W imieniu Senator RP Alicji Zając oraz Starosty Jasielskiego Tadeusza Gorgosza serdecznie zapraszamy na obchody 86. rocznicy zbrodni katyńskiej oraz 16. rocznicy katastrofy smoleńskiej, które odbędą się 10 kwietnia.

Szczegółowe informacje znajdują się na załączonym plakacie.

W imieniu Senator RP Alicji Zając oraz Starosty Jasielskiego Tadeusza Gorgosza serdecznie zapraszamy na obchody 86. rocznicy zbrodni katyńskiej oraz 16. rocznicy katastrofy smoleńskiej, które odbędą się 10 kwietnia.

Szczegółowe informacje znajdują się na załączonym plakacie.

To była najczarniejsza niedziela w naszych dziejach. 17 września 1939 roku o świcie, łamiąc obowiązujący pakt o nieagresji i inne międzynarodowe umowy, Armia Czerwona zaatakowała broniące się już od ponad dwóch tygodni przed Niemcami państwo polskie. W tym momencie stało się jasne, że w starciu z dwoma krwiożerczymi totalitaryzmami nie mamy najmniejszych szans.

Dopełniał się w ten sposób sojusz sowiecko-niemiecki o którym przez całe dziesięciolecia historiografia peerelowska i sowiecka milczała bądź kłamała. Mimo upływu lat na Kremlu nadal obowiązuje wykładnia o pomocy jaką 17 września 1939 roku Związek Sowiecki udzielił mieszkańcom „zachodniej Białorusi i zachodniej Ukrainy”.

Rosyjski atak na Polskę był realizacją paktu zawartego pomiędzy Związkiem Sowieckim a III Rzeszą 23 sierpnia 1939 roku w Moskwie. W dokumencie podpisanym przez ówczesnego niemieckiego ministra spraw zagranicznych Joachima von Ribbentropa i sowieckiego ludowego komisarza spraw zagranicznych Wiaczesława Mołotowa znalazł się tajny protokół, którego drugi punkt miał dla Polski tragiczne konsekwencje. Obie umawiające się strony zgadzały się że:

W wypadku terytorialnych i politycznych przekształceń na terenach należących do Państwa Polskiego granica stref interesów Niemiec i ZSRS przebiegać będzie w przybliżeniu po linii rzek Narwi, Wisły i Sanu. Kwestia, czy w obopólnym interesie będzie pożądane utrzymanie niezależnego Państwa Polskiego i jakie będą granice tego państwa, będzie mogła być ostatecznie wyjaśniona tylko w toku dalszych wydarzeń politycznych. W każdym razie oba rządy rozstrzygną tę kwestię na drodze przyjaznego porozumienia.

W dniu 22 września br. w Jaśle odbyły się uroczystości upamiętniające tamte tragiczne dzieje.  Obchody tragicznych rocznic – 1 wrześnie i 17 września – rozpoczęły się w kościele oo. Franciszkanów mszą świętą koncelebrowaną pod przewodnictwem o. Jana Janusa w intencji Ojczyzny i Bohaterów Września. W homilii o. Jan nawiązał do tragicznych wydarzeń sprzed 86 lat, zaznaczając, że obecna sytuacja geopolityczna ma wiele analogii do Września 1939 roku. Zaapelował do uczniów jasielskich szkół o kultywowanie pamięci o bohaterach i trwanie przy polskości, patriotyzmie i oddaniu Ojczyźnie naszych przodków.

W uroczystości uczestniczyły poczty sztandarowe szkół ponadpodstawowych z powiatu jasielskiego, a wśród nich z klas mundurowych z Kołaczyc i Nowego Żmigrodu.

W Sanktuarium św. Antoniego po zakończeniu mszy św. zostały złożone kwiaty pod tablicą upamiętniającą ks. majora Stanisława Matznera, kapelana Wojska Polskiego, absolwenta Gimnazjum w Jaśle, aresztowanego przez NKWD w 1939 roku we Lwowie i zamordowanego w 1940 r. w Bykowni.

Po nabożeństwie pochód złożony z pocztów sztandarowych poszczególnych szkół, zaproszonych gości oraz uczniów przeszedł ulicami Miasta do Zespołu Szkół Technicznych im. Bohaterów Września w Jaśle, gdzie senator Alicja Zając, delegacje władz samorządowych powiatu i miasta Jasła, NSZZ Solidarność, instytucji, biur parlamentarzystów, przedstawicieli wojewody, szkół i służb mundurowych złożyły kwiaty pod Dębem Pamięci majora Antoniego Mulińskiego, zamordowanego przez NKWD w Charkowie. Odśpiewano wspólnie hymn państwowy  „Mazurek Dąbrowskiego”.

Dalsza część uroczystości odbyła się w sali gimnastycznej Szkoły.

W swoim wystąpieniu Starosta Adam Pawluś nawiązał do zniszczenia z premedytacją Jasła przez Niemców. Przypomniał, że prezydent RP Karol Nawrocki podczas niedawnej wizyty w Berlinie upomniał się o reparacje wojenne. Starosta zapowiedział, że będzie wysyłał listy do władz miast niemieckich, gdzie trafił majątek mieszkańców Jasła zrabowany podczas II wojny światowej.

    – Nie wiem czy przyniesie to jakikolwiek skutek, ale chcemy sprawę nagłośnić – zastrzegł się gospodarz powiatu jasielskiego.

Jasło zostało szczególnie doświadczone przez okupanta. 13 września 1944 r. niemiecki starosta Walter Gentz zarządził wysiedlenie mieszkańców Jasła. Miasto zostało ograbione z wszystkiego co stanowiło jakąkolwiek wartość, a następnie spalone i wyburzone. Niemcy wywieźli z Jasła ponad tysiąc wagonów zrabowanych towarów, kosztowności, urządzeń, mebli.

    – To nie były działania wojenne. To była nieludzka grabież. Mieszkańców wysiedlono, pozwolono im zabrać to co mogli wziąć ze sobą na plecach. Gdyby nie okoliczna ludność z miejscowości położonych na zachód od Jasła, ci ludzie by nie przetrwali zimy z 1944 na 1945 roku – podkreślił Adam Pawluś.

Starosta przypomniał, że po zajęciu Polski przez obu okupantów, przystąpiono do niszczenia polskiej inteligencji. Była to polityka eksterminacji elit, w tym nauczycieli, księży.

- Zniszczenie polskiej inteligencji przez okupanta niemieckiego i rosyjskiego było jednym z najbardziej tragicznych i celowych działań mających na celu wyniszczenie narodu polskiego jako wspólnoty kulturowej, politycznej i narodowej. Zarówno Hitler jak i Stalin wiedzieli, że kto kontroluje elity, kontroluje naród. Kto je zniszczy – zniszczy jego ducha. – mówił Starosta.

Obchody 86. rocznicy agresji Niemiec i ZSRR na Polskę zakończyła, przygotowana przez grono pedagogiczne i uczniów Zespołu Szkół Technicznych w Jaśle akademia. Okolicznościowe referaty przygotowali i wygłosili uczniowie Zespołu Szkół Technicznych w Jaśle – Patryk Kamiński i Jan Dybaś.

Obchody miały charakter edukacyjny i patriotyczny, służąc refleksji nad historią oraz pielęgnowaniu pamięci o ofiarach totalitarnych reżimów.

Więcej o uroczystości:

J.M.

Foto: J.Nowak