23 kwietnia 2026 r. gościliśmy Tomasza Wnęka, tegorocznego maturzystę z II Liceum Ogólnokształcącego w Jaśle – młodego działacza społecznego i politycznego, który jest członkiem Rady Młodzieżowej przy Parlamentarnym Zespole ds. Młodzieży, Radnym Młodzieżowej Rady Miejskiej Jasła i Delegatem Młodzieżowego Sejmiku Województwa Podkarpackiego.

23 kwietnia 2026 r. gościliśmy Tomasza Wnęka, tegorocznego maturzystę z II Liceum Ogólnokształcącego w Jaśle – młodego działacza społecznego i politycznego, który jest członkiem Rady Młodzieżowej przy Parlamentarnym Zespole ds. Młodzieży, Radnym Młodzieżowej Rady Miejskiej Jasła i Delegatem Młodzieżowego Sejmiku Województwa Podkarpackiego.

W swoim wystąpieniu przedstawił czym zajmuje się w ramach swojej działalności społeczno-politycznej, a także jaką rolę odgrywa uczestnicząc w wielu konferencjach międzynarodowych. Skupia się na dyplomacji, polityce krajowej oraz wzmacnianiu roli regionów. Opowiedział skąd biorą się u niego takie zainteresowania i jakie ma zamiary w przyszłości.

Wystąpienia członków Stowarzyszenia Kazimierza Poniatowskiego, Stanisława Nowaka, Jerzego Bieńkowskiego i Stanisławy Dołęga pozwoliły poszerzyć tematykę poruszanych problemów, oraz nawiązać do ogólnych zagadnień związanych z aktywnością młodzieży.

Prawie dwugodzinne spotkanie zakończyło się życzeniami owocