Wiosną 1940 roku, na mocy decyzji najwyższych władz Związku Sowieckiego, dokonano jednej z najbardziej tragicznych zbrodni ludobójstwa w historii Polski. W Katyniu, Charkowie, Miednoje i innych miejscach kaźni zamordowano niemal 22 tysiące polskich obywateli, jeńców wojennych zatrzymanych po wkroczeniu Armii Czerwonej do Polski we wrześniu 1939 r. – oficerów Wojska Polskiego, policjantów, urzędników, lekarzy, nauczycieli – przedstawicieli elity II Rzeczypospolitej. Zbrodnia katyńska miała na celu unicestwienie narodu przez pozbawienie go przywódców i potencjału intelektualnego.

Dla uczczenia pamięci pomordowanych w Katyniu, 10 kwietnia 2010 roku do Smoleńska leciała polska delegacja państwowa. W katastrofie rządowego samolotu zginęło 96 osób, w tym Prezydent RP Lech Kaczyński z małżonką Marią Kaczyńską, najwyżsi przedstawiciele Wojska Polskiego, duchowieństwa, świata nauki i polityki. Wśród ofiar był również Stanisław Zając – senator RP, prawnik, wieloletni działacz społeczny i polityczny, związany z Podkarpaciem i Jasłem, od 2001 roku jego Honorowy Obywatel.

Jasielskie obchody 15 rocznicy katastrofy smoleńskiej rozpoczęły się 10 kwietnia b.r. o godz. 8:30 od modlitwy przy grobie śp. Stanisława Zająca, który zginął w katastrofie samolotu w Smoleńsku. Modlitwie w intencji wszystkich ofiar zbrodni katyńskiej, a także katastrofy smoleńskiej przewodniczył Franciszkanin o. Artur Zajchowski. W modlitwie wzięli udział bliscy – rodzina, przyjaciele i sąsiedzi, samorządowcy, strażacy oraz osoby reprezentujące organizacje społeczne, którzy na płycie grobu złożyli wiązanki kwiatów.

Następnie o godz. 9:00, delegacje udały się pod pomnik „Golgota Wschodu” przy ul. Czackiego, aby upamiętnić ofiary zbrodni katyńskiej. Wartę honorową przy pomniku wystawili uczniowie klas mundurowych z Jednostki Strzeleckiej 2094 w Kołaczycach.

W uroczystości wzięli udział wicewojewoda podkarpacki Wiesław Buż, wicemarszałek województwa podkarpackiego dr Karol Ożóg, Senator Rzeczypospolitej Polskiej Alicja Zając, jak również władze samorządowe wszystkich szczebli, służby mundurowe, poczty sztandarowe, „Strzelcy” z Kołaczyc, młodzież szkolna, duchowieństwo, przedstawiciele różnych instytucji publicznych, jak również mieszkańcy miasta i okolicznych miejscowości.

Gości zebranych przy pomniku „Golgoty Wschodu” powitał Starosta Jasielski Adam Pawluś. W swoim przemówieniu nawiązał do tragicznych wydarzeń sprzed 85 lat, podkreślając, że pamięć o nich stanowi nie tylko ważną część narodowej historii i tożsamości naszej Ojczyzny, ale również przestrogę przed okrucieństwem i bezprawiem.

- Prawda o Katyniu stanowi fundament wolnej Polski. Dziś Katyń to nie tylko miejsce straszliwej zbrodni, ale również symbol pamięci o wymordowanej polskiej inteligencji oraz nieustępliwego dążenia do prawdy, nawet, gdy jej poszukiwanie było przez lata celowo powstrzymywane na skutek rozkazów Moskwy –

- Nigdy nie wyjaśniono Polakom w jakich okolicznościach zginął ich prezydent, przedstawiciele elit i rodzin pomordowanych w katyńskim lesie. Uporczywe odmawianie oddania wraku samolotu przez władze rosyjskie, celowe zamazywanie prawdy, podawanie nieprawdziwych, irracjonalnych wręcz sformułowań i niszczenie dowodów, to kłody rzucane w drodze do prawdy, które musimy pokonać, by do niej dotrzeć. Naszym moralnym obowiązkiem jest sprzeciwianie się złu oraz troska o ofiary tych zbrodni. Prawda stanowi klucz do zapewnienia Polsce bezpieczeństwa i suwerenności oraz do odzyskania należnego jej miejsca na świecie i w Europie (…) Zbrodnie katyńska i ta, która wydarzyła się nad Smoleńskiem to dwa wydarzenia, stanowiące symbol tragicznych kart polskiej historii. Dzisiaj, jak co roku, spotykamy się pod pomnikiem „Golgoty Wschodu” i pamiętamy o nich wszystkich – i o polskich oficerach, którzy zostali zamordowani przez Sowietów w Katyniu, i o tych, którzy w tamtą straszną sobotę 10 kwietnia 2010 roku lecieli, by oddać im hołd –

W tym miejscu odśpiewano Hymn Państwowy, odczytano Apel Pamięci.

Po Apelu Pamięci, Wójt Gminy Jasło Wojciech Piękoś odczytał nazwiska wszystkich 96 ofiar katastrofy rządowego samolotu Tu-154M nad Smoleńskiem. Modlitwę w intencji ofiar zbrodni katyńskiej i katastrofy smoleńskiej odmówił o. Artur Zajchowski. Następnie delegacje złożyły pod pomnikiem kwiaty oraz zapaliły znicze.

