazca.

    – Wolność nie jest nam dana raz na zawsze. Trzeba o nią walczyć, strzec jej i przekazywać przyszłym pokoleniom. Tak jak nasi przodkowie nie wahali się oddać życia za Polskę, tak i my mamy obowiązek stać na straży jej suwerenności dziś i jutro. Nie możemy pozwolić aby wysiłek pokoleń poszedł na marne. Nie możemy zgodzić się na to, żeby Polska była krajem drugiej kategorii, kontrolowanym przez innych. Polska musi być silna, dumna, wolna. Zawsze i wszędzie

Z kolei poseł na Sejm RP Maria Kurowska apelowała o jedność i patriotyzm:

    – Musimy być wszyscy patriotami. Każdy na swoim stanowisku, w swojej misji. Nośmy tę Polskę w sercu, cieszmy się, że ma tak niezwykłą historię. Brońmy tej ziemi ojczystej, bo Ojczyzna to ziemia, ludzie i groby – czyli cała historia. Nie dajmy się dzielić i bądźmy wyznawcami prawdy.

Część oficjalną zakończyło odegranie Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego przez Orkiestrę Dętą OSP w Osobnicy pod kierownictwem kapelmistrza Jana Zygmunta, która zapewniła oprawę muzyczną całego dzisiejszego wydarzenia.

Uczestnicy obchodów zostali później zaproszeni na krótki koncert pieśni patriotycznych w wykonaniu Chóru LAURENTI, który odbył się w Glorietce.

Uroczystościom patriotycznym w Jaśle towarzyszyło również wydarzenie sportowo-rekreacyjne – V Jasielska Narodowa Parada Rowerowa, organizowana przez Towarzystwo Sportowe „Sokół”, która połączyła sportowy zapał mieszkańców z radością wspólnego świętowania Dnia Niepodległości.

Więcej o uroczystości:

Foto: J.Nowak

Strajki na Lubelszczyźnie, w Tarnowie, Sanoku, a później na Wybrzeżu i w całej Polsce w lipcu i sierpniu 1980 r. miały bezpośredni wpływ na zachowania załóg jasielskich zakładów pracy. Postulaty i przerwy w pracy miały miejsce w takich zakładach, jak: przedsiębiorstwo Państwowa Komunikacja Samochodowa Oddział Jasło (główny organizator – Kazimierz Dubas), Huta Szkła Technicznego w Jaśle (Jan Hap), Zakłady Płyt Wiórowych w Jaśle (Mieczysław Maciechowski), Wojewódzki Związek Kółek i Organizacji Rolniczych z/s w Jaśle (Leszek Twaróg), później także w innych.

Wraz z upływem kolejnych tygodni i powstaniu wielu komitetów założycielskich w zakładach pracy Powiatu Jasielskiego, zgodnie  z przyjętą na szczeblu ogólnopolskim zasadą terenowej, a nie branżowej struktury Związku, zaczęto powoływać lokalne komitety założycielskie, skupiające komórki związkowe z danego terenu, także w naszym powiecie.

25 października 1980 r. w sali Zakładowego Domu Kultury Zakładów Tworzyw Sztucznych „Gamrat – ERG” w Jaśle (tzw. „Chemik”) przy ul. 3 Maja 1 odbyło się pierwsze spotkanie przedstawicieli jasielskich zakładów pracy zainteresowanych powołaniem struktury związkowej o zasięgu ponadzakładowym (ok. 70 osób). W zebraniu tym, poza wymienionymi w dalszej części tekstu osobami wybranymi do MKZ – u, wzięli udział m.in.: ks. dr Stanisław Marczak, Kazimierz Famurat, Jan Sarzyński – Rejon Dróg Publicznych, Adam Łukowicz – Spółdzielnia Transportu Wiejskiego, Jan Forystek – Spółdzielnia Mieszkaniowa, Zofia Nowak – Liceum Ogólnokształcące (teraz: I LO w Jaśle), Henryk Mruk – Pektowin, Sylwester Świerz – Przedsiębiorstwo Budownictwa Rolnego, Emil Mastej – Stowarzyszenie PAX Oddział w Jaśle, Marian Myśliwiec – Krośnieński Kombinat Budowlany, Stanisława  Szerląg  –  NBP  Oddział  w  Jaśle, Roman Gumiński – MKS w Jaśle, Feliks Źrebiec i Bolesław Czarny – Zespół Szkół Zawodowych Nr 1, Emil Hendzel – Szkoła Podstawowa Nr 3, Stanisław Kopera – PKS, Stanisław Sobol – Foto Optyka, Józef Mazur – Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Brzostku, Eugeniusz Kowalski  – Zakłady Cukiernicze w Brzostku.

