W sobotę, 14 marca, w Dębowcu odbędzie się spotkanie z marszałkiem Markiem Kuchcińskim. Wydarzenie organizowane jest w ramach programu „Czas Polski – Program Polaków” i będzie okazją do rozmowy z mieszkańcami regionu oraz przedstawienia założeń programowych środowiska politycznego Prawa i Sprawiedliwości.

Program wizyty rozpocznie się o godzinie 18:00 mszą świętą w Sanktuarium Matki Bożej Saletyńskiej. Po części religijnej zaplanowano otwarte spotkanie z mieszkańcami.

Główna część wydarzenia odbędzie się o godzinie 19:00 w Centrum Kulturalno-Sportowym w Dębowcu.

Podczas spotkania marszałek Marek Kuchciński przedstawi założenia programu „Czas Polski – Program Polaków”, a także odniesie się do aktualnych tematów społecznych i politycznych. Organizatorzy zapowiadają również możliwość zadawania pytań oraz rozmowy z uczestnikami wydarzenia.

Spotkanie ma charakter otwarty i skierowane jest do wszystkich zainteresowanych mieszkańców Dębowca i okolic. Organizatorzy zachęcają do udziału osoby, które chcą poznać szczegóły programu oraz wziąć udział w dyskusji na temat przyszłości kraju i spraw ważnych dla lokalnej społeczności.

Szczegółowe informacje dotyczące wydarzenia dostępne są na plakacie.

Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” symbolizuje hołd dla polskich bohaterów – żołnierzy podziemia antykomunistycznego, którzy walczyli z komunistycznym agresorem w latach 40. i 50. Ich lojalność wobec wolnej i suwerennej Ojczyzny nie tylko chroniła polskich obywateli przed komunistami, ale także przyczyniła się do powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność.

W Jaśle uroczystości rozpoczęły się w niedzielę, 1 marca, na Starym Cmentarzu, gdzie członkowie stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle” wraz z wicestarostą Barbarą Burbelką zapalili znicze na grobach poległych Żołnierzy Niezłomnych.

W poniedziałek uczczono pamięć Adama Lazarowicza ps. „Klamra” – ucznia jasielskiego gimnazjum, żołnierza AK i działacza WiN, zamordowanego po pokazowym procesie 1 marca 1951 r. Po złożeniu kwiatów pod tablicą poświęconą jego pamięci w budynku I LO, Kazimierz Rozembaiger przybliżył młodzieży sylwetkę bohatera, opowiadając o jego konspiracyjnej działalności oraz dramatycznych doświadczeniach. Spotkanie stało się żywą, poruszającą lekcją historii.

Główne uroczystości odbyły się przy pomniku Żołnierzy Wyklętych na placu Żwirki i Wigury, autorstwa śp. Andrzeja Pityńskiego. Wzięły w nich udział rodziny Żołnierzy Wyklętych, parlamentarzyści, przedstawiciele władz samorządowych i służb mundurowych, dyrektorzy szkół i jednostek powiatu, reprezentanci NSZZ „Solidarność” oraz Stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle”. Patriotyczny i podniosły charakter wydarzeniu nadały poczty sztandarowe oraz kompanie honorowe Jednostki Strzeleckiej 2091 im. gen. Józefa Hallera z Trzcinicy. Obecni byli również strzelcy z JS 2094 w Kołaczycach.

Zgromadzonych powitała wicestarosta Barbara Burbelka, podkreślając, że liczna obecność młodzieży dowodzi, iż pamięć o Żołnierzach Wyklętych nie zginie. W swoim przemówieniu przypomniała, że zakończenie wojny nie przyniosło prawdziwej wolności.

    – Gdy w Europie kończyła się wojna i jedni świętowali zwycięstwo, dla Polski zaczynał się nowy, trudny rozdział. Choć ucichły działa, nie przyszła prawdziwa wolność. W kraju stacjonowała Armia Czerwona, a władzę przejęli komuniści zależni od Moskwy. Ci, którzy walczyli o niepodległość, zostali uznani za wrogów ludu. Dlatego obchodzimy dziś Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, tych, którzy po wojnie nie zgodzili się na sowietyzację Polski i mieli odwagę walczyć o jej suwerenność. Symbolem tej niezłomności jest podpułkownik Łukasz Ciepliński, oficer Armii Krajowej. Aresztowany w 1947 roku, mimo brutalnych tortur, nie zdradził swoich żołnierzy. 1 marca 1951 roku został zamordowany. Chciano skazać go na zapomnienie, lecz pamięć okazała się silniejsza. Represje dotknęły tysięcy osób. Po sfałszowanych wyborach w 1947 roku wielu trafiło do więzień lub zginęło w walce. Ostatni z nich Józef Franczak „Lalek” poległ w 1963 roku – powiedziała wicestarosta jasielski Barbara Burbelka.

Represje dotknęły także żołnierzy z terenów obecnego powiatu jasielskiego. Barbara Burbelka przypomniała, że w miejscu obecnej fontanny w parku stał pomnik wdzięczności Armii Czerwonej, trzykrotnie wysadzany przez uczniów jasielskiego gimnazjum.

- W naszym powiecie działał ksiądz Florian Zając, proboszcz w Bączalu Górnym, kapelan podziemia. Ratował Żydów, chronił parafian i prowadził tajne nauczanie. W 1948 roku został aresztowany, torturowany i skazany na dożywocie, zamienione na 10 lat więzienia. Wolność odzyskał w 1953 roku z poważnie zrujnowanym zdrowiem. W ubiegłym roku upamiętniliśmy go tablicą, przywracając mu należne miejsce w historii naszej ziemi. Wspominamy dziś również mieszkańców regionu, którzy zginęli w walce oraz tych co latami cierpieli w komunistycznych więzieniach. Ich nazwiska są częścią historii powiatu jasielskiego. Komunistyczna władza próbowała odebrać im nie tylko życie, ale i pamięć. Dziś mówimy jasno – pamięć przetrwała. Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych to nie tylko rocznica, to zobowiązanie wobec prawdy. Bo wolność nie jest dana raz na zawsze. Jej obrona wymaga nieraz niebywałej, patriotycznej odwagi i niezłomności, za którą płaci się życiem. Aby każdy z nas mógł cieszyć się wolnością we własnej ojczyźnie, najwyższą cenę za tę wolność zapłacili Żołnierze Wyklęci – podkreśliła Barbara Burbelka.

Przed pomnikiem wiązanki kwiatów złożyły rodziny Żołnierzy Wyklętych, parlamentarzyści, przedstawiciele władz wojewódzkich i samorządowych, reprezentanci „Solidarności”, dyrektorzy instytucji, przedstawiciele służb mundurowych, delegacje szpitala, oraz szkół i placówek oświatowych powiatu jasielskiego.

Uroczystość przy pomniku zakończyła pieśń reprezentacyjna Wojska Polskiego – Marsz Pierwszej Brygady.

Obchody zakończyła wieczorna Msza Święta w jasielskiej Farze w intencji Ojczyzny i Żołnierzy Niezłomnych. Przed Mszą Św. zebrani i członkowie „Stowarzyszenia” odmówili różaniec w intencji Żołnierzy wyklętych.

Mszę św. odprawił i homilię wygłosił ks. Dawid Babicz z jasielskiej Fary.

W swoim kazaniu powiedział:

Chcieli schować nas w ziemi, ale zapomnieli że jesteśmy ziarnem. Kiedyś słowa te przeczytałem w odniesieniu do Żołnierzy Niezłomnych, Żołnierzy Wyklętych. Chcieli aby ci żołnierze, obrońcy naszej Ojczyzny, ci którzy po roku 1945 nie ugięli się, nie wiedzieli że jesteśmy sowiecką kolonią, nie powiedzieli że jesteśmy państwem satelickim. Nie chcieli tego. Chcieli niepodległości, chcieli wolnej, pięknej, rozwijającej się ojczyzny. Sami chcieli aby ona była sprawą naszego życia.

… Nie było im dane doznać w tamtych czasach honorów i zaszczytów.

W dalszej części kazania powiedział, że – dzisiaj powinniśmy być z nich dumni.

Dzisiaj dziękujemy za ich odwagę. Za to, że na szali oddania wszystkiego za Ojczyznę, zrobili to ponad miarę.

***

Mianem Żołnierzy Wyklętych i Żołnierzy Niezłomnych określani są członkowie podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego, stawiający opór próbie sowietyzacji Polski i podporządkowania jej ZSRR w latach 1944–1963. Do podziemia antykomunistycznego przeszli m.in. żołnierze AK, NSZ, NZW oraz osoby, które nie chciały zgodzić na sowiecką dominację w kraju. W walkach zginęło ponad 8,5 tys. żołnierzy podziemia, 5 tys. skazano na karę śmierci.

Ponad 20 tys. poniosło śmierć w obozach i więzieniach. Część z ofiar nadal nie doczekała się pogrzebu. Według szacunków historyków walkę z komunistami mogło podjąć nawet 200 tys. osób. Ostatni z Żołnierzy Niezłomnych – Józef Franczak ps. „Lalek” zginął w obławie w Majdanie Kozic Górnych w woj. lubelskim, 21 października 1963 r.

Inicjatywę ustawodawczą w zakresie uchwalenia święta upamiętniającego żołnierzy podziemia niepodległościowego podjął w 2010 r. prezydent Lech Kaczyński. Po jego śmierci prezydent Bronisław Komorowski podtrzymał projekt. Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych został ustanowiony świętem państwowym przez Sejm 3 lutego 2011 r.

Data święta związana jest z wykonaniem wyroku śmierci na kierownictwie IV Komendy Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość: Łukaszu Cieplińskim, Mieczysławie Kawalcu, Józefie Batorym, Adamie Lazarowiczu, Franciszku Błażeju, Karolu Chmielu i Józefie Rzepce. Wyrok wykonano w areszcie na Rakowieckiej 1 marca 1951 r.

Inne relacje z uroczystości:

Foto: J.Nowak

Serdecznie zapraszamy do udziału w powiatowych obchodach Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Uroczystość ta stanowi wyraz hołdu dla bohaterów podziemia niepodległościowego oraz świadectwo naszej wspólnej troski o zachowanie pamięci historycznej. Państwa obecność nada obchodom szczególną rangę i podkreśli ich doniosły, patriotyczny charakter.

W załączeniu plakat zawierający szczegółowy harmonogram wydarzenia.

Serdecznie zapraszamy do udziału w powiatowych obchodach Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy

Wyklętych. Uroczystość ta stanowi wyraz hołdu dla bohaterów podziemia niepodległościowego oraz

świadectwo naszej wspólnej troski o zachowanie pamięci historycznej. Państwa obecność nada obchodom

szczególną rangę i podkreśli ich doniosły, patriotyczny charakter.

W załączeniu plakat zawierający szczegółowy harmonogram wydarzenia.

.

Przypominamy, że w najbliższy czwartek -

26.02.2026 o godz. 17:00

odbędzie się Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia Solidarni w Jaśle

i wybór nowych władz Stowarzyszenia.

Wszystkich członków prosimy o udział w tym zebraniu.

Urodził się w Rzeszowie 20 lutego 1894 r. jako jeden z piętnaściorga rodzeństwa. W 1903 r. z rodziną przeniósł się do Warszawy. Ukończył Gimnazjum Realno – Filozoficzne im. Michała Kreczmara w Warszawie, w latach 1913 – 1914 studiował w Akademii Handlowej w Antwerpii w Belgii. W tym okresie był członkiem Związku Strzeleckiego i ukończył kurs podoficerski. Gdy wybuchła wyczekiwana przez Polaków wojna, w której starły się mocarstwa zaborcze, wyruszył do walki o wolną Polskę.

MIECZYSŁAW LUDWIK BORUTA – SPIECHOWICZ  (1894 – 1985)

Urodził się w Rzeszowie 20 lutego 1894 r. jako jeden z piętnaściorga rodzeństwa. W 1903 r. z rodziną przeniósł się do Warszawy. Ukończył Gimnazjum Realno – Filozoficzne im. Michała Kreczmara w Warszawie, w latach 1913 – 1914 studiował w Akademii Handlowej w Antwerpii w Belgii. W tym okresie był członkiem Związku Strzeleckiego i ukończył kurs podoficerski. Gdy wybuchła wyczekiwana przez Polaków wojna, w której starły się mocarstwa zaborcze, wyruszył do walki o wolną Polskę. Od sierpnia 1914 r. był żołnierzem Legionów Polskich, a w czerwcu tego roku został ranny w bitwie pod Rarańczą. W czasie I wojny światowej walczył w 2 Brygadzie Legionów Polskich. W maju 1918 r. po bitwie pod Kaniowem znalazł się w niewoli niemieckiej. Po ucieczce był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej na Ukrainie. Zdobywał kolejne stopnie wojskowe: 1916 – podporucznik, 1918 – kapitan, 1919 – podpułkownik, 1924 – pułkownik, 1936 – generał brygady. Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Virtuti Militari.

Od 1918 r. w odrodzonym Wojsku Polskim. Dowodził odcinkiem obrony Lwowa, zaś w czasie wojny polsko – bolszewickiej 19 Pułkiem Strzelców Podhalańskich.

W okresie międzywojennym był teoretykiem wojskowości i wojskowym publicystą oraz obejmował różne stanowiska dowódcze. Podczas zamachu majowego w 1926 r. stanął po stronie rządowej. Mimo to został powołany do pracy w Generalnym Inspektoracie Sił Zbrojnych, gdzie został oficerem sztabu gen. Edwarda Śmigłego – Rydza, a potem gen. Gustawa Orlicza – Dreszera. W 1936 r. objął  dowództwo 22 dywizji piechoty górskiej. Na początku 1939 r. witał Węgrów na nowo powstałej granicy polsko – węgierskiej.

W kampanii wrześniowej formował i dowodził grupą operacyjną „Bielsko” (następnie „Boruta”) w ramach Armii „Kraków”. Pod jego rozkazami znalazł się m. in. późniejszy słynny dowódca Stanisław Maczek. Aresztowany 13 grudnia 1939 r. przez NKWD, w latach 1939 – 1941 był więziony we Lwowie i w Moskwie. Po zawarciu Układu Sikorski – Majski został zwolniony z więzienia. Z chwilą utworzenia Armii Polskiej w ZSRR objął dowództwo 5 Wileńskiej Dywizji Piechoty (1941 – 1942). Od marca 1942 do lutego 1943 był jednym z dowódców wojsk ewakuowanych do Iranu. Od lutego 1943  do lipca 1945 był dowódcą I Korpusu Pancerno – Motorowego w Szkocji. Po zakończeniu wojny pozostawał w dyspozycji Ministerstwa Obrony Narodowej Polskiego Rządu na Uchodźstwie.

Po wojnie nie wierzył, że świat po pokonaniu III Rzeszy pójdzie na wojnę z Sowietami.

W 1945 r. powrócił do Polski i zameldował się u swego dawnego kolegi z Legionów – Michała Żymierskiego. Po latach tak skomentował to spotkanie: Brał mnie jednak  wstręt, że stoję przed człowiekiem, z którym walczyliśmy o niepodległość w I wojnie światowej, a który w wolnej Polsce okazał się kanalią i został zdegradowany do szeregowca. A teraz dowodził całym wojskiem.

Od następnego roku pełnił różne funkcje w Ludowym Wojsku Polskim, w tym zastępcy szefa Departamentu Piechoty i Kawalerii MON. W lipcu 1946 r. został przeniesiony do rezerwy. Do 1964 r. był właścicielem gospodarstwa rolnego w Skolwinie k. Szczecina i w tym roku przeniósł się do Zakopanego. W latach 1958 – 1959 był działaczem Związku Inwalidów Wojennych. Wraz z generałem Romanem Abrahamem protestował przeciw dewastacji Cmentarza Obrońców Lwowa. Po jego zniszczeniu w 1971 roku, obaj generałowie wysłali list protestacyjny do Leonida Breżniewa, przywódcy Związku Sowieckiego oraz do sekretarza generalnego ONZ. Gdy władze PRL nadały w 1974 roku order Virtuti Militari Breżniewowi, generał Boruta – Spiechowicz zorganizował akcję złożenia w klasztorze na Jasnej Górze odznak tego orderu przez przedwojennych polskich oficerów.

Zaprzyjaźnił się z Prymasem Stefanem Wyszyńskim i z kardynałem Karolem Wojtyłą. Przy ich wsparciu starał się jednoczyć środowisko kombatanckie, które określano jako „nurt niepodległościowy”, który sprzeciwiał się komunistom.

W latach 70. zaangażował się w działalność opozycji niepodległościowej, m. in. jako współzałożyciel niezależnej antykomunistycznej organizacji ROPCiO (Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela). W styczniu 1976 r. był jednym z sygnatariuszy „Listu 18”, w którym wyrażono zdecydowany protest przeciw wprowadzonym zmianom w Konstytucji PRL (wpisano przewodną rolę PZPR oraz „wieczną” przyjaźń ze Związkiem Sowieckim). W lutym 1979 r. był współzałożycielem Komitetu Porozumienia na rzecz Samostanowienia Narodu. Był kawalerem Orderu Virtuti Militari. Przyznano mu tytuł honorowego prezesa Związku Legionistów Polskich.

Był gościem honorowym drugiej tury (26.09 – 7.10 1981 r.) I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność”.  W mojej książce „NSZZ Solidarność na Ziemi Jasielskiej” znajduje się wzmianka o treści: Obrady rozpoczął swoim przemówieniem człowiek – legenda gen. Mieczysław Boruta – Spiechowicz. Ubrany był w przedwojenny mundur wojskowy. To była wspaniała lekcja historii.

Poczet sztandarowy wprowadził sztandar Krajowej Komisji Kombatantów przy MKZ Gdańsk. Swe przemówienie generał rozpoczął słowami:

Przyjacielu Prezesie, Zagraniczni Goście, Drodzy Rodacy! Ojczyzna w potrzebie, ale nie w niebezpieczeństwie. Nie dajmy się zastraszyć, bo strach jest złym doradcą, a Polska, Polska bardzo potrzebuje rad dobrych.

Dalej mówił: Co czyni żołnierz, gdy Ojczyzna go wzywa, co też on czyni? Poświęca swe życie. A co robi człowiek cywilny, cywil, kiedy Ojczyzna żyje w pokoju, lecz w wielkiej niedoli? Cywil nie ginie dla Ojczyzny, lecz dla niej żyje.

Jako najstarszy generał II Rzeczy – pospolitej żyjący wiernie nad Wisłą, wzywam was, drodzy przyjaciele, w imię miłości, a nie nienawiści: uczcie się żyć pospołu z myślą o Polsce i tylko o Polsce.

Bądźcie solidarni w dobrym, mądrym i szlachetnym. Solidarni w złym są waszym przeciwieństwem. To oni doprowadzili Polskę najpierw do moralnego, a potem do materialnego upadku.

Inny fragment: Ojczyzna, Ojczyzna nas potrzebuje. Ale żyć bez Ojczyzny nie sposób. Dlatego Bóg, Honor i Ojczyzna jest naszym prawdziwym, całego narodu sztandarem.

Bądźcie odważni w poszukiwaniu prawdy, a dobry Bóg stokrotnie wam to wynagrodzi. Jak nigdy dotąd potrzebna nam wszystkim jest jedność. Pamiętajmy, że prawda jest jedna, a kłamstw – tysiące. Pamiętajcie drodzy przyjaciele – kłamstwo jest stare jak świat, prawda jest wiecznie młoda. Bądźcie żołnierzami prawdy, a ja jestem przekonany, przekonany, na pewno, na pewno zwyciężycie. Jako stary żołnierz trzech wojen, siedmiu więzień, dwóch obozów niemieckich, z których uciekłem, całym sercem jako żołnierz jestem i pozostanę z wami tu państwo wszystkimi.

W Zakopanem przyjmował wszystkich chętnych do rozmów o Polsce. W 1984 r. spotykał się z młodymi patriotami z Konfederacji Polski Niepodległej (KPN) i z podziemnej „Solidarności”

Zmarł w stolicy polskich Tatr 13 października 1985 r. i został pochowany w kwaterze legionowej zakopiańskiego Nowego Cmentarza. Stolica Apostolska jako pierwsza przysłała depeszę kondolencyjną. Ojciec Św. Jan Paweł II napisał w niej: Odszedł do wieczności wielki Patriota. Człowiek prawy, który łączył w sobie Ojczyznę ziemską z Ojczyzną niebieską, uczucie religijne i patriotyczne. Miłość Boga i płynąca z niej miłość bliźniego była źródłem jego siły i wyzwalała w nim żarliwy stosunek do Narodu i Ojczyzny.

                         Kazimierz Poniatowski

Wykorzystane źródła: Niedziela. Tygodnik katolicki (z 12.10.2025); I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” – Stenogramy; „NSZZ Solidarność na Ziemi Jasielskiej” – autorstwo własne.

Po 41 latach od zbrodni na ks. Jerzym Popiełuszce pojawiły się nowe tropy: dokumenty, analizy, relacje świadków, materialne przedmioty i miejsca, a także kolejne ekspertyzy — wyjaśnia w rozmowie z KAI dr Milena Kindziuk, biografka bł. ks. Jerzego Popiełuszki
i wykładowca Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Jak podkreśla, w świetle tych ustaleń tzw. oficjalna wersja zbrodni na duchownym traci spójność i wymaga dziś zasadniczej rewizji.

Krytyczna analiza oficjalnej wersji

Anna Rasińska (KAI): W swoich najnowszych publikacjach poddaje pani krytycznej analizie oficjalną, „peerelowską” wersję okoliczności śmierci ks. Jerzego Popiełuszki, przyjętą w procesie toruńskim. Co skłoniło panią do zakwestionowania tej narracji?

Dr Milena Kindziuk (biografka bł. ks. Popiełuszki, wykładowca na UKSW w Warszawie):
Po 41 latach od zbrodni — co wydaje się naturalne — pojawiły się nowe tropy: dokumenty, analizy, relacje świadków, materialne przedmioty i miejsca, a także kolejne ekspertyzy.
To wszystko sprawia, że tak zwana „wersja oficjalna” zbrodni na ks. Popiełuszce, przekazana nam przez władze PRL na starannie wyreżyserowanym procesie toruńskim na przełomie roku 1984/1985, traci spójność i wymaga dziś zasadniczej rewizji.

Punktem zwrotnym w jej zakwestionowaniu stała się też dla mnie najnowsza książka prokuratora Andrzeja Witkowskiego „Bolesne tajemnice ks. Popiełuszki. Śladami prawdy” (wchodząca właśnie na rynek), zawierająca rzetelne analizy i uzasadnienia. Prokurator Witkowski prowadził w tej sprawie dwa postępowania: w latach 1990–1991 — z ramienia Prokuratury w Ministerstwie Sprawiedliwości oraz w latach 2002–2004 — w strukturach Instytutu Pamięci Narodowej i dziś ma chyba największą wiedzę na ten temat, o czym przekonałam się także po przeprowadzeniu z nim serii wywiadów. Dlatego po zapoznaniu się z nowymi materiałami, po trzydziestu latach kwerend, konfrontowania źródeł i badań, które prowadzę nad życiem, działalnością oraz męczeńską śmiercią ks. Jerzego, czuję się
w obowiązku już nie powtarzać przyjętej dotąd narracji, choć wiem, że narusza to utrwalony symboliczny porządek pamięci. I nie chodzi tu o „inną interpretację” wydarzeń, lecz
o zgodność albo niezgodność faktów. Chodzi o nowy stan badań, który stanowczo podważa opowieści utrwalone w procesie toruńskim.

Nowe ustalenia dotyczące czasu i miejsca zbrodni

KAI: W nowych ustaleniach pojawia się kwestia innego czasu i miejsca dokonania zbrodni niż te przyjęte w oficjalnej wersji.

—Tak, ks. Jerzy mógł zginąć nie 19 października, lecz dopiero w południe 25 października 1984 r., po kilku dniach przesłuchań, nacisków, a w końcu tortur.

KAI: Gdzie?

Najprawdopodobniej w bunkrach wojskowych w Kazuniu Polskim. Bunkry już 10 października 1984 r. zostały przygotowane dla Popiełuszki przez porywaczy: Leszka Pękalę
i Waldemara Chmielewskiego. Oni sami o tym otwarcie mówili w czasie śledztwa. Jak ustalił prok. Witkowski, po uprowadzeniu ksiądz miał zostać tam poddany szantażowi na podstawie spreparowanych fałszywek przygotowanych wcześniej przez Grzegorza Piotrowskiego. Jeżeli to by nie pomogło i wciąż by odmawiał podpisania zobowiązania do współpracy, oprawcy mieli zastosować wobec niego tortury fizyczne. To wskazuje też na to, że celem porwania nie było zabicie księdza, ale pozyskanie go do współpracy ze służbami. Gdyby chciano go od razu zabić, uczyniono by to tak, że najprawdopodobniej nikt nigdy nie znalazłby ciała.

