17 września 1939 r. Armia Czerwona przekroczyła granicę Polski. Napaść ZSRS na Polskę była realizacją planu nakreślonego w tajnym protokole paktu Ribbentrop – Mołotow, który skazywał Polskę na IV rozbiór. Zgodnie z postanowieniami paktu ziemie Rzeczypospolitej miały zostać podzielone wzdłuż linii rzek Narwi, Wisły i Sanu, a Polska miała znaleźć się pod okupacją dwóch agresorów.

Uroczyste obchody rozpoczęła msza święta w intencji Ojczyzny, Bohaterów Września i Sybiraków, odprawiona w Kościele OO. Franciszkanów w Jaśle z udziałem pocztów sztandarowych z jasielskich szkół ponadpodstawowych. Mszę poprowadził o Jan Janus.

Po wspólnej modlitwie uczniów, władz powiatu oraz zaproszonych gości złożone zostały kwiaty pod tablicą upamiętniającą ks. płk. Stanisława Matznera, kapelana Wojska Polskiego, absolwenta jasielskiego Gimnazjum, aresztowanego przez NKWD we Lwowie. Duchowny został zamordowany w 1940 r.

Dalszą część uroczystości rozpoczął pochód pocztów sztandarowych poszczególnych szkół, zaproszonych gości oraz uczniów do Zespołu Szkół Technicznych im. Bohaterów Września w Jaśle. Na placu przed szkołą nastąpiło uroczyste złożenie kwiatów pod Dębem Pamięci, zamordowanego przez NKWD w Charkowie, majora Antoniego Mulińskiego.

Na szkolnej sali gimnastycznej odśpiewany został „Mazurek Dąbrowskiego”, po czym głos zabrał Adam Pawluś – Starosta Jasielski, który przywitał wszystkich przybyłych gości, nauczycieli oraz uczniów.

- Naród, który nie pamięta o swojej przeszłości traci swoją tożsamość, a może również utracić niepodległość – mówił starosta jasielski Adam Pawluś. – Ta lekcja historii, to co się wydarzyło 85 lat temu – musimy wszystko uczynić, aby się nie powtórzyła. To 23 sierpnia 1939 r. został podpisany pakt Ribbentrop-Mołotow, który był nazwany paktem o nieagresji, o neutralności, ale w tajnym załączniku był podział Polski, Europy pomiędzy dwóch zaborców. Polska, szczególnie zachodnia jej część znalazła się pod okupacją niemiecką, natomiast wschodnia pod okupacją sowiecką – dodał. Wspomniał o wywiezionych w bydlęcych wagonach sybirakach, wśród których byli nauczyciele, oficerowie, urzędnicy i intelektualiści, a także o 13 września 1944 r., kiedy z Jasła wywieziono pozostawiony przez wysiedlonych mieszkańców dobytek, po czym miasto zniszczono.

Z okazji dzisiejszych uroczystości, list skierowała Teresa Kubas-Hul, wojewoda podkarpacki.

- II wojna światowa szczególnie brutalne piętno odcisnęła na Jaśle, które decyzją okupantów zostało niemal całkowicie zniszczone. 97 proc. zabudowań miasta legło w gruzach. Wspomnienie 85 rocznicy agresji na Polskę właśnie w tym mieście nabiera szczególnego znaczenia. My, współcześnie żyjący z głębokim szacunkiem i wdzięcznością wspominamy te przykre wydarzenia pamiętając o tych, którzy wycierpieli tak wiele w czasach okupacji. Niech ta pamięć żyje w naszych sercach – napisała wojewoda podkarpacki.

Obchody zakończył montaż słowno-muzyczny w wykonaniu uczniów Zespołu Szkół Technicznych w Jaśle.

Organizatorzy nie zapomnieli również o uczczeniu pamięci „Sybiraków” i Polaków katowanych przez najeźdźców. W tym celu udali się pod Pomnik Golgoty Wschodu oraz do Izby Pamięci znajdującej się w dawnym budynku Szpitala Psychiatrycznego, aby przy wspólnej modlitwie oddać hołd poległym.

Więcej informacji:

Foto: J.Nowak