Przedstawiciele jasielskiego PKS – u przybyli na zebranie samochodem udekorowanym w biało – czerwone barwy, a ich przejazd przez miasto wzbudził duże zainteresowanie mieszkańców. Pomysłodawcą i „reżyserem” tego przejazdu był wspominany już Kazimierz Famurat, który był nieformalnym doradcą Kazimierz Dubasa – głównego organizatora Związku na naszym terenie w jesieni 1980 r.

Spotkanie rozpoczęło się od poprowadzonej przez ks. S. Marczaka modlitwy oraz odśpiewania hymnu narodowego. Prezydium zebrania tworzyli: Kazimierz Dubas, Kazimierz Famurat, Stanisław Galon, Janina Henzel, Stanisław Kopera, Leszek Ochyl i Leszek Twaróg. Za stołem prezydialnym siedział także ks. dr Stanisław Marczak.

Po przyjęciu zaproponowanego przez K. Dubasa porządku obrad, obecni na sali przedstawiciele jasielskich zakładów pracy informowali o stanie zakładowych organizacji powstającego związku, jego liczebności, nazwiskach najbardziej aktywnych działaczy.

Ponieważ dzień wcześniej Sąd Wojewódzki w Warszawie wprowadził samowolnie zmiany w Statucie „Solidarności” (skreślono prawo do strajku, dopisano stwierdzenie o kierowniczej roli PZPR), więc Leszek Ochyl zaproponował, by tej sprawie poświęcić trochę czasu. Leszek Twaróg przypomniał najważniejsze, a szczególnie te zmienione przez sąd, punkty, krótko je omawiając i odpowiadając na pytania.

Na tym spotkaniu powołany został Międzyzakładowy Komitet Założycielski (MKZ) NSZZ „Solidarność” w Jaśle. Oto jego skład:

przewodniczący – Kazimierz Dubas (PKS w Jaśle),

wiceprzewodniczący – Stanisław Galon (ZTS „Gamrat – Erg”)

i Leszek Twaróg (Wojewódzki Związek Kółek i Organizacji Rolniczych z/s w Jaśle),

sekretarz – Teresa Szmigielska (Okręgowy Zakład Transportu i Maszyn Drogowych w Jaśle)

skarbnik – Janina Henzel (PKS w Jaśle),

członkowie – Bogusław Gładysz (Zakłady Płyt Wiórowych w Jaśle), Ryszard Grabowski  (Ośrodek Remontowo – Budowlany Lasów Państwowych w Jaśle), Jan Hap (Huta Szkła Technicznego w Jaśle), Andrzej Kachlik (Rafineria w Jaśle), Leszek Ochyl (Zespół Opieki Zdrowotnej w Jaśle), Kazimierz Poniatowski (Liceum Ogólnokształcące w Jaśle), Edward Rolski (Przedsiębiorstwo Poszukiwań Nafty i Gazu w Jaśle), Stefan Sochacki  (Zakład Weterynarii w Jaśle). Mam zdjęcie przedstawiające osoby przy stole prezydialnym i krzyżem na tym stole.

Przewodniczącymi komisji zakładowych największych jasielskich zakładów pracy, oprócz wyżej wymienionych, byli wówczas lub w najbliższej przyszłości zostali nimi wybrani: Zakłady Przemysłu Owocowo – Warzywnego „Pektowin” – Wojciech Kawa, Zakłady Płyt Wiórowych – Bogusław Gładysz, Przedsiębiorstwo  Poszukiwań Nafty i Gazu – Leon Tomasik, Rejon Dróg Publicznych – Jerzy Frączek, Wojewódzka Spółdzielnia Spożywców „Społem” O/Jasło – Ryszard Maciejowski, placówki oświatowe – Marek Siarkowicz(z Biecza), Zjednoczone Zespoły Gospodarcze w Tarnowcu- Stanisław Gałuszka.

W początkowym okresie jasielski MKZ miał siedzibę w budynku przedsiębiorstwa PKS przy ul. Przemysłowej 6. Po pewnym czasie władze miejskie przyznały jasielskiej strukturze związkowej lokal przy ulicy Puszkina 4 (teraz Franciszkańska). Były to najpierw dwa, a potem trzy małe pokoje, o łącznej powierzchni ok. 50 m², na trzecim piętrze. Przydzielony telefon miał numer 31 25, a telefax 065 544.

Głównym zadaniem, zwłaszcza w początkowym okresie działalności MKZ – u, głównym zadanie tej struktury była przede wszystkim pomoc mniejszym zakładom pracy w powstaniu komitetów założycielskich, umożliwienie kontaktu z powstającymi strukturami regionalnymi (w przypadku Jasła: z Podkarpackim Regionalnym Komitetem Założycielskim)  w celu nawiązania współpracy i wzajemnego współdziałania. MKZ zapewniał także wzajemny obustronny przepływ informacji od komisji zakładowych do struktur regionalnych oraz ogólnopolskich. Ważnym zadaniem było też reprezentowanie pracowników i ogólnie biorąc społeczeństwa danego terenu w rozmowach z lokalnymi władzami samorządowymi i wymuszanie na nich realizacji postulowanych oczekiwań społecznych.

W Jaśle i okolicach (Biecz, Brzostek, Dębowiec, Kołaczyce, Lipinki, Nowy Żmigród, Przysieki, Skołyszyn, Tarnowiec, Trzcinica) do „Solidarności” zapisała się zdecydowana większość pracujących, choć władze podejmowały różne działania, aby ograniczyć zasięg i liczebność Związku. Po przejściu jasielskich struktur związkowych do Regionu Małopolska (decyzja 5 maja 1981 r. na spotkaniu przedstawicieli komisji zakładowych z prawie 80 zakładów pracy naszego terenu) i przeprowadzeniu dokładnej ewidencji, okazało się, że w powiecie jasielski do NSZZ „Solidarność” należało około  30 tys. osób, co stanowiło zdecydowaną większość pracujących. W niektórych zakładach przynależnych do „Solidarności” było prawie 100 % pracowników. W największym zakładzie pracy w naszym rejonie, w Gamracie, do „Solidarności” należało 3018, czyli 94,6 % pracowników.

Do powstania „Solidarności” w naszym rejonie, oprócz osób, które wcześniej wymieniłem, w istotnym stopniu przyczynili się: ks. Stanisław Kołtak oraz Marian Matysik.

Kilka miesięcy później (dokładnie: 28 lutego 1981 r.), po zakończeniu początkowego okresu organizacji komisji zakładowych, powołano 11 – osobową Międzyzakładową Komisję Porozumiewawczą NSZZ „Solidarność” w Jaśle, która przejęła zadania MKZ – u powiększone o coraz trudniejszą współpracę, a nieraz wprost o starcia, z władzami zakładowymi, lokalnymi czy wręcz ogólnopolskimi, gdy trzeba było przeciwdziałać antyzwiązkowym posunięciom tych władz.

25.10.2025 – w 45. rocznicę powołania Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego (MKZ) NSZZ „Solidarność” w Jaśle, w sali historycznej w I LO (sala 01), w której kol. Jerzy Bieńkowski przygotował wystawę dotyczącą tego wydarzenia i związku „Solidarność”, odbyło się spotkanie z udziałem: działaczy „Solidarności” uczestniczących w powołaniu MKZ lub będących działaczami „Solidarności” w tamtym okresie – Maria Czeszyk (w 1980 r. pracownik Gamratu), Adam Fortuna (Gamrat), Bogusław Gładysz (Zakłady Płyt Wiórowych), Jan Hap (Huta Szkła w Jaśle), Bogdan Kalityński (Gamrat), Andrzej Lechowski (PKP), Zofia Nowak (I Liceum Ogólnokształcące), Antoni Pikul (Ośrodek Remontowo – Budowlany Lasów Państwowych), Krystyna (Osika) Olszewska (wówczas uczennica I LO, zaangażowana działalność nielegalną w stanie wojennym), Bolesław Potyrała (PPNiG), Mieczysław Urban (Podkarpackie Zakłady Rafineryjne), Antonina Wilisowska (Szkoła Podstawowa Nr 7); członkowie Stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle – J. Bieńkowski, H. Bilski, S. Dołęga, R. Gajewski, Z. Gondek, J. Hap (także uczestnik  zebrania w 1980 r.), S. Homlak, J. Lenartowicz (prowadzący spotkanie rocznicowe), J. Miśkowicz, J. Nowak, K. Poniatowski (uczestnik spotkania w 1980 r.), K. Rozenbeiger.