Rola służb wojskowych i hipoteza trzeciego samochodu

KAI: Bunkier w Kazuniu był usytuowany na terenie wojskowym, tak?

— Tak, był dobrze strzeżony, niedostępny dla osób postronnych, dogodny dla dojazdu środkami transportu. Wydawał się idealnym miejscem na tego rodzaju tajne operacje, które prowadziły służby wojskowe.

Byłam w tym bunkrze, wygląda przerażająco. Gdy niedawno, kilkakrotnie rozmawiałam
z mieszkańcami okolicznych miejscowości, potwierdzali, że w październiku 1984 r. widywali w tej okolicy samochody wojskowe, często nyski, i wojskowych którzy czynili jakieś przygotowania, mieli dowozić żywność, panował tam wzmożony ruch. Nie mogłam uwierzyć, że niektórzy do dziś boją się mówić więcej na ten temat, bo „ciężarówki jeżdżą po ulicach i powodują wypadki drogowe”. Ludzie pamiętają też, że bunkier w Kazuniu odwiedził kiedyś prymas Polski kard. Józef Glemp, co potwierdzają obecnie osoby towarzyszące wtedy prymasowi.

Przeprowadzone przeze mnie wywiady z prok. Andrzejem Witkowskim, a także jego książki dowodzą, że wątek kazuński sam się uzasadnia na podstawie dokumentów oraz z łańcucha przesłanek: rekonstrukcji operacji porwania księdza, analizy jego obrażeń oraz plam pośmiertnych na ciele Popiełuszki, a także z zeznań świadków i wielu innych danych. Innymi słowy, wynika to z materiału, który wymusza ponowne pytania o czas, miejsce i sprawstwo zbrodni na ks. Jerzym. To wszystko, w mojej ocenie, powinno zostać procesowo zweryfikowane, a same bunkry powinny zostać poddane stosownym czynnościom procesowym. Obecnie przecież istnieją bardzo wysublimowane metody identyfikacji śladów kryminalistycznych, nawet sprzed wielu lat. Dopiero ewentualne wyniki szczegółowych badań dostarczyłyby podstaw do formułowania dalszych, jeszcze bardziej kategorycznych wniosków.

Manipulacje w dokumentacji i nowe dowody

KAI: Czy napotkała pani doktor na te wątki też gdzie indziej?

Istotne w tym zakresie hipotezy sformułował również w swoich publikacjach red. Piotr Litka np. o wrzuceniu ciała księdza do Wisły 25 października (m.in. na podstawie przytoczonych relacji świadków obecnych tego dnia w rejonie tamy we Włocławku), o dwukrotnym wydobywaniu zwłok ks. Jerzego z rzeki — „nieoficjalnym” 26 października i dopiero później „oficjalnym” 30 października, a także o możliwym ukryciu ciała w prosektorium szpitala we Włocławku. W filmie dokumentalnym Piotra Litki i Przemysława Wojciechowskiego pojawia się nawet wypowiedź prosektora, który 26 października dokonywał pierwszej sekcji zwłok księdza(!). Lektura książek i artykułów red. Litki oraz obejrzane ostatnio materiały dokumentalne jego autorstwa, także pozwoliły mi zobaczyć wyraźniej, jak wiele elementów tej układanki nie pasuje do obrazu sprawy rzekomo „zamkniętej” w 1985 r. Litka całymi latami bronił zresztą ustaleń prok. Witkowskiego (jeden z tekstów nawet wprost zatytułował: Dlaczego bronię prok. Witkowskiego?).

Są też inne źródła, np. w książce pt. „Księżobójcy” wydanej w 2016 r. przez dziennikarza śledczego Leszka Szymowskiego jest zamieszczona jego rozmowa z jednym z porywaczy księdza — Leszkiem Pękalą przeprowadzona w 2008 r. Pękala mówił: „Księdza zabrali ci wojskowi nyską. Pojechali do Kazunia. Tam go zatłukli po sześciu dniach tortur…”.

Ponadto, w jednym z wywiadów udzielonym Magdalenie T. Kot, Pękala mówił: „Nie jestem zabójcą. Nigdy nikogo nie zabiłem. (…). Nie byłem przy jego śmierci i wiem też, że nie dokonał tego Piotrowski… Myśmy zostawili księdza żywego, nawet niepobitego. Miał owszem, związane ręce, ale nie był przez nas bity (…). Założenia były takie, by go nastraszyć, może nakłonić do współpracy”.

W tej chwili materiałów na ten temat jest już bardzo dużo, nie tak, jak było w latach 80. czy nawet 90., kiedy nie istniał jeszcze IPN w obecnym kształcie. Dlatego jesteśmy w innym miejscu, jeśli chodzi o możliwość ujawniania prawdy, znamy fakty, które do tej pory były niedostępne. Z pewnością, pojawią się kolejne.

Dodam jeszcze, że sama też pamiętam, jak lekarka księdza, dr Barbara Jarmużyńska — Janiszewska opowiadała mi, że do jej mieszkania w Warszawie 21 października 1984 r. przyszli w mundurach funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej i żądali sporządzenia listy leków, które przyjmował Popiełuszko. Chciała jechać z nimi, żeby je podać księdzu, ale jej nie pozwolono, podała więc nazwy. Była przekonana, że ks. Jerzy wtedy jeszcze żył, wydawało jej się logiczne, że nie miał przy sobie leków, które na stałe musiał przyjmować,
a że nie mógł bez nich funkcjonować, zażądano od niej nazwy, by je księdzu podać. Oprawcy mieli jeszcze wtedy najwyraźniej nadzieję, że ks. Popiełuszko przeżyje, że zgodzi się na współpracę ze służbami.

Wpływ nowych ustaleń na proces kanonizacyjny

KAI: W nowych materiałach pojawia się także hipoteza udziału trzeciego samochodu. Czy oznacza to przejęcie księdza Jerzego przez służby wojskowe (WSW) w okolicy Górska?

Prokurator Witkowski jednoznacznie stwierdza na podstawie prowadzonych przez siebie dwóch śledztw, a także nowych materiałów i relacji świadków, że ksiądz został przejęty przez innych funkcjonariuszy, zapewne ze służb wojskowych. I że to oni przewieźli księdza do Kazunia i uwięzili na dłużej w przygotowanym zawczasu bunkrze, a po upływie sześciu dni zamordowali.

Hipoteza trzeciego samochodu opiera się m.in. na eksperymencie z milicyjnym psem tropiącym oraz zeznaniach jego przewodnika, sierżanta Romana Nowaka. Pies, po nawęszeniu fotela Golfa, gdzie siedział ks. Popiełuszko, dwa lub trzy razy podjął ten sam trop i za każdym razem zgubił ślad w tym samym punkcie, około 200 metrów dalej, przy bocznej drodze w Górsku, co jednoznacznie wskazuje, że ks. Jerzy musiał zostać tam wepchnięty
do innego auta — a więc nie trafił do bagażnika Fiata 125p, jak głosi peerelowska wersja oficjalna.

Istotne są też zeznania funkcjonariuszy wojskowych (WSW), których ustalił w śledztwie i przesłuchał prok. Andrzej Witkowski (sic!), a także relacja złożona przed nim przez niejakiego K. — funkcjonariusza Biura „B” MSW (w resortowym żargonie tzw. „betki”)
— więcej na ten temat jest w moich wywiadach z prokuratorem.

Jak twierdzi prok. Andrzej Witkowski, pojawienie się trzeciego samochodu
z funkcjonariuszami służb wojskowych oznacza, że cywilni porywacze pełnili rolę „słupów”, a po uprowadzeniu przekazali księdza innym sprawcom, co wymusza korektę dotychczasowej kwalifikacji ich udziału — z wykonawców zabójstwa na współuczestników operacji, w której zasadniczą rolę odgrywał aparat wojskowy.

KAI: Przejęcie księdza przez wojskowych oznacza więc zakwestionowanie tzw. „wersji bagażnikowej”? Księdza Jerzego nie było w bagażniku Fiata porywaczy?

Wszystko na to wskazuje. Potwierdzają to specjalistyczne oględziny Fiata porywaczy, które wykazały, że w bagażniku nie było nawet śladowej ilości krwi, podczas gdy sekcja zwłok
ks. Jerzego jednoznacznie dowodzi, że był on długo i brutalnie bity, „z obfitym krwawieniem” (co widać też na zdjęciach po wyłowieniu ciała z Wisły). Także lekarz pogotowia ratunkowego, który 19 października 1984 r. przybył do kierowcy księdza Waldemara Chrostowskiego, zeznał już 20 października 1984 r., że usłyszał od kierowcy wersję o umieszczeniu ks. Jerzego „na tyle innego auta”, nie zaś w bagażniku samochodu SB.

Przyjęcie hipotezy trzeciego auta, jak podkreśla prok. Witkowski, podważa wiarygodność całego toruńskiego wyroku jako opartego na zafałszowanej rekonstrukcji zdarzeń, a tym samym otwiera drogę do postulatu wznowienia procesu toruńskiego i ponownej oceny dowodów w świetle nowych ustaleń.

KAI: Istnieją również przesłanki sugerujące manipulacje w dokumentacji z sekcji zwłok ks. Jerzego Popiełuszki. Czy wiadomo, na czym te nieprawidłowości mogły polegać?

Wyniki sekcji zwłok ks. Popiełuszki przeprowadzonej w Zakładzie Medycyny Sądowej
w Białymstoku pod kierunkiem prof. Marii Byrdy i dr. Tadeusza Jóźwika są publicznie znane. Biegli ci 31 października 1984 r. sporządzili „Protokół oględzin zewnętrznych
i wewnętrznych zwłok Jerzego Popiełuszki” wydając zarazem „Opinię tymczasową”
ale potem, już w trakcie śledztwa i procesu toruńskiego pojawiły się kolejne opinie, a nawet sprostowania (sic!) do tych wcześniej wydanych.

Ich lektura każe stawiać przede wszystkim pytania, dlaczego w tych opiniach zupełnie pominięto próbę określenia czasu śmierci księdza — mimo że określenie daty zgonu to elementarne zadanie medycyny sądowej. Nie wykonali też, jak ustalił prokurator Witkowski, rutynowych badań płynu mózgowo‑rdzeniowego ani ciała szklistego oka, które pozwoliłyby
z dużą precyzją określić, ile dni upłynęło od zgonu. Ustalenie tych danych nie pasowałoby
do wersji wydarzeń, jaką w tym czasie wymyślili już funkcjonariusze MSW i którą przyjęto
w procesie toruńskim.

Prokurator Witkowski przesłuchiwał w śledztwie IPN doktora Jóźwika, który wspominał
o „smutnych panach”, którzy pilnowali prosektorium i „prawidłowości opiniowania”.
Dr Jóźwik przyznał, że sekcyjny „raport był taki jak kazano”.

KAI: Dlatego w toku prowadzonego przez IPN śledztwa w 2002 r. został powołany dodatkowy zespół biegłych medyków do oceny wyników sekcji zwłok?

Tak, w 2002 r. na potrzeby oceny białostockiej sekcji, prok. Andrzej Witkowski powołał zespół trzech biegłych profesorów medycyny: prof. dr. hab. n. med. Aleksandra Dubrzyńskiego z Zakładu Medycyny Sądowej Akademii Medycznej w Warszawie, prof. dr. hab. n. med. Władysława Nasiłowskiego z Zakładu Medycyny Sądowej Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach i dr. Jana Dzidę z Zakładu Medycyny Sądowej Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi. Reprezentowali oni różne, niezależne naukowe ośrodki badawcze. Każdemu z biegłych przekazano odrębnie pełną dokumentację. Była to cała procedura, którą kierował ówczesny prezes IPN prof. Leon Kieres.

Jak stwierdza prokurator Witkowski, z opinii każdego z biegłych medyków wynika, iż funkcje życiowe ks. Popiełuszki ustały kilka dni przed badaniem sekcyjnym, 25 a najpóźniej 26 października 1984 r. (argument ten okazał się spójny z zeznaniami świadków, którzy mieli widzieć, jak ciało księdza wrzucono do Wisły z tamy przed północą 25 października).

KAI: Jakie znaczenie mają te ustalenia dla całości sprawy?

Ustalenie innego czasu i miejsca zbrodni niż te przyjęte w wersji toruńskiej przesuwa ciężar całej sprawy: od „prostego” porwania zakończonego po dwóch godzinach zabójstwem na tamie, do wielodniowej operacji specjalnej z udziałem struktur wojskowych. Oznacza to inne sprawstwo wykonawcze — nie tylko trzej porywacze z Departamentu IV, ale także funkcjonariusze służb wojskowych, inny cel uprowadzenia, czyli złamanie księdza, werbunek, wymuszenie na nim zgody na wyjazd do Rzymu, wykorzystanie go jako agenta
w otoczeniu Jana Pawła II. To cała odsłona mechanizmów PRL‑owskiego państwa: nie mamy do czynienia z „incydentem”, ale z modelowym przykładem połączenia aparatu bezpieczeństwa, prokuratury, sądu, medycyny sądowej i propagandy w celu wytworzenia wygodnej narracji, która miała uspokoić opinię publiczną i osłonić realnych decydentów.

KAI: A czy nowe ustalenia i dowody mogą mieć wpływ na proces kanonizacyjny bł. ks. Jerzego Popiełuszki?

W przypadku ks. Popiełuszki sprawa jest jasna. W procesie beatyfikacyjnym stwierdzono jego męczeństwo za wiarę. I ono jest niepodważalne. Ksiądz Jerzy jest błogosławionym męczennikiem, który poniósł śmierć za Chrystusa. Może nawet cierpiał o wiele dłużej,
niż przyjęto to w tym procesie zakończonym beatyfikacją ks. Jerzego w 2010 r.

Natomiast w procesie kanonizacyjnym bada się cud za wstawiennictwem błogosławionego. Taki cud jest obecnie badany, postępowanie toczy się na etapie watykańskim. Natomiast nowe dowody i ustalenia pojawiające się wraz z odkrywaniem nowych materiałów
i dokumentów mogą prowadzić jedynie do skorygowania dat i opisów w życiorysie
ks. Popiełuszki, co wydaje się oczywiste, natomiast nie znoszą ani tytułu męczennika, ani ważności beatyfikacji, ani samej możliwości kanonizacji. Co więcej, przyszła kanonizacja może być okazją do korekty w opisie okoliczności męczeństwa ks. Jerzego, jeżeli do tej pory zostałyby one ostatecznie wyjaśnione.

KAI: Ale gdy fakty pokażą, że data śmierci jest inna, to czy wspomnienie liturgiczne
ks. Popiełuszki będzie innego dnia, niż 19 października?

— To już sprawa decyzji Kościoła, jeśli ustalono by ostatecznie inną datę śmierci. Jednak
19 października to był dzień, w którym zaczęła się droga krzyżowa ks. Popiełuszki. Jest to data ustalona już w kalendarzu liturgicznym. Jest też wyryta mocno w naszej pamięci zbiorowej, więc trudno byłoby ją zmieniać. Ale, w moim odczuciu, nie ma także potrzeby. Wspomnienie liturgiczne nie musi być tego dnia, w którym nastąpiła śmierć świętego. Zauważmy, np. Jan Paweł II zmarł 2 kwietnia, a wspomnienie liturgiczne jest
22 października. Podobnie bywa w przypadku innych osób wyniesionych na ołtarze.

KAI: Wspomina pani o cyklu wywiadów z prokuratorem Andrzejem Witkowskim,
jaki jest ich cel i gdzie można je przeczytać?

Celem cyklu jest publiczna, źródłowa weryfikacja tzw. wersji oficjalnej zbrodni na ks. Jerzym Popiełuszce i przedstawienie szerokiemu odbiorcy nowych ustaleń śledczych prok. Andrzeja Witkowskiego. Wywiady ukazały się jako czteroczęściowy cykl rozmów z prokuratorem Witkowskim na portalu niedziela.pl

Pracuje pani również nad nową, dwutomową biografią ks. Jerzego Popiełuszki. Co nowego czytelnicy znajdą w tych publikacjach i kiedy planowana jest ich premiera?

Nowa, dwutomowa biografia będzie zawierać m.in. zaktualizowaną wersję dotychczasowej narracji o zbrodni na ks. Jerzym, bo w świetle nowych ustaleń i faktów nie ma już powrotu
do peerelowskiej wersji toruńskiej. Mam nadzieję, że oba tomy ukażą się jeszcze w tym roku.

