17 września to dzień pamięci o Polsce zaatakowanej z dwóch stron.

„Są w historii naszej Ojczyzny dni, których nie wolno zapomnieć. Są takie daty, przed którymi milkną słowa(…)” – mówił Starosta Jasielski podczas powiatowych obchodów 87. rocznicy agresji Niemiec i ZSRR na Polskę. 

17 września to dzień pamięci o Polsce zaatakowanej z dwóch stron. O państwie, które miało zniknąć z mapy Europy, ale nie zniknęło z serc swoich obywateli. Za tą datą kryją się jednak nie tylko wielkie wydarzenia politycznie i militarne, ale przede wszystkim ludzkie dramaty. To właśnie o tych ludziach pamiętano podczas jasielskich uroczystości.

Obchody rozpoczęła Msza Święta odprawiona w intencji Ojczyzny i Bohaterów Września w Kościele OO. Franciszkanów w Jaśle. Po nabożeństwie Starosta Jasielski Tadeusz Gorgosz wraz z Wicestarostą Barbarą Burbelką złożyli kwiaty pod tablicą upamiętniającą ks. płk. Stanisława Matznera – kapelana Wojska Polskiego, zamordowanego w 1940 roku.

Następnie uczestnicy uroczystości przeszli do Zespołu Szkół Technicznych. Tam w obecności przedstawicieli władz samorządowych, służb mundurowych, instytucji, pocztów sztandarowych oraz młodzieży odbyła się dalsza część obchodów. Na placu przed szkołą odśpiewano „Mazurek Dąbrowskiego”, po czym nastąpiło uroczyste złożenie kwiatów pod Dębem Pamięci, zamordowanego przez NKWD w Charkowie, majora Antoniego Mulińskiego.

W swoim wystąpieniu Starosta Jasielski przypomniał, że wolność jest jedną z największych wartości, jakie posiadamy, jednak nie jest ona dana raz na zawsze. Należy troszczyć się o nią każdego dnia i pamiętać o bohaterach września 1939 roku.

- My mamy obowiązek tej wolności strzec. My mamy obowiązek pamiętać – Ale pamiętać mądrze. Nie po to, by żyć nienawiścią do przeszłości, lecz po to, by wyciągać z niej wnioski. Nie po to, by dzielić ludzi, lecz by budować wspólnotę, która potrafi docenić pokój, wolność i bezpieczeństwo. Niech ta pamięć będzie żywa. Nie tylko dziś. Nie tylko podczas uroczystości, lecz każdego dnia – zaapelował Starosta.

Obchody 87. rocznicy agresji Niemiec i ZSRR na Polskę zakończyła, przygotowana przez grono pedagogiczne i uczniów Zespołu Szkół Technicznych w Jaśle akademia.

Żródło:

Foto: J.Nowak

Poniżej kilka zdjęć z wydarzenia.

16 września b.r. o godz. 18:00 w jasielskiej Farze została odprawiona Msza św. w intencji Ojczyzny, oraz o Boże błogosławieństwo dla poseł Marii Kurowskiej, która od kilku dni przebywa w budynku Akademii Wymiaru Sprawiedliwości w proteście przeciwko niezgodnemu z prawem powołaniu rektora.

Poniżej kilka zdjęć z wydarzenia.

foto: J.Nowak

31 sierpnia 1980 r. podpisane zostały porozumienia sierpniowe między opozycją demokratyczną a rządem komunistycznym Porozumienie stało się zaczątkiem dziesięciomilionowego ruchu mającego przyczynić się do upadku komunizmu w Europie. W sierpniu 1980 r. według oficjalnych danych strajkowało ok. 700 zakładów pracy (700 tys. osób). Liczbę działaczy „Solidarności” w latach 1980–1981 szacuje się na 9–10 mln.

Powstanie niezależnego związku zawodowego, a w istocie wielkiego ruchu społecznego, wyzwoliło w Polakach nie notowaną wcześniej pod rządami komunistów ogromną aktywność w wymiarze politycznym i społecznym. Dotychczas niespotykana była sytuacja, w której władze jakiegokolwiek związku, stowarzyszenia czy organizacji wybierane były w sposób demokratyczny i wolny. Udział setek osób w związkowych zebraniach wyborczych w zakładzie i angażowanie się w pełnienie odpowiedzialnych funkcji z wyboru, stanowiły zupełnie nową rzeczywistość.

Od pierwszych dni września 1980 r. „Solidarność” stała się nie tylko związkiem zawodowym, ale i ruchem społecznym ogarniającym wszystkie sfery życia społecznego i politycznego.