Ponadto uczestniczyli: Andrzej Papciak – pracownik Starostwa Powiatowego w Jaśle, odpowiedzialny za oświatę, Krzysztof Fal – przewodniczący Zarządu Regionu Podkarpacie NSZZ „Solidarność”, Paweł Pietrusza – przewodniczący jasielskiego Oddziału ZR Podkarpacie NSZZ „S”.

Po powitaniu uczestników przez P. Pietruszę i K. Poniatowskiego (w imieniu i z upoważnienia dyrekcji I LO), uczczono minutą ciszy zmarłych – uczestników tamtego historycznego spotkania. Ich nazwiska przypomniał Prezes K. Rozenbeiger. Potem K. Poniatowski krótko przypomniał okoliczności i przebieg tamtego zebrania.

Główna część spotkania to były osobiste wspomnienia jego uczestników. Wspomnieniami tymi dzielili się kolejno: Z. Nowak, J. Hap, A. Pikul, K. Olszewska, A. Fortuna, B. Gładysz, A. Lechowski, B. Potyrała, B. Kalityński, M. Czeszyk. Niektórzy z nich kilkakrotnie prosili o głos i uzupełniali swoje wspomnienia, a także poruszali niektóre aspekty obecnej sytuacji w Polsce. Głos zabrali także: K. Fal, Z. Gondek. Na koniec wystąpił organizator wystroju sali J. Bieńkowski, który w szerszym, historycznym aspekcie przedstawił tamto wydarzenie, a także przypomniał kilka innych istotnych wydarzeń z historii Polski i świata. Potem były jeszcze rozmowy kuluarowe i zadeklarowana chęć uczestnictwa w następnych takich spotkaniach.

Kazimierz Poniatowski

Foto: J.Nowak

To była najczarniejsza niedziela w naszych dziejach. 17 września 1939 roku o świcie, łamiąc obowiązujący pakt o nieagresji i inne międzynarodowe umowy, Armia Czerwona zaatakowała broniące się już od ponad dwóch tygodni przed Niemcami państwo polskie. W tym momencie stało się jasne, że w starciu z dwoma krwiożerczymi totalitaryzmami nie mamy najmniejszych szans.

Dopełniał się w ten sposób sojusz sowiecko-niemiecki o którym przez całe dziesięciolecia historiografia peerelowska i sowiecka milczała bądź kłamała. Mimo upływu lat na Kremlu nadal obowiązuje wykładnia o pomocy jaką 17 września 1939 roku Związek Sowiecki udzielił mieszkańcom „zachodniej Białorusi i zachodniej Ukrainy”.

Rosyjski atak na Polskę był realizacją paktu zawartego pomiędzy Związkiem Sowieckim a III Rzeszą 23 sierpnia 1939 roku w Moskwie. W dokumencie podpisanym przez ówczesnego niemieckiego ministra spraw zagranicznych Joachima von Ribbentropa i sowieckiego ludowego komisarza spraw zagranicznych Wiaczesława Mołotowa znalazł się tajny protokół, którego drugi punkt miał dla Polski tragiczne konsekwencje. Obie umawiające się strony zgadzały się że:

W wypadku terytorialnych i politycznych przekształceń na terenach należących do Państwa Polskiego granica stref interesów Niemiec i ZSRS przebiegać będzie w przybliżeniu po linii rzek Narwi, Wisły i Sanu. Kwestia, czy w obopólnym interesie będzie pożądane utrzymanie niezależnego Państwa Polskiego i jakie będą granice tego państwa, będzie mogła być ostatecznie wyjaśniona tylko w toku dalszych wydarzeń politycznych. W każdym razie oba rządy rozstrzygną tę kwestię na drodze przyjaznego porozumienia.

W dniu 22 września br. w Jaśle odbyły się uroczystości upamiętniające tamte tragiczne dzieje.  Obchody tragicznych rocznic – 1 wrześnie i 17 września – rozpoczęły się w kościele oo. Franciszkanów mszą świętą koncelebrowaną pod przewodnictwem o. Jana Janusa w intencji Ojczyzny i Bohaterów Września. W homilii o. Jan nawiązał do tragicznych wydarzeń sprzed 86 lat, zaznaczając, że obecna sytuacja geopolityczna ma wiele analogii do Września 1939 roku. Zaapelował do uczniów jasielskich szkół o kultywowanie pamięci o bohaterach i trwanie przy polskości, patriotyzmie i oddaniu Ojczyźnie naszych przodków.