KAI: Dlaczego pani zdaniem tak istotne jest rzetelne postawienie pytania o to,
co naprawdę wydarzyło się w październiku 1984 r.? I jakie znaczenie ma dziś prawda
o tych wydarzeniach?

Prawda ta ma dziś znaczenie na kilku poziomach: po pierwsze, jest elementarnym aktem sprawiedliwości wobec osoby bł. ks. Jerzego — jego męczeństwa nie wolno „dopasowywać” do scenariusza napisanego przez aparat bezpieczeństwa. Po drugie, uczciwe opisanie zbrodni, wraz z ujawnieniem konkretnych struktur i mechanizmów zakłamywania, jest warunkiem poważnego rozliczenia komunizmu i odbudowy zaufania do państwa prawa — bez tego pozostaje w mocy fałszywy wyrok, oparty na sfabrykowanych lub zatajonych dowodach. Po trzecie wreszcie, chodzi o formację pamięci zbiorowej: jeśli zaakceptujemy,
że w tak kluczowej sprawie można „dla świętego spokoju” przymknąć oko na fakty, wychowujemy całe pokolenia w przekonaniu, że wygoda ważniejsza jest niż wierność prawdzie — a to jest w jaskrawej sprzeczności zarówno z przesłaniem ks. Jerzego, jak
i z etosem wolnej Polski.

Jako badaczka wiem, że historia nie jest zbiorem dogmatów, lecz procesem ciągłej weryfikacji narracji na podstawie dostępnych źródeł. Ale w tym przypadku stawką nie jest tylko poprawność rekonstrukcji wydarzeń. Stawką jest to, czy dopuścimy, by sprawa męczeństwa ks. Popiełuszki pozostała na zawsze przykryta narracją zaprojektowaną
w gabinetach służb specjalnych. To byłoby — mówię to w pełni świadomie — współuczestnictwem w przedłużeniu skutków tamtego kłamstwa.

KAI: Nie boi się pani teraz ostracyzmu czy nawet ataków ze strony środowisk, dla których oficjalna wersja zbrodni jest wygodna i które nie chcą weryfikować faktów
i ustalać całej prawdy o okolicznościach śmierci ks. Popiełuszki?

W tym momencie jest dla mnie jasne, że nie ma innej drogi. Po 41 latach od zbrodni zmienił się stan wiedzy na ten temat i nie da się już wrócić do wielu fałszywych ustaleń procesu toruńskiego. Nie ma też powrotu do wygodnych uproszczeń, które na lata unieruchomiły myślenie o tej zbrodni. Zbyt wiele elementów się nie zgadza. Zbyt wiele pytań wciąż pozostaje bez odpowiedzi. Zbyt często próbowano przykryć fakty formułą: „sprawa jest zamknięta”.

W ostatnich latach pojawiło się zbyt wiele nowych ustaleń, o których rozmawiamy. Jeżeli ktoś teraz wciąż mówi, że „wszystko już wiadomo o śmierci ks. Jerzego” albo że „wszystko zostało wyjaśnione w procesie toruńskim”, ten w praktyce oczekuje od badaczy oraz od opinii publicznej przyzwolenia na kłamstwo. Jeśli prawdą jest, że scenariusz śmierci ks. Jerzego był inny — rozciągnięty w czasie, bardziej okrutny i zarazem cynicznie „uporządkowany” pod oficjalny przekaz — trzeba to nazwać po imieniu. W imię prawdy — pisanej przez duże P.

Podsumowując, nowe ustalenia dotyczące śmierci ks. Jerzego Popiełuszki rzucają nowe światło na wydarzenia z 1984 r., podważając oficjalną wersję przedstawioną w procesie toruńskim. Wskazują na możliwe zaangażowanie służb wojskowych i sugerują, że zbrodnia była częścią większej operacji specjalnej. Te odkrycia mogą mieć wpływ na proces kanonizacyjny ks. Popiełuszki, choć jego męczeństwo za wiarę pozostaje niepodważalne. Weryfikacja faktów jest kluczowa dla zachowania prawdy historycznej i sprawiedliwości wobec ofiary.

rozmawiała Anna Rasińska

Źródło: KAI

Data utworzenia: 26 stycznia 2026

Muzyka, wzruszenia i spotkania po latach – tak w skrócie można opisać jubileusz 20-lecia działalności Chóru Soli Deo z I Liceum Ogólnokształcącego w Jaśle. Jubileuszowy koncert stał się wyjątkowym wydarzeniem, które zgromadziło obecnych chórzystów, absolwentów oraz licznie przybyłą publiczność, tworząc świąteczną i pełną emocji atmosferę.

Podczas koncertu Chór Soli Deo Jasło zaprezentował znane i lubiane kolędy w nowych, często bardzo wymagających opracowaniach chóralnych. Utwory takie jak „Wśród nocnej ciszy”, „Bóg się rodzi”, „Gore gwiazda” czy „Mizerna, cicha” zabrzmiały w odsłonie pełnej harmonii, kontrastów i muzycznej głębi.

Wielogłosowe wykonania pokazały, jak klasyczne melodie mogą zyskać nowy, zaskakujący wymiar.

Urozmaiceniem jubileuszowego wieczoru był występ zespołu instrumentalnego Kwintesencja, który zaprezentował świąteczne utwory w instrumentalnej odsłonie, dodając koncertowi lekkości i radosnego charakteru. W skład zespołu wchodzą m.in. chórzystki – absolwentki Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia oraz uczennice Prywatnej Szkoły Muzycznej II stopnia w Jaśle.

Jednym z najbardziej poruszających momentów jubileuszu było wspólne śpiewanie obecnych chórzystów oraz absolwentów Chóru Soli Deo. Na jednej scenie spotkały się różne pokolenia osób, które przez lata łączyła pasja do muzyki i wspólnego śpiewu. Była to chwila pełna wspomnień, emocji i autentycznej radości.

Finałem wieczoru było wspólne kolędowanie z publicznością, które jeszcze mocniej podkreśliło rodzinny i wspólnotowy charakter wydarzenia. Jubileusz Chóru Soli Deo z Jasła pokazał, że dwadzieścia lat to nie tylko liczba – to historia ludzi, głosów i relacji, które wciąż brzmią wspólną harmonią.

Źródło: I LO w Jaśle

Inne relacje:

Foto: J.Nowak

Pogrzeb odbędzie się w najbliższą sobotę w kościele w Kołaczycach: godz. 10.30 – różaniec, godz. 11.00 – Msza Św. Potem uroczystości pogrzebowe na Cmentarzu w Kołaczycach.

W środę, 21 stycznia, zmarł członek naszego Stowarzyszenia Stanisław Koczwara – opozycjonista, działacz „Solidarności”, uczestnik strajku w Hucie Szkła Technicznego w Jaśle 14 grudnia 1981 roku, pierwszy wójt Gminy Kołaczyce po zmianach ustrojowych, samorządowiec i społecznik, zaangażowany w życie społeczne i rozwój samorządu lokalnego, cieszący się zaufaniem i uznaniem mieszkańców.

Pogrzeb odbędzie się w najbliższą sobotę w kościele w Kołaczycach: godz. 10.30 – różaniec, godz. 11.00 – Msza Św. Potem uroczystości pogrzebowe na Cmentarzu w Kołaczycach.

STANISŁAW KOCZWARA (1939 – 2026)

Kilka zdań o działalności naszego kolegi, jednego z założycieli i  wieloletniego członka Stowarzyszenia.

W 1980 r. był pracownikiem Huty Szkła w Jaśle jako kierownik wydziału produkcji. Po podpisaniu Porozumień Sierpniowych współorganizował zakładowe struktury Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” w swoim zakładzie pracy. Był członkiem Komitetu Założycielskiego, a później zastępcą przewodniczącego Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność”.

Gdy po ogłoszeniu stanu wojennego załoga postanowiła (14 grudnia 1981 r.) przeprowadzić strajk poparł te działania i mimo silnej presji ze strony kierownictwa zakładu nie zmienił swojej postawy. Został za to dyscyplinarnie  zwolniony z pracy i 15 grudnia 1981 r. internowany w Uhercach, a potem w Łupkowie. Z internowania został zwolniony 29 kwietnia 1982 r.

Po powrocie z internowania nie zaprzestał działalności związkowej – był współorganizatorem pomocy dla rodzin osób dalej przebywających w ośrodkach internowania czy zwolnionych z pracy, chociaż w tym okresie sam był w trudnej sytuacji życiowej.

W latach 80. ub. wieku był członkiem Klubu Inteligencji Katolickiej w Jaśle. Był współorganizatorem spotkań odbywających się w tym czasie w Domu Parafialnym Parafii Św. Stanisława BM w Jaśle w ramach Duszpasterstwa Ludzi Pracy, na które zapraszane były osoby z całej Polski znane z opozycyjnej wobec władz postawy. Podczas tych spotkań wygłosił kilka prelekcji omawiając niektóre encykliki papieskie i przybliżając naukę społeczną Kościoła Katolickiego. Jest autorem kilku tzw. listów otwartych – tekstów zamieszczonych w drukowanych w Jaśle wydawnictwach podziemnych – omawiających podstawowe problemy społeczne tamtych czasów, krytykujących ówczesne władze za opresyjny i niewydolny charakter rządów.

W 1989 r. został wybrany przewodniczącym Komitetu Obywatelskiego w Gminie Kołaczyce. Przez dwie kadencje (w latach 1990 – 1998) był Wójtem Gminy Kołaczyce, dokonując wielu istotnych dla Gminy inwestycji, takich jak rozbudowa bazy przedszkolnej i szkolnej, wydatna poprawa stanu infrastruktury drogowej, wybudowanie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej wraz z oczyszczalną ścieków, duże poszerzenie bazy kulturalno – wypoczynkowej gminy. Zmieniło to w sposób wyraźny oblicze gminy, co zapewne w niedalekiej przyszłości miało wpływ na to, że Kołaczyce nabyły prawa miejskie. Był inicjatorem wielu akcji o charakterze patriotycznym (konkursy historyczne, wyjazdy młodzieży do miejsc związanych z historią Polski, zapoczątkował inne podejście i szerszy udział społeczności lokalnej w uroczystościach patriotycznych). Z Jego inicjatywy zaczęło się ukazywać pismo parafialne „Dzwon Kościelny”. Przyczynił się do odnowienia kilku nagrobków kołaczyckich proboszczów poprze zorganizowanie kwesty przykościelnej.

W 1991 r.  był kandydatem w wyborach do Sejmu RP z ramienia Wyborczej Akcji Katolickiej. Był radnym I kadencji Rady Powiatu w Jaśle i etatowym członkiem Zarządu Powiatu.

W 2009 r. założył w Parafii Kołaczyce Akcję Katolicką i od założenia był jej Prezesem do 2018 r.

Był jednym z założycieli powstałego w 2012 r. Stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle” skupiającego byłych lub obecnych działaczy NSZZ „Solidarność” ludzi wiernych idei solidarności będącej podstawą tego wielkiego ruchu społecznego. Był zastępcą Prezesa Zarządu Stowarzyszenia w pierwszej kadencji.

W 2019 r. został odznaczony przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Jego życie rodzinne było i jest wzorowe. Wraz z żoną Celiną, nauczycielką przedmiotów ścisłych, wychowali w duchu patriotycznym i wykształcili czworo dzieci – wartościowych obywateli Polski.

Stanisław Koczwara jest znany powiecie jasielskim jako człowiek, w którego życiu zasady  wiary, patriotyzmu i służby Ojczyźnie, odgrywały olbrzymią rolę. Po upadku komunizmu angażował się społecznie i politycznie aktywując lokalne środowisko, aby jak najlepiej zagospodarować odzyskaną wolność. Działał i organizował komitety wyborcze w wyborach samorządowych, parlamentarnych i prezydenckich, aby opcje prawicowo – solidarnościowe mogły przejąć i sprawować rządy w Polsce.

Odszedł szlachetny człowiek kierujący się w swoim życiu i w działalności publicznej wskazaniami katolickiej nauki społecznej. Osoba wrażliwa na wszelką nieprawość i aktywnie włączający się do naprawy otaczającej nas rzeczywistości.

    ŻEGNAJ STASZKU! NIECH BÓG MIŁOSIERNY WYNGRODZI CI ZA TWĄ NIEZŁOMNĄ, SZLACHETNĄ POSTAWĘ I PRZYJMIE CIĘ DO KRÓLESTWA NIEBIESKIEGO.

 Zdjęcia z pogrzebu:

Foto: J.Nowak

W spotkaniu uczestniczył Przewodniczący Regionu Podkarpacie NSZZ Solidarność Krzysztof Fal wraz z członkami Zarządu, oraz były długoletni Przewodniczący Tadeusz Majchrowicz.

8 stycznia 2026 r. odbyło się doroczne spotkanie świąteczno-noworoczne członków Stowarzyszenia i osób związanych z NSZZ Solidarność w latach 1980 – 1989.

W spotkaniu uczestniczył Przewodniczący Regionu Podkarpacie NSZZ Solidarność Krzysztof Fal wraz z członkami Zarządu, oraz były długoletni Przewodniczący Tadeusz Majchrowicz.

Spotkaniu przewodniczył członek Stowarzyszenia Józef Lenartowicz.

Przemówienie powitalne wygłosił Dyrektor I LO Jacek Nawrocki i Przewodniczący Zarządu Regionu Krzysztof Fal.

O najważniejszych wydarzeniach ubiegłego roku w których brali udział członkowie Stowarzyszenia mówił Prezes Stowarzyszenia Kazimierz Rozenbeiger.

Po tym wystąpieniu zabrał głos Pan Andrzej Lechowski, który apelował o organizowanie spotkań młodzieży z byłymi działaczami Solidarności.

Z kolei nadszedł czas śpiewania wielu kolęd, w tym komponowanych w ośrodkach internowania. Na akordeonie akompaniował śpiewającym członek Stowarzyszenia Wojciech Jankowski. Przerywnikami w śpiewie były wystąpienia Jerzego Bieńkowskiego, Krystyny Olszewskiej i Tadeusza Majchrowicza.

Życzymy sobie, aby NOWY 2026 ROK BYŁ CZASEM OBFITOŚCI ŁASK BOŻYCH.

O spotkaniu napisali również:

Foto: J.Nowak

6 stycznia 2026 r. po raz piąty zgromadziliśmy się na starym cmentarzu w Jaśle przy symbolicznym grobie Jerzego Polaka. Jak zawsze rozpoczęliśmy godzinę wspomnień od modlitwy o spokój wieczny jego duszy.

6 stycznia 2026 r. po raz piąty zgromadziliśmy się na starym cmentarzu w Jaśle przy symbolicznym grobie Jerzego Polaka. Jak zawsze rozpoczęliśmy godzinę wspomnień od modlitwy o spokój wieczny jego duszy (tekst poniżej).

MODLITWA

Boże Ojcze pokornie polecamy Ci zmarłego Jerzego.

Ty znasz jego pracę, trudy życia i zasługi dla „Solidarności” i Polonii. Przez mękę i śmierć Twojego Syna, w którego wierzył, przebacz mu jego grzechy i przyjmij go do królestwa niebieskiego.

Nam dopomagaj do uczciwego solidarnego życia, byśmy mogli spotkać się z nim w szczęśliwości wiecznej. Amen.

Ojcze nasz… Zdrowaś Mario… Wieczny odpoczynek… ( 3 razy ).

W intencji zmarłych, którzy za życia byli bliskimi jego sercu. Pod Twoją obronę…

Niech w miłosierdziu Bożym odpoczywają w pokoju wiecznym. Amen.

Chwile refleksji i wspomnień rozpoczął Kazimierz Poniatowski, który wręczył każdemu życiorys Jerzego i anegdotki z jego życia ( załączone pod relacją ). Niektóre skomentował.

Kazimierz Rozenbeiger dał krótkie świadectwo o koledze Jurku ( tekst poniżej ).

Drogi Jurku na zawsze pozostaniesz w naszej pamięci jako lojalny i nieposzlakowany przyjaciel, Jako patriota i społecznik, niezachwiany w wierze i w realizacji wszelkich spraw słusznych. Boga, Honor i Ojczyznę mający za swą życiową dewizę.

Drogi Jurku! Tak właśnie o tobie myślimy, takie dajemy i będziemy dawać o tobie świadectwo.

Chwile wspomnień i zadumy zakończone zostały stwierdzeniem:

JAKIEGOŻ TO WSPANIAŁEGO FACETA MIELIŚMY WŚRÓD NAS!

JERZY POLAK

Urodził się 6.01.1953 r. w Jaśle – Sobniowie. Po ukończeniu Szkoły Podstawowej Nr 3 w Jaśle uczęszczał do Zespołu Szkół Mechanicznych w Krośnie, gdzie zdał egzamin maturalny. Po studiach technicznych na Politechnice Rzeszowskiej rozpoczął pracę w Hucie Szkła w Jaśle, gdzie pracował do sierpnia 1980 r. Wskutek działań kierownictwa zakładu został przeniesiony do pracy (od 1 września 1980 r.) w Ośrodku Badawczo – Rozwojowym „Gamrat – Erg” w Jaśle. Tu był współzałożycielem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”.

Po wprowadzeniu stanu wojennego 14.12.1981 był współorganizatorem strajku w swoim zakładzie, za co został dyscyplinarnie zwolniony z pracy. Był aktywnym działaczem struktur podziemnych w Jaśle. Współorganizował druk oraz kolportaż niezależnych wydawnictw. Będąc z zamiłowania fotografem, przygotowywał materiały wykorzystywane do drukowania wydawanych w Jaśle biuletynów związkowych i innych druków (ulotki, kalendarze, druki okolicznościowe). 19 marca 1983 r. został aresztowany i skazany za działalność podziemną. Na mocy amnestii opuścił więzienie w czerwcu 1983 r. Uczestniczył w przygotowaniu do emisji audycji radiowej „Radia Solidarność” nadanej 7.09.1984 r. w Jaśle (Jego pomysłem i montażem był podkład muzyczny audycji oparty na melodii pieśni „Warszawianka”). W tym okresie, jako zwolniony dyscyplinarnie, nie mógł znaleźć stałego zatrudnienia.

Nie widząc możliwości ułożenia sobie życia w Polsce rozpoczął starania o wyjazd do USA. Wielokrotnie odmawiano mu paszportu. Dopiero 1988 r. władze zgodziły się na Jego wyjazd do NRF, skąd udał się z rodziną (żoną Jolantą i półroczną córką Klaudią) do Stanów Zjednoczonych. Tam nieprzerwanie interesował się sprawami polskimi aktywnie uczestnicząc w życiu Polonii. Przez kilku lat był przewodniczącym Klubu Gazety Polskiej w Stamford. Posiadał dużą kolekcję zdjęć obrazujących życie Jasła w latach 70. i 80. ub. wieku, w tym wiele związanych z działaniami NSZZ „Solidarność” w naszym mieście. Wykorzystał je do przygotowania, wspólnie z córką Aleksandrą, wystawy „Jerzy and Oleńka Polak Collection” na Uniwersytecie Harvarda w Bostonie oraz w Elms College (Chicope, Massachusetts).

W 2018 r. Jego zdjęcia, tematycznie związane z „Solidarnością” i ks. Stanisławem Kołtakiem, posłużyły do zorganizowania wystawy w I Liceum Ogólnokształcącym im. Króla Stanisława Leszczyńskiego w Jaśle, która następnie była prezentowana w kilku jasielskich szkołach ponadgimnazjalnych, gdzie cieszyła się dużym zainteresowaniem uczniów i nauczycieli. Wraz z żoną Jolantą pomagał wielu rodakom, którzy zdecydowali się wyjechać „za Ocean”. Druga wystawa Jego zdjęć została zorganizowana przy I Liceum Ogólnokształcącym w Jaśle w sierpniu 2020 r. w 40. rocznicę powstania NSZZ „Solidarność”.

We wrześniu 2019 r. przybył do Jasła na odsłonięcie pomnika Żołnierzy Wyklętych, a w lutym następnego roku uczestniczył w konwencji Prawa i Sprawiedliwości inaugurującej kampanię wyborczą Prezydenta Andrzeja Dudy oraz w Zjeździe Klubów „Gazety Polskiej” w Warszawie. W grudniu 2020 r. został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Zmarł 15.05.2021 r. w USA i tam został pochowany.

.

W stanie wojennym, nie mogąc znaleźć stałego zatrudnienia, Jurek, ze swym kolegą, pracował w kuźni, robiąc różne nietypowe przedmioty. Nie miał z tego znaczącego dochodu, bo były to głównie przedmioty, którymi obdarowywał później swoich znajomych.

Ślubu Jurkowi i Joli udzielał ks. Stanisław Marczak, który już wtedy był tak dla Jurka, jak i dla całego naszego środowiska, niekwestionowanym autorytetem. Gdy o latach, odwiedził Polskę, pojechaliśmy do Jaślisk do księdza Stanisława i tam Jurek nagrywał wypowiedź wspomnieniową księdza dotyczącą lat Jego posługiwania w Jaśle, ze szczególnym uwzględnieniem czasów „Solidarności” i stanu wojennego.

Gdy Jurek został przyjęty do pracy w Hucie Szkła w Jaśle, to po niedługim czasie stał się, mimo młodego wieku, autorytetem i najlepszym, zaufanym kolegą dla wielu pracowników. Opowiadał mi, że zdarzało się, szczególnie w poniedziałki, gdy któryś z kolegów spóźnił się do pracy (poprzedniego dnia „popiwszy”), to przychodził do Jurka z prośbą o pomoc w wymyśleniu usprawiedliwienia tego spóźnienia. Tu Jurek wykazywał się niezwykłą inwencją, bo przecież nie można było powtarzać niezwyczajnych zdarzeń mających być tym usprawiedliwieniem.

Gdy Jurek poznał swą przyszłą żonę Jolantę, poszedł z nią wkrótce do jednego ze swych kolegów. Jola była wówczas, tak to pozostało do dziś, szczupłą drobną dziewczynką o zniewalającej urodzie. Kolega, widząc drobną i bardzo młodzieńczą postać narzeczonej Jurka, pod chwilową Jej nieobecność, rzekł: – Jurek, co ty wyprawiasz ! Ona wygląda na 13 lat! Jurek na to: – No i co z tego ! Ja nie jestem przesądny!

Po ich wyjeździe „za wodę” utrzymywałem z Jolą i Jurkiem kontakt telefoniczny. Zapraszałem go do odwiedzenia Polski. Po wyborze A. Kwaśniewskiego na prezydenta (1995 r.) powiedział: Jak komunistę wybraliście na prezydenta, to ja do Polski nie przyjadę. Rzeczywiście, przyjechał gdy prezydentem był Lech Kaczyński.

Po wyjeździe do USA pierwszy raz odwiedził „Polskę i przyjaciół” (tak się wyrażał) w 2009 r. Po zorganizowanym przeze mnie spotkaniu w władzami Powiatu, spotkał się także z lokalnymi dziennikarzami. Zapytany później przez autora tych zapisków, jak mu poszło z nimi, odparł: Szło dobrze, dopóki taka mała w czerwonym nie zapytała: – Czym była dla Pana „Solidarność” ? Przez dłuższą chwilę nie mogłem wydobyć słowa, a i potem niewiele wydukałem. Wstyd przyznać, tak się wzruszyłem. Odpowiedziałem: – Przecież to było jak najbardziej zasadne pytanie, tylko waga wspomnień i doznań z tamtego okresu spowodowały, że tak się wzruszyłeś. Potem, w sali obrad Rady Powiatu, spotkał się, nie uprzedzony wcześniej o tym, z około trzydziestoma swoimi znajomymi.

Podczas tego, prawie miesięcznego, pobytu w Polsce, dzięki wstawiennictwu ks. Waldemara Janigi, Jurek w towarzystwie Maryny Czeszyk (Jego współpracownica z czasów „Solidarności”) oraz moim, zostaliśmy przyjęci przez Ks. Arcybiskupa Ignacego Tokarczuka. Jurem miał ze sobą kilka zdjęć z Pielgrzymek Ludzi Pracy do Częstochowy. Były to potężne zdjęcia tak ok. 3 m na 1 m. Ks. Arcybiskup był nimi zachwycony.

Gdy Jurek dowiedział się, że do „polskiego sklepu” w sąsiednim mieście Stamford dostarczana jest redagowana przez Jerzego Urbana gazeta „NIE”, to postanowił wykupować cały nakład dostarczany do tego sklepu, a po przywiezieniu do domu natychmiast te gazety palił. Robiłem to, aby tego szmatławca ludzie nie czytali – informował mnie o tym, gdy byłem w Stanach i wiele godzin spędzaliśmy na rozmowach.

Kazimierz Poniatowski

Foto: J.Nowak