Okazała się niespotykaną w bloku wschodnim zinstytucjonalizowaną formą opozycji wobec komunizmu. Na wolnościowej fali powstały niezależne organizacje rolnicze i studenckie: NSZZ Rolników Indywidualnych i Niezależne Zrzeszenie Studentów.

Dla upamiętnienia tych ważnych dla narodu wydarzeń obchodzimy Dzień Solidarności i Wolności.

W 46 rocznicę powstania „Solidarności” w godzinach przedpołudniowych wspominaliśmy zmarłych działaczy „Solidarności” zapalając znicze i modląc się przy grobie Kazimierza Dubasa na cmentarzu w Brzostku, oraz przy grobach ks. Stanisława Kołtaka, Stanisława Galona i Leszka Twaroga na nowym cmentarzu w Jaśle.

Wieczorem uczestniczyliśmy w uroczystej Mszy Świętej odprawionej w kościele pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika w intencji Ojczyzny oraz śp. ks. Stanisława Kołtaka i śp. ks. dr. Stanisława Marczaka – jasielskich kapelanów „Solidarności”.

W uroczystościach uczestniczyli parlamentarzyści, samorządowcy, działacze „Solidarności”, przedstawiciele lokalnych środowisk, poczty sztandarowe jasielskiej Solidarności i szkół ponadpodstawowych, a przede wszystkim mieszkańcy Jasła i powiatu jasielskiego. Ich obecność była wyrazem pamięci o ludziach i wydarzeniach, które na trwałe wpisały się w historię Polski.

Wśród uczestników nie zabrakło również młodzieży – członków Jednostki Strzeleckiej Liceum Ogólnokształcącego w Kołaczycach. Ich obecność miała szczególną wymowę. To właśnie kolejne pokolenia przejmują odpowiedzialność za zachowanie pamięci o tych, którzy mieli odwagę upominać się o wolność i godność człowieka, a także za pielęgnowanie wartości, które legły u podstaw wielkiego ruchu „Solidarności”.

Po zakończeniu Mszy Świętej uczestnicy uroczystości zgromadzili się na placu przed kościołem, przy tablicy upamiętniającej bł. ks. Jerzego Popiełuszkę. Delegacje władz samorządowych, instytucji i organizacji Powiatu Jasielskiego złożyły kwiaty i zapaliły znicze, oddając hołd osobom, które swoją odwagą, poświęceniem i niezłomnością zapisały się w historii walki o wolną i suwerenną Ojczyznę.

Krótkie przemówienie okolicznościowe wygłosił Starosta Jasielski Tadeusz Gorgosz, oraz przewodniczący Zarządu Regionu Podkarpacie NSZZ Solidarność Krzysztof Fal.

Na zakończenie uroczystości zgromadzeni wspólnie odśpiewali pieśń „Ojczyzno ma”, oddając w ten sposób hołd wszystkim, którzy swoją postawą i ofiarą przyczynili się do walki o wolność i niepodległość Ojczyzny.

Do uczestników uroczystości przysłała list Wojewoda Podkarpacka Teresa Kubas-Hul.

Więcej o uroczystości:

Foto: J.Nowak

Uroczystość rozpoczęło Nabożeństwo Różańcowe, po którym „Solidarność” podjęła Krzyż i rozpoczęła się Droga Krzyżowa prowadzona przez ks. Jana Seremaka.

1 sierpnia 2026 roku w Sanktuarium św. Michała Archanioła i bł. Bronisława Markiewicza w Miejscu Piastowym odbyło się Pokutne Nabożeństwo Fatimskie.

Uroczystość rozpoczęło Nabożeństwo Różańcowe, po którym „Solidarność” podjęła Krzyż i rozpoczęła się Droga Krzyżowa prowadzona przez ks. Jana Seremaka.

Po Drodze Krzyżowej uroczyście wniesiono Figurę Pani Fatimskiej na ołtarz polowy, przy którym rozpoczęła się Msza Święta.

W tym miesiącu liturgii przewodniczył ks. bp Józef Dąbrowski CSMA, ordynariusz diecezji Hamilton w Kanadzie.

W czasie nabożeństwa przedstawiciele Regionu Podkarpacie NSZZ „Solidarność” wnieśli relikwie: Świętego Jana Pawła II, Błogosławionego Księdza Bronisława Markiewicza i Patrona Członków NSZZ „Solidarność” bł. ks. Jerzego Popiełuszki.

Po zakończeniu Mszy Świętej wszyscy zgromadzeni wspólnie odmówili różaniec, rozważając tajemnice fatimskie. Następnie odbyła się uroczysta procesja z figurą Matki Bożej Fatimskiej wokół sanktuarium, podczas której uczestnicy modlili się, powierzając Matce Bożej swoje intencje oraz prosząc o Jej wstawiennictwo i opiekę

Szczegóły w bezpośredniej transmisji Mszy Świętej:

Foto: J.Nowak

11 lipca w Narodowym Dniu Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczpospolitej Polskiej członkowie naszego Stowarzyszenia wzięli udział w Mszy św. sprawowanej w kościele p.w. św. Stanisława BM i złożyli zapalony znicz pod pomnikiem Golgota Wschodu.

Data ta upamiętnia tzw. krwawą niedzielę, czyli kulminację zbrodni wołyńskiej z 1943 roku, kiedy to oddziały UPA i OUN przeprowadziły skoordynowane ataki na polskie wsie na Kresach.

Relacje z uroczystości:

Foto: J.Nowak

Św. Jan Paweł II w czasie ostatniej pielgrzymki do Polski powiedział: „Ojczyzno moja, kochana Polsko… Bóg cię wywyższa i wyszczególnia, ale umiej być wdzięczna”.

Od kilku lat Stowarzyszenie organizuje w miesiącu urodzenia św. Jana Pawła II wycieczki nawiązujące do jego nauczania. W tym roku odbyliśmy wycieczkę pod hasłem „Troska św. Jana Pawła II o Ojczyznę”.

Św. Jan Paweł II w czasie ostatniej pielgrzymki do Polski powiedział: „Ojczyzno moja, kochana Polsko… Bóg cię wywyższa i wyszczególnia, ale umiej być wdzięczna”.

Stowarzyszenie stara się być wdzięczne i dlatego 28 maja w czasie Drogi Krzyżowej odprawianej przy sanktuarium Matki Bożej Saletyńskiej w Dębowcu nawiązywaliśmy do nauczania św. Jana Pawła II, a przy każdej stacji prosiliśmy go słowami: Św. Janie Pawle II módl się za Polskę.

Po zakończeniu Drogi Krzyżowej odmówiliśmy modlitwę za Ojczyznę. W naszej pamięci utkwiły słowa: „Boże ty jesteś miłosierdziem i sprawiedliwością, nie pozwól nam zmarnować dziedzictwa świętego Jana Pawła II i naszych świętych Rodaków…”.

Po modlitwie u stóp Matki Bożej Saletyńskiej pojechaliśmy do Cieklina.

Dzięki kol. Stanisławowi Wyżkiewiczowi rozpoczęliśmy zapoznawanie się z tą miejscowością od pamiątkowego obelisku upamiętniającego wizytę dr Paula G. Kaminskiego. Na obelisku widnieje napis:

11 VI 1995 r.

Podsekretarz Obrony USA

Paul G. Kamiński przybył do Cieklina.

Z tego miejsca Jego dziadek Józef

w 1913 r. wyemigrował do USA.

W Warszawie podpisano dokumenty

o współpracy Polsko – Amerykańskiej.

Cztery lata później

Polska wstąpiła do NATO.

Następnie pojechaliśmy do Muzeum Narciarstwa im. Stanisława Barabasza, gdzie najpierw podziwialiśmy twórczość malarki Kasi Szymańskiej, a później dzięki panu Wiesławowi Czechowiczowi poznaliśmy historię polskich nart, zapoczątkowaną w Cieklinie przez Stanisława Barabasza.

Chwile zadumy nad okropnościami wojny towarzyszyły nam przy zapoznawaniu się z cmentarzami wojennymi znajdującymi się w Cieklinie. Dzięki kol. Irenie Wawrzkowicz poznaliśmy epizody walki, o których usłyszała od swojego dziadka.

Zakończenie wycieczki nastąpiło na cmentarzu nr 11 w Woli Cieklińskiej, który został zbudowany w 1916 r. Projektantem cmentarza był sławny słowacki architekt Dušan Jurkowič.

Cmentarz został wzniesiony w miejscu rosyjskich umocnień polowych, o które toczone były zażarte walki. Na łuku bramy cmentarnej widnieje inskrypcja w języku niemieckim, co w tłumaczeniu znaczy: Wyszliśmy na bój, a znaleźliśmy pokój.

Pomodliliśmy się w intencji 114 żołnierzy spoczywających na tym cmentarzu i wysłuchaliśmy kol. Jerzego Bieńkowskiego, który przedstawił nam historię słynnej bitwy gorlickiej. Bitwa pod Gorlicami w 1915 roku zapisała się w historii jako przełomowa na froncie wschodnim.

Foto: J.Nowak

23 kwietnia 2026 r. gościliśmy Tomasza Wnęka, tegorocznego maturzystę z II Liceum Ogólnokształcącego w Jaśle – młodego działacza społecznego i politycznego, który jest członkiem Rady Młodzieżowej przy Parlamentarnym Zespole ds. Młodzieży, Radnym Młodzieżowej Rady Miejskiej Jasła i Delegatem Młodzieżowego Sejmiku Województwa Podkarpackiego.

23 kwietnia 2026 r. gościliśmy Tomasza Wnęka, tegorocznego maturzystę z II Liceum Ogólnokształcącego w Jaśle – młodego działacza społecznego i politycznego, który jest członkiem Rady Młodzieżowej przy Parlamentarnym Zespole ds. Młodzieży, Radnym Młodzieżowej Rady Miejskiej Jasła i Delegatem Młodzieżowego Sejmiku Województwa Podkarpackiego.

W swoim wystąpieniu przedstawił czym zajmuje się w ramach swojej działalności społeczno-politycznej, a także jaką rolę odgrywa uczestnicząc w wielu konferencjach międzynarodowych. Skupia się na dyplomacji, polityce krajowej oraz wzmacnianiu roli regionów. Opowiedział skąd biorą się u niego takie zainteresowania i jakie ma zamiary w przyszłości.

Wystąpienia członków Stowarzyszenia Kazimierza Poniatowskiego, Stanisława Nowaka, Jerzego Bieńkowskiego i Stanisławy Dołęga pozwoliły poszerzyć tematykę poruszanych problemów, oraz nawiązać do ogólnych zagadnień związanych z aktywnością młodzieży.

Prawie dwugodzinne spotkanie zakończyło się życzeniami owocnych studiów i dalszej współpracy z naszym Stowarzyszeniem.

Foto: J.Nowak

Wspólnie przypomnieliśmy zasługi kol. Mirka dla naszego Stowarzyszenia, w tym jako głównego projektanta Izby, ale także Jego dokonania artystyczne.

Pani Elżbieta podziękowała członkom Stowarzyszenia za pomoc okazaną w czasie, gdy Mirek był dotknięty chorobą.

Na zebraniu Zarządu Stowarzyszenia, które odbyło się 15 kwietnia 2026 r., zaprosiliśmy najbliższą Rodzinę naszego kolegi ś.p. Mirosława Szudego. Przybyli: Jego żona Elżbieta, córka Olga i wnuczek Franciszek. Głównym powodem wystosowania naszego zaproszenia był zamiar uczczenia pamięci kol. Mirka przez zamontowanie, w Izbie Pamięci NSZZ „Solidarność” im. Jerzego Polaka w Jaśle, plakietki z Jego imieniem i nazwiskiem wśród osób „Zasłużonych dla Stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle””.

Wspólnie przypomnieliśmy zasługi kol. Mirka dla naszego Stowarzyszenia, w tym jako głównego projektanta Izby, ale także Jego dokonania artystyczne.

Pani Elżbieta podziękowała członkom Stowarzyszenia za pomoc okazaną w czasie, gdy Mirek był dotknięty chorobą.

Foto: J.Nowak

Wiosną 1940 roku na rozkaz najwyższych władz Związku Radzieckiego Sowieci dokonali ludobójstwa na blisko 22 tysiącach Polaków. Byli wśród nich zawodowi oficerowie Wojska Polskiego, policjanci, oficerowie rezerwy, lekarze, nauczyciele, prawnicy, urzędnicy, artyści i naukowcy. Groby ofiar odkryto w Katyniu, Charkowie, Miednoje i Bykowni. Na podstawie badań ustalono, że egzekucji dokonano w 1940 roku, czyli w czasie, gdy teren ten znajdował się pod kontrolą ZSRR. Potwierdzała to zarówno analiza szczątków, jak i badanie słojów drzew posadzonych w celu ukrycia zbrodni. Ofiary miały ślady strzałów oddanych z bliskiej odległości w tył głowy.

Prawda o tych wydarzeniach była zakazana w PRL. Choć ZSRR przyznało się do popełnienia zbrodni katyńskiej w 1990 roku, aktualnie Rosja powróciła do szerzenia kłamstwa katyńskiego. Winni tej zbrodni nie zostali osądzeni na forum międzynarodowym.

70 lat po tej tragedii doszło do katastrofy w Smoleńsku. w obu historiach – tej z 1940 i tej z 2010 – inne elementy, które je spajają. To przede wszystkim kłamstwo: kłamstwo, które staje się immanentną cechą samej zbrodni. W obu wypadkach było i jest to kłamstwo w zaparte, na „rympał”, wbrew logice i oczywistym faktom.

W obu też przypadkach mamy do czynienia z „milczeniem Zachodu”. W czasie II wojny światowej sprawa katyńska stała się niewygodna dla obu wielkich alianckich, zachodnich mocarstw, gdyż potrzebowały one Stalina jako sojusznika, dzięki któremu uda się pokonać Niemcy. Próby Polaków walki o prawdę i sprawiedliwość po 13 kwietnia 1943 roku były więc skazane na porażkę, Sowieci zerwali stosunki z naszym londyńskim rządem i w Teheranie, i Jałcie, doszło do oddania Polski w łapy Stalina.

W wypadku Smoleńska Zachód także milczał i milczy – gdyż w 2010 roku budowano przecież (także za sprawą polskiego premiera Donalda Tuska) dobre relacje z Władimirem Putinem, stawiano na „reset” dobrych stosunków z Moskwą. Lepiej więc było milczeć i pozwolić kłamstwom moskiewskim zawładnąć narracją dotyczącą przyczyn.

Wreszcie elementem łączącym Katyń i Smoleńsk jest pogarda wobec ludzkiego życia oraz godności człowieka: z taką samą barbarzyńską nieczułością i okrucieństwem podchodzono do oficerów polskich i ich ciał po śmierci w roku 1940, jak do ciał polityków, oficerów i wybitnych postaci polskiej elity intelektualnej w roku 2010.

Po szesnastu latach od czasu tragedii smoleńskiej – 10 kwietnia na cmentarzu komunalnym przy ulicy Mickiewicza zgromadzili się mieszkańcy regionu, przedstawiciele władz oraz liczne delegacje, by wspólnie oddać hołd śp. Senatorowi Rzeczypospolitej Polskiej Stanisławowi Zającowi. Przy jego grobie odbyła się uroczysta modlitwa, której przewodniczył proboszcz Parafii Farnej w Jaśle ksiądz Zbigniew Irzyk. W wydarzeniu uczestniczyli najbliżsi członkowie rodziny, przyjaciele i sąsiedzi zmarłego, a także reprezentanci różnych szczebli administracji samorządowej i państwowej, służby mundurowe, przedstawiciele instytucji publicznych, organizacji pozarządowych oraz druhowie Ochotniczej Straży Pożarnej w Święcanach – rodzinnej miejscowości Senatora.

Przy grobie Stanisława Zająca wystąpiła Alicja Zając, wdowa po tragicznie zmarłym Senatorze. Do zgromadzonych przed grobem swojego męża zwróciła się następującymi słowami:

– Ten grób jest dla nas miejscem, w którym gromadzimy się każdego roku i jest symbolem tragicznych wydarzeń z 10 kwietnia 2010 roku kiedy w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem zginęło 96 osób – Prezydent Lech Kaczyński wraz z małżonką i elita polskiego państwa, a także osoby duchowne i członkowie rodzin katyńskich. W symboliczny sposób modląc się przy grobie Staszka również wspominamy i modlimy się za tych wszystkich, którzy wtedy odeszli. Mimo, że minęło 16 lat, jest to tak samo trudne jak każdego roku. Wtedy wszyscy byliśmy sparaliżowani tą wiadomością, która – z przykrością muszę to powiedzieć – do dzisiaj jest dla nas niejasna i niewyjaśniona.

Na płycie grobu złożono liczne wiązanki kwiatów oraz zapalono znicze, będących wyrazem pamięci i szacunku wobec tych, którzy zginęli nie tylko w katastrofie smoleńskiej, ale również w zbrodni katyńskiej. Na pokładzie samolotu Tu-154M znajdował się także zasłużony Jaślanin, Senator RP Stanisław Zając.

Główne uroczystości przeniosły się następnie pod pomnik „Golgota Wschodu”. W uroczystości uczestniczyły liczne delegacje – przedstawiciele parlamentarzystów, funkcjonariusze służb mundurowych, w tym Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Miejskiej, Straży Ochrony Kolei, Wojskowego Centrum Rekrutacji oraz Służby Więziennej. Obecni byli również uczniowie szkół ponadpodstawowych i placówek oświatowych z terenu powiatu jasielskiego, przedstawiciele organizacji społecznych, młodzież oraz poczty sztandarowe. W uroczystym Apelu Pamięci przygotowanym przez strzelców z Jednostki Strzeleckiej 2094 im. ppłk. Stanisława Soczka Związku Strzeleckiego „Strzelec” Józefa Piłsudskiego, działającej przy Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kołaczycach, przywołano ofiary zbrodni katyńskiej oraz osoby związane z ziemią jasielską, które zginęły na „nieludzkiej ziemi”. Chwilę później Wójt Gminy Jasło, Wojciech Piękoś, w przejmującej ciszy odczytał listę wszystkich 96 pasażerów prezydenckiego samolotu, którzy 16 lat temu ponieśli śmierć pod Smoleńskiem.