W uroczystości uczestniczyły poczty sztandarowe szkół ponadpodstawowych z powiatu jasielskiego, a wśród nich z klas mundurowych z Kołaczyc i Nowego Żmigrodu.

W Sanktuarium św. Antoniego po zakończeniu mszy św. zostały złożone kwiaty pod tablicą upamiętniającą ks. majora Stanisława Matznera, kapelana Wojska Polskiego, absolwenta Gimnazjum w Jaśle, aresztowanego przez NKWD w 1939 roku we Lwowie i zamordowanego w 1940 r. w Bykowni.

Po nabożeństwie pochód złożony z pocztów sztandarowych poszczególnych szkół, zaproszonych gości oraz uczniów przeszedł ulicami Miasta do Zespołu Szkół Technicznych im. Bohaterów Września w Jaśle, gdzie senator Alicja Zając, delegacje władz samorządowych powiatu i miasta Jasła, NSZZ Solidarność, instytucji, biur parlamentarzystów, przedstawicieli wojewody, szkół i służb mundurowych złożyły kwiaty pod Dębem Pamięci majora Antoniego Mulińskiego, zamordowanego przez NKWD w Charkowie. Odśpiewano wspólnie hymn państwowy  „Mazurek Dąbrowskiego”.

Dalsza część uroczystości odbyła się w sali gimnastycznej Szkoły.

W swoim wystąpieniu Starosta Adam Pawluś nawiązał do zniszczenia z premedytacją Jasła przez Niemców. Przypomniał, że prezydent RP Karol Nawrocki podczas niedawnej wizyty w Berlinie upomniał się o reparacje wojenne. Starosta zapowiedział, że będzie wysyłał listy do władz miast niemieckich, gdzie trafił majątek mieszkańców Jasła zrabowany podczas II wojny światowej.

    – Nie wiem czy przyniesie to jakikolwiek skutek, ale chcemy sprawę nagłośnić – zastrzegł się gospodarz powiatu jasielskiego.

Jasło zostało szczególnie doświadczone przez okupanta. 13 września 1944 r. niemiecki starosta Walter Gentz zarządził wysiedlenie mieszkańców Jasła. Miasto zostało ograbione z wszystkiego co stanowiło jakąkolwiek wartość, a następnie spalone i wyburzone. Niemcy wywieźli z Jasła ponad tysiąc wagonów zrabowanych towarów, kosztowności, urządzeń, mebli.

    – To nie były działania wojenne. To była nieludzka grabież. Mieszkańców wysiedlono, pozwolono im zabrać to co mogli wziąć ze sobą na plecach. Gdyby nie okoliczna ludność z miejscowości położonych na zachód od Jasła, ci ludzie by nie przetrwali zimy z 1944 na 1945 roku – podkreślił Adam Pawluś.

Starosta przypomniał, że po zajęciu Polski przez obu okupantów, przystąpiono do niszczenia polskiej inteligencji. Była to polityka eksterminacji elit, w tym nauczycieli, księży.

- Zniszczenie polskiej inteligencji przez okupanta niemieckiego i rosyjskiego było jednym z najbardziej tragicznych i celowych działań mających na celu wyniszczenie narodu polskiego jako wspólnoty kulturowej, politycznej i narodowej. Zarówno Hitler jak i Stalin wiedzieli, że kto kontroluje elity, kontroluje naród. Kto je zniszczy – zniszczy jego ducha. – mówił Starosta.

Obchody 86. rocznicy agresji Niemiec i ZSRR na Polskę zakończyła, przygotowana przez grono pedagogiczne i uczniów Zespołu Szkół Technicznych w Jaśle akademia. Okolicznościowe referaty przygotowali i wygłosili uczniowie Zespołu Szkół Technicznych w Jaśle – Patryk Kamiński i Jan Dybaś.

Obchody miały charakter edukacyjny i patriotyczny, służąc refleksji nad historią oraz pielęgnowaniu pamięci o ofiarach totalitarnych reżimów.

Więcej o uroczystości:

J.M.

Foto: J.Nowak

234 lata temu, 3 maja 1791 r., Sejm Czteroletni przyjął ustawę rządową, która przeszła do historii jako Konstytucja 3 maja. Była to druga na świecie i pierwsza w Europie ustawa regulująca organizację władz państwowych, a także prawa i obowiązki obywateli. Obowiązywała zaledwie kilkanaście miesięcy.

234 lata temu, 3 maja 1791 r., Sejm Czteroletni przyjął ustawę rządową, która przeszła do historii jako Konstytucja 3 maja. Była to druga na świecie i pierwsza w Europie ustawa regulująca organizację władz państwowych, a także prawa i obowiązki obywateli. Obowiązywała zaledwie kilkanaście miesięcy.

Uchwalona 3 maja 1791 r. Ustawa Rządowa była ukoronowaniem panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego, niemal w całości poświęconego na próby reform państwa. Jej korzenie są jednak znacznie głębsze. Już od początku XVIII w. w Polsce powstawały rozmaite idee głębokich reform politycznych. Oświeceniowi pisarze polityczni, tacy jak Stanisław Dunin-Karwicki, Jan Stanisław Jabłonowski, Stanisław Leszczyński i Stanisław Konarski, krytykowali w swoich dziełach ustrój oparty na zasadzie liberum veto i słabości władzy wykonawczej oraz proponowali nowe sposoby sprawowania rządów w Rzeczpospolitej.

3 maja  2025 roku w Jaśle odbyły się uroczystości upamiętniające 234 rocznicę  uchwalenia przez Sejm Czteroletni pierwszej w Europie, a drugiej na świecie konstytucji, oraz Matki Bożej Królowej Polski. Uroczystości rozpoczęły się na jasielskim rynku mszą św. w intencji Ojczyzny. W uroczystej Mszy św. uczestniczyły licznie poczty sztandarowe miasta Jasła, Komendy Powiatowej Policji w Jaśle, Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Jaśle, Służby Więziennej w Jaśle, Cechu Rzemiosł Różnych w Jaśle, szkół podstawowych i ponadpodstawowych, organizacji pozarządowych; parlamentarzyści ziemi jasielskiej, władze samorządowe powiatu jasielskiego i miasta Jasła na czele z burmistrzem Adamem Kostrząbem i przewodniczącym Rady Miejskiej Marcinem Węgrzynem, komendanci powiatowych służb, inspekcji i straży, dyrektorzy i kierownicy instytucji użyteczności publicznej, działacze organizacji społecznych oraz mieszkańcy Jasła i regionu. Asystę honorową sprawowali harcerze z Komendy Hufca ZHP im. Rodziny Madejewskich w Jaśle oraz strzelcy z Jednostki Strzeleckiej 2091 im. gen. Józefa Hallera Związku Strzeleckiego „Strzelec” Józefa Piłsudskiego działającej przy Zespole Szkół SASR im. prof. Teodora Marchlewskiego w Trzcinicy.

Koncelebrze z proboszczami jasielskich parafii przewodniczył pochodzący z Trzcinicy, absolwent I LO w Jaśle ks. dr hab. Waldemar Janiga, dyrektor Wydziału Nauki Katolickiej Archidiecezji Przemyskiej, który wygłosił również homilię.

Duchowny w wygłoszonej homilii  przypomniał, że obchodzone święta Konstytucji 3 Maja i Matki Bożej Królowej Polski są jakby wyznacznikami polskiej tożsamości. Nawiązał do historycznych wydarzeń i obecności Matki Bożej począwszy od potopu szwedzkiego, obrony Częstochowy, ślubów króla Jana Kazimierza, próśb i modlitw zanoszonych przez 123 lata niewoli po Jasnogórskie Śluby Narodu Polskiego w 1956 roku przygotowane przez kardynała Stefana Wyszyńskiego w więzieniu.

W dalszej części homilii powiedział m. In.:

…Obecnie w naszym kraju panuje „demokracja warcząca” jak mówi pan prof. Nowak. To bardzo niebezpieczne zjawisko nawiązuje do czasów tragicznych, czasów naszej historii: do „targowicy”, do zachowania zdrajców Ojczyzny. Niestety nigdy nie brakuje ludzi podłych i skarlałych moralnie, dla których nie istnieją żadne wartości, a celem ich życia są tylko przyziemne profity. Ci ludzie postanowili zlikwidować dla godności człowieka formę samo represji – sumienie. To wieje grozą bracia i siostry. W ostatnim czasie mamy do czynienia ze stopniowo wdrażaną wolą ateistów, którzy uderzają nie tylko w Kościół, ale przede wszystkim w chrześcijańską wizję człowieka, jego życie i godność – wartości podstawowe. Przykłady można mnożyć, ale ja przytoczę kilka żeby urealnić sytuację.

Pierwszy – dewastacja ładu prawno moralnego, n. p. próba zrównania związków osób tej samej płci z małżeństwem i rodziną. Wytyczne Minister Zdrowia dla lekarzy w sprawie wykonywania aborcji. Drodzy bracia i siostry. To że zabito w szpitalu w Oleśnicy dziewięciomiesięczne dziecko pod sercem matki to jest efekt tych wytycznych i poczucie bezkarności ze strony wielu ludzi zaangażowanych w ten proceder. Natomiast prokuratura ściga tych, którzy pod wpływem emocji odważyli się zareagować krytycznie na to zabójstwo dziecka – m. in. księdza, mojego ucznia ks. Grzegorza, bardzo ideowego człowieka.

Po drugie – dewastacja szkolnego nauczania religii. Od 1 września ub. Roku wyrzucono religię ze średniej ocen. Można łączyć klasy i oddziały… Zredukowano lekcje religii do 1 tygodniowo od 1 września tego roku… Drodzy bracia i siostry. Abp. Gądecki powiedział, że takiej dewastacji i takiego podejścia niema w całej Europie. Złamano wszystkie procedury prawne, zlekceważono Episkopat, zlekceważono przede wszystkim głos rodziców. To jest dyskryminacja i separacja w czystej postaci.

Trzeci przykład to ostatnio atak na dyrektora Radia Maryja i Telewizji Trwam o. Tadeusza Rydzyka, a przede wszystkim jest to atak na jego dzieła ewangelizacyjne, dzieła Kościoła, zwłaszcza na Muzeum Pamięć i Tożsamość…

I po czwarte w końcu wytworzenie atmosfery nienawiści do duchownych. 9 listopada ub. roku został zamordowany ks. prałat Lech Lachowicz…

…Zachowajcie się przyzwoicie podczas wyborów prezydenckich. Jak przystało na chrześcijan. Odwołam się do listu biskupów z 1946 roku. W orędziu w sprawie wyborów do sejmu wtedy biskupi podkreślili, że stanowisko Kościoła wobec wyborów powinno być jasno określone w świetle moralności chrześcijańskiej, Dodajmy, że Kościół ma prawo i obowiązek nieumiejących pouczać, a wątpiącym dobrze radzić. Biskupi podkreślają też rzecz oczywistą, która dziś dla wielu oczywista nie jest, a mianowicie że katolicy mogą głosować tylko na takie osoby, które nie sprzeciwiają się katolickiej nauce i moralności. Natomiast katolicy nie mogą oddawać głosów na listy, których programy albo metody rządzenia są wrogie zdrowemu rozsądkowi, dobru narodu i państwa…

Po mszy świętej nastąpił przemarsz do parku miejskiego, prowadzony przez Miejską Orkiestrę Dętą. Na trasie pochodu senator Alicja Zając, poseł Maria Kurowska, władze miasta na czele z burmistrzem Adamem Kostrząbem i powiatu, służb mundurowych, przedstawiciele instytucji, szkół, złożyli kwiaty i oddano honory przed tablicą upamiętniającą 200. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja.

Po przejściu do parku, odegrano i odśpiewano hymn państwowy Rzeczypospolitej Polskiej oraz hejnał Jasła w związku z przypadającą w tym roku 660. rocznicą nadania mu praw miejskich. Następnie harcmistrz Wiesław Hap odczytał okolicznościowy Apel Pamięci.

Z Glorietki do zgromadzonych gości wygłosił przemówienie burmistrz miasta Jasła Adam Kostrząb:

- Dzisiaj, 3 maja, spotykamy się, by uczcić jedno z najważniejszych wydarzeń w historii Polski uchwalenie Konstytucji 3 Maja w 1791 roku. Był to moment, w którym nasi przodkowie podjęli próbę naprawy państwa, państwa które wymagało natychmiastowych i fundamentalnych reform. Konstytucja ta wprowadzała nowoczesne zasady: ograniczała nadużycia władzy, dawała większe prawa obywatelom, ustanawiała w Polsce ustrój monarchii konstytucyjnej, odwołujący się do najnowszych idei politycznych tamtej epoki, takich jak monteskiuszowski trójpodział władzy czy oświeceniowa idea suwerenności narodu. Miała też wzmocnić kraj wobec zagrożeń z zewnątrz wprowadzając m.in. istotne reformy wojskowe.

Dzisiaj patrzymy na to wydarzenie nie tylko z dumą, ale i z refleksją, że wolność, sprawiedliwość i odpowiedzialność za państwo są wartościami, które musimy pielęgnować każdego dnia.

Jednocześnie w tym roku przypada niezwykle ważna rocznica 1000-lecie koronacji pierwszego króla Polski, Bolesława Chrobrego. W roku 1025, po latach budowania państwa i wzmacniania jego pozycji w Europie, Bolesław Chrobry włożył na swoje skronie królewską koronę. To był moment symboliczny Polska weszła do grona europejskich monarchii jako równorzędny partner. To wtedy potwierdzono trwałość państwa polskiego i jego niezależność.

Oba te wydarzenia, choć dzieli wiele wieków, pokazują, jak wiele znaczyło dla naszych przodków silne, niezależne państwo. Bolesław Chrobry przyjmując koronę, a twórcy Konstytucji 3 Maja wprowadzając nowy porządek prawny, działali z myślą o przyszłych pokoleniach – o tym, by Polska była krajem bezpiecznym, wolnym i niepodległym.

Nasza historia to długa droga od czasów Piastów, przez wiek złotej wolności szlacheckiej, trudne czasy rozbiorów, aż po walkę o niepodległość i budowanie nowoczesnej Polski. W każdej z tych epok nasi rodacy musieli wykazać się odwagą i poczuciem wspólnoty.

Dziś my jesteśmy odpowiedzialni za to, jak będzie wyglądać przyszłość. Dziedzictwo, które zostawili nam Bolesław Chrobry i twórcy Konstytucji 3 Maja, przypomina, że Polska to nasz wspólny dom i od nas zależy, czy będzie on bezpieczny i sprawiedliwy.

Życzę nam wszystkim, byśmy czerpali z naszej historii mądrość i siłę. Byśmy potrafili budować państwo w duchu jedności, wzajemnego szacunku i odpowiedzialności wolność i niepodległość wymagają troski i zaangażowania.

Dziękuję Państwu za uwagę i udział w dzisiejszej uroczystości

W części artystycznej zatytułowanej „Witaj majowa jutrzenko” wystąpili soliści Prywatnej Szkoły Muzycznej I i II stopnia w Jaśle.

Więcej o uroczystości:

 J.M.

Foto: J.Nowak

Następnie, o 11:10, zaplanowano uroczysty pochód patriotyczny do parku miejskiego, w trakcie którego złożone zostaną kwiaty i oddane honory pod tablicą upamiętniającą 200 rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja.

Obchody Święta Narodowego Trzeciego Maja w Jaśle rozpoczną się o godzinie 10:00 mszą świętą w intencji Ojczyzny na płycie rynku.

Następnie, o 11:10, zaplanowano uroczysty pochód patriotyczny do parku miejskiego, w trakcie którego złożone zostaną kwiaty i oddane honory pod tablicą upamiętniającą 200 rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja.

O godzinie 11:30 odbędzie się Hymn Państwowy, Apel Pamięci oraz przemówienie Burmistrza Miasta Jasła. Tuż po tym, o 11:45, wystąpią soliści Prywatnej Szkoły Muzycznej w programie artystycznym „Witaj majowa jutrzenko”.

Zakończenie oficjalnych uroczystości planowane jest po koncercie. O godzinie 17:30 rozpocznie się wydarzenie towarzyszące – „Roztańczona Biało-Czerwona”. W jego ramach od 17:30 uczestnicy zatańczą wspólnie poloneza, a od 18:00 odbędzie się pierwsza w tym roku potańcówka, podczas której grana będzie wyłącznie polska muzyka. Za oprawę muzyczną odpowiada DJ KB.

Organizatorami obchodów są Miasto Jasło, Powiat Jasielski, Jasielski Dom Kultury, Hufiec ZHP Jasło oraz Prywatna Szkoła Muzyczna I i II stopnia w Jaśle. Uczestnicy są zachęcani do zabrania ze sobą polskich flag.

www.jaslo4u.pl

]]> http://solidarni.xcl.pl/?feed=rss2&p=6141 0