Głos zabrał również, obecny na uroczystości, Karol Ożóg – Wicemarszałek Województwa Podkarpackiego, który zaapelował do zebranych o kultywowanie pamięci o osobach, oddających życie za naszą Ojczyznę. Zaznaczył że obowiązkiem naszym i kolejnych pokoleń, jest podtrzymywanie prawdy o historii Polski.

Na zakończenie Alicja Zając – Senator RP przypomniała postać oraz całokształt działań śp. Senatora RP Stanisława Zająca. Zwróciła uwagę, że głównym celem organizowanych uroczystości patriotycznych jest, by młodzi ludzie nie zapomnieli o Katyniu, nie zapomnieli o tej tragicznej historii Polski.

Uroczystości zakończyła Msza Święta w intencji śp. Stanisława Zająca i ofiar Katastrofy Smoleńskiej odprawiona w Kolegiackiej Parafii FARA w Jaśle o godz. 18:00.

Więcej o uroczystości:

Foto: J.Nowak

Szczegóły w plakacie.

10 kwietnia 2025r. /czwartek/ Stowarzyszenie im. Senatora Stanisława Zająca zaprasza na uroczystości 85 rocznicy Zbrodni katyńskiej i 15 rocznicy katastrofy smoleńskiej

Szczegóły w plakacie.

17 września 1939 r. Armia Czerwona przekroczyła granicę Polski. Napaść ZSRS na Polskę była realizacją planu nakreślonego w tajnym protokole paktu Ribbentrop – Mołotow, który skazywał Polskę na IV rozbiór. Zgodnie z postanowieniami paktu ziemie Rzeczypospolitej miały zostać podzielone wzdłuż linii rzek Narwi, Wisły i Sanu, a Polska miała znaleźć się pod okupacją dwóch agresorów.

Uroczyste obchody rozpoczęła msza święta w intencji Ojczyzny, Bohaterów Września i Sybiraków, odprawiona w Kościele OO. Franciszkanów w Jaśle z udziałem pocztów sztandarowych z jasielskich szkół ponadpodstawowych. Mszę poprowadził o Jan Janus.

Po wspólnej modlitwie uczniów, władz powiatu oraz zaproszonych gości złożone zostały kwiaty pod tablicą upamiętniającą ks. płk. Stanisława Matznera, kapelana Wojska Polskiego, absolwenta jasielskiego Gimnazjum, aresztowanego przez NKWD we Lwowie. Duchowny został zamordowany w 1940 r.

Dalszą część uroczystości rozpoczął pochód pocztów sztandarowych poszczególnych szkół, zaproszonych gości oraz uczniów do Zespołu Szkół Technicznych im. Bohaterów Września w Jaśle. Na placu przed szkołą nastąpiło uroczyste złożenie kwiatów pod Dębem Pamięci, zamordowanego przez NKWD w Charkowie, majora Antoniego Mulińskiego.

Na szkolnej sali gimnastycznej odśpiewany został „Mazurek Dąbrowskiego”, po czym głos zabrał Adam Pawluś – Starosta Jasielski, który przywitał wszystkich przybyłych gości, nauczycieli oraz uczniów.

- Naród, który nie pamięta o swojej przeszłości traci swoją tożsamość, a może również utracić niepodległość – mówił starosta jasielski Adam Pawluś. – Ta lekcja historii, to co się wydarzyło 85 lat temu – musimy wszystko uczynić, aby się nie powtórzyła. To 23 sierpnia 1939 r. został podpisany pakt Ribbentrop-Mołotow, który był nazwany paktem o nieagresji, o neutralności, ale w tajnym załączniku był podział Polski, Europy pomiędzy dwóch zaborców. Polska, szczególnie zachodnia jej część znalazła się pod okupacją niemiecką, natomiast wschodnia pod okupacją sowiecką – dodał. Wspomniał o wywiezionych w bydlęcych wagonach sybirakach, wśród których byli nauczyciele, oficerowie, urzędnicy i intelektualiści, a także o 13 września 1944 r., kiedy z Jasła wywieziono pozostawiony przez wysiedlonych mieszkańców dobytek, po czym miasto zniszczono.

Z okazji dzisiejszych uroczystości, list skierowała Teresa Kubas-Hul, wojewoda podkarpacki.

- II wojna światowa szczególnie brutalne piętno odcisnęła na Jaśle, które decyzją okupantów zostało niemal całkowicie zniszczone. 97 proc. zabudowań miasta legło w gruzach. Wspomnienie 85 rocznicy agresji na Polskę właśnie w tym mieście nabiera szczególnego znaczenia. My, współcześnie żyjący z głębokim szacunkiem i wdzięcznością wspominamy te przykre wydarzenia pamiętając o tych, którzy wycierpieli tak wiele w czasach okupacji. Niech ta pamięć żyje w naszych sercach – napisała wojewoda podkarpacki.

Obchody zakończył montaż słowno-muzyczny w wykonaniu uczniów Zespołu Szkół Technicznych w Jaśle.

Organizatorzy nie zapomnieli również o uczczeniu pamięci „Sybiraków” i Polaków katowanych przez najeźdźców. W tym celu udali się pod Pomnik Golgoty Wschodu oraz do Izby Pamięci znajdującej się w dawnym budynku Szpitala Psychiatrycznego, aby przy wspólnej modlitwie oddać hołd poległym.

Więcej informacji:

Foto: J.Nowak

Starosta Jasielski oraz Dyrektor Zespołu Szkół Technicznych im. Bohaterów Września w Jaśle zapraszają do udziału w uroczystych obchodach 85. Rocznicy Agresji Niemiec i ZSRR na Polskę. Szczegółowy program uroczystości poniżej.