W swoim przemówieniu Wójt Gminy  przypomniał o skali tragedii i ogromie straty jakiej doświadczyło państwo polskie 10 kwietnia 2010 roku.

– W katastrofie pod Smoleńskiem zginęli przedstawiciele państwa polskiego – elity narodu, którzy pragnęli oddać hołd dziesiątkom tysięcy Polaków skrytobójczo zamordowanych na nieludzkiej ziemi, w 70. rocznicę mordu. Zbrodnia katyńska symbolicznie połączyła te dwa pokolenia. 10 kwietnia połączył również nas – wszystkich stojących pod jasielskim pomnikiem „Golgota Wschodu”. Śp. Stanisław Zając był inicjatorem powstania tego upamiętnienia, które miało przypominać o tych straszliwych zbrodniach dokonywanych na Polakach. Pomnik ten stał się również pierwszym w Polsce upamiętnieniem ofiar katastrofy smoleńskiej. Modliliśmy się w tym miejscu, składaliśmy kwiaty i palili znicze następnego dnia po katastrofie pod Smoleńskiem. Kilka dni później, na jednym z głazów, zamontowana została tablica – „w hołdzie prof. Lechowi Kaczyńskiemu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wraz z małżonką, Stanisławowi Zającowi Senatorowi RP oraz wszystkim, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie w katastrofie lotniczej w dniu 10 kwietnia 2010 roku w Smoleńsku, w drodze do Katynia. Mieszkańcy Jasła i powiatu jasielskiego.” – mówił Wojciech Piękoś.

Następnie delegacje złożyły wiązanki kwiatów oraz zapaliły znicze przed pomnikiem, oddając hołd wszystkim ofiarom.

Na zakończenie głos zabrali Alicja Zając oraz starosta jasielski Tadeusz Gorgosz.

Parlamentarzystka zaznaczyła, że przez minione lata nie poznaliśmy prawdy o katastrofie w Smoleńsku.

    – Wiele osób próbowało to wykorzystywać. Myślę, że ci zmarli naprawdę na to nie zasłużyli. Całym swoim życiem, pracując dla środowiska, z którego pochodzili, dla swojej ojczyzny – Polski, nie myśleli o tym, że ktoś będzie im budował pomniki ku pamięci. Oni po prostu żyli życiem bieżącym, potrzebami swojego otoczenia i środowiska oraz wspomnieniami osób Rodzin Katyńskich, tych co przeżyli piekło Sybiru. To nie są wspomnienia radosne, ale radosny jest fakt, że mieliśmy tak wiele zacnych osób, 96 pasażerów pamiętnego lotu, który skończył się tragicznie. Możemy dzisiaj powiedzieć, że bardzo trudno ich zastąpić, a nawet – mogę powiedzieć – że nie jest to możliwe – podkreśliła senator.

Starosta Tadeusz Gorgosz na zakończenie powiedział:

   – Spotykamy się w cieniu dwóch wielkich tragedii, które na zawsze splotły się z polskim kalendarzem narodowym. Stajemy dziś ramię w ramię, by oddać hołd tym, których krew wsiąkła w nieludzką ziemię oraz tym, którzy 16 lat temu ruszyli, by o tę krew się upomnieć. Mija 86 lat od haniebnej i tchórzliwej zbrodni dokonanej przez sowiecki aparat terroru NKWD. Za ten mord odpowiada państwo sowieckie, którego prawnym następcą jest Federacja Rosyjska – podkreślił starosta Tadeusz Gorgosz, który zaznaczył, że bez względu pod jakimi barwami czy dzisiejszymi sztandarami, to „mechanizmy przemocy i pogarda dla ludzkiego życia pozostają tam niezmienne”. I jako przykład podał wojnę w Ukrainie.

    – Bezbronnych ludzi zabijano strzałem w tył głowy, a ich ciała próbowano na zawsze ukryć w bezimiennych dołach śmierci – przypomniał starosta.

- Nasza obecność tutaj, wspólna modlitwa i niezłomna świadomość historyczna, to najtrwalszy żywy pomnik jaki możemy wystawić bohaterom. Bo naród, który potrafi upomnieć się o swoich synów i pielęgnować prawdę o ich ofierze, jest narodem wolnym i niezwyciężonym – dodał Tadeusz Gorgosz.

Zwieńczeniem obchodów była msza święta w intencji Śp. Stanisława Zająca i ofiar katastrofy smoleńskiej, która została odprawiona w kościele p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jaśle. Mszę sprawowali proboszcz Parafii Farnej w Jaśle ksiądz Zbigniew Irzyk, oraz o. Artur Zajchowski z Klasztoru p.w. św. Antoniego Padewskiego. Homilię wygłosił ks. Zbigniew Irzyk.

Po zakończeniu mszy w Domu Parafialnym przy Farze odbyło się spotkanie z Wojciechem Skurkiewiczem – senatorem, posłem, sekretarzem stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej latach 2018 – 2023.

W wystąpieniu opowiedział o swojej znajomości i współpracy z Senatorem Zającem, oraz przedstawił tło wydarzeń przed katastrofą smoleńską. Zachęcał też do odwiedzenia Muzeum Katyńskiego na Cytadeli w Warszawie, którą każdy powinien zobaczyć. Przedstawił również obecne problemy z zapewnieniem bezpieczeństwa Polski i wyposażenia armii. Pożyczka SAFE, którą rząd chce zaciągnąć grozi zadłużeniem Polski o 450 mld zł. Obecny rząd zadłużył już Polskę w ciągu swojej kadencji na 800 mld zł, i zadłużenie to rośnie codziennie o 1 mld zł, pomimo wstrzymaniu wielu strategicznych dla kraju inwestycji. Obecnie niema możliwości wydatkowania w krajowy przemysł zbrojeniowy w tak krótkim czasie nawet części pożyczki. Wspomniał też o likwidacji jednostek wojskowych przez rząd Tuska w poprzedniej kadencji w części Polski na wschód od Wisły. Tych jednostek dzisiaj nie da się już odzyskać.

Spotkanie zakończyło się dyskusją i pytaniami dotyczącymi bezpieczeństwa Polski i przyszłych wyborów parlamentarnych.

Więcej relacji o uroczystości:

Foto: J.Nowak

Prezydent Andrzej Duda, ustanowił 24 marca Narodowym Dniem Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką Tego dnia w 1944 roku, dokonano egzekucji na rodzinie Ulmów w Markowej. Niemiecka żandarmeria zamordowała wówczas Józefa Ulmę, jego ciężarną żonę Wiktorię i sześcioro ich małoletnich dzieci oraz ośmioro ukrywanych przez nich Żydów: Gołdę Grunfeld, Leę Didner z córeczką oraz Saula Goldmana i jego czterech synów.

W Jaśle 24 marca b.r. odbyły się powiatowe obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Uroczystości upamiętniły lokalnych bohaterów, którzy z narażeniem życia pomagali Żydom w czasie II wojny światowej, podkreślając znaczenie pamięci historycznej dla mieszkańców regionu.

Uroczystości rozpoczęły się przy budynku dawnej jasielskiej „Bursy”, gdzie w czasie wojny była siedziba Gestapo. Delegacja władz powiatu jasielskiego złożyła kwiaty pod tablicą upamiętniającą Juliana Neya – młodego lekarza, który wraz z Anną Bogdanowicz pomógł uciec z jasielskiego getta żydowskiej nauczycielce Sarze Diller i jej matce. W budynku dawnej siedziby Gestapo, w piwnicach zachowały się cele, gdzie przesłuchiwani byli polscy patrioci, żołnierze Armii Krajowej. W tym miejscu został zakatowany w październiku 1943 roku lekarz Julian Ney, absolwent Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. W Armii Krajowej zajmował się przygotowywaniem fałszywych dokumentów, tzw. aryjskich dla Żydów, ale także dla Polaków. Wystawiał zwolnienia lekarskie czy zaświadczenia o niezdolności wykonywania niewolniczej pracy na tzw. robotach w Niemczech.

Następnie uczestnicy przeszli pod budynek Sądu Rejonowego w Jaśle (gdzie podczas wojny było więzienie) i znajdującą się na budynku tablicę poświęconą Eleonorze Goleń. Tam złożono kwiaty i zapalono znicze. Wartę honorową przed tablicą wystawiła młodzież z Jednostki Strzeleckiej 2094 w Kołaczycach, działającej przy Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kołaczycach. Ceremonii towarzyszyły poczty sztandarowe jasielskich szkół ponadpodstawowych.

Dalsza część uroczystości odbyła się w Zespole Szkół Usługowych i Spożywczych im. gen. Józefa Hallera w Jaśle.

W trakcie tej części obchodów Starosta Jasielski Tadeusz Gorgosz w okolicznościowym przemówieniu podkreślił znaczenie pamięci historycznej oraz konieczność przekazywania młodemu pokoleniu wartości takich jak odwaga, solidarność i człowieczeństwo.

Przypomniał, że podczas okupacji za ukrywanie Żydów groziła kara śmierci, a mimo to w tych nieludzkich czasach byli ludzie, którym strach nie odebrał sumień.

- Wybrali dobro, choć widzieli, że mogą zapłacić najwyższą cenę. Symbolem tej ofiary jest rodzina Ulmów. Ich historia jest świadectwem odwagi i bezinteresownej miłości bliźniego. Zginęli, bo otworzyli swój dom dla prześladowanych. Uznali, że życie drugiego człowieka jest warte więcej niż ich własne bezpieczeństwo. Dzisiaj ich imiona są znane nie tylko w Polsce, ale i na świecie, jako przykład najwyższego poświęcenia – podkreślił Tadeusz Gorgosz.

Mieszkańcy powiatu jasielskiego, ryzykując utratę własnego życia, nieśli pomoc Żydom w czasie II wojny światowej. Po miesięcznym śledztwie i torturach, 5 stycznia 1943 r. została rozstrzelana pod murem więzienia w Jaśle Eleonora Goleń. Do dziś nieznane jest miejsce jej pochówku. Inni pomagający ludności żydowskiej to: Anna Kopeć z Sowiny, dr Julian Ney i Anna Bogdanowicz, Helena i Jan Kosiba, rodzina Borutów z Huty Polańskiej, rodzina Twardzickich z Bieździadki, Apolonia i Stanisław Gacoń, Zbigniew Paczosa, Andrzej Garbuliński i Władysław Pers.

    – Oddajemy hołd bohaterom i bezimiennym. To oni pokazali światu prawdziwe oblicze Polski wiernej zasadom, odważnej, która w obliczu śmierci potrafiła stanąć po stronie dobra. Narodowy dzień pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką to nie tylko wspomnienie przeszłości, to lekcja odpowiedzialności, która uczy nas, że nawet w najciemniejszych czasach można wybrać człowieczeństwo, że odwaga nie zawsze oznacza wielkie czyny na polu bitwy. Czasem jest podaniem ręki drugiemu człowiekowi, otwarciem drzwi własnego domu. Naród, który traci pamięć o swoich bohaterach traci część swojej tożsamości. Naród, który pielęgnuje pamięć, buduje swoją siłę – powiedział starosta.

Starosta przypomniał także tragiczną historię Eleonory Goleń, która została zamordowana za udzielanie pomocy żydowskiej dziewczynce. Wskazywał, że ogromną rolę w tych dramatycznych wydarzeniach odgrywały donosy, często składane przez osoby z najbliższego otoczenia. Odniósł się również do współczesności, apelując o odpowiedzialność w codziennych relacjach, także w internecie.

– Zanim napiszemy hejt wobec drugiej osoby, warto się zastanowić, czy jednym wpisem nie wyrządzamy krzywdy drugiemu człowiekowi i całej jego rodzinie. Żyjemy dziś w pokoju i powinniśmy to docenić – potrzebujemy spokoju i dobroci, a nie nienawiści – mówił.

Do znaczenia pamięci historycznej odniosła się także senator Alicja Zając.
 – Pamięć historyczna to pamięć o życiu polskiego narodu, o jego trwaniu i o tych, którzy byli przykładem dobra, miłości i patriotyzmu. Naród, który zapomina o swojej historii, traci część swojej tożsamości – zaznaczyła.
Podkreśliła również rolę szkół i edukacji w przekazywaniu tych wartości młodemu pokoleniu. Jak mówiła, spotkania z młodzieżą i pielęgnowanie pamięci to obowiązek wobec historii i tych, którzy oddali życie za innych.

- Tak się dzieje na świecie, że obok ludzi dobrych, których jest zdecydowana większość, żyje nie wiadomo dlaczego grupa ludzi złych, takich, którzy pasjonują się dokuczaniem drugiemu człowiekowi dziś. A w historii, jak pokazuje, niszczeniem innych z bliżej nieokreślonego celu. W większości był to cel zarobkowy. Myślę, że oni do końca swojego życia czuli wyrzuty sumienia. Jak można skazywać drugiego człowieka na śmierć, oczerniać. Dlatego dziękuję wszystkim szkołom ponadpodstawowym, że pielęgnują wszystkie ważne momenty w historii Rzeczypospolitej, że spotykamy się w wielu szkołach i miejscach upamiętnienia w Jaśle – mówiła Alicja Zając.

W części artystycznej przygotowanej przez uczniów Zespołu Szkół Usługowych i Spożywczych w Jaśle młodzież zaprezentowała poruszający montaż słowno-muzyczny, przypominający historie rodzin, które ratowały Żydów, często płacąc za to najwyższą cenę.

Powiatowe obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką to nie tylko do upamiętnienie bohaterów, ale również okazja do wspólnej refleksji nad historią i odpowiedzialnością za jej pielęgnowanie. Pamięć o tych wydarzeniach jest ważnym elementem tożsamości narodowej i powinna być żywa w świadomości kolejnych pokoleń.

Więcej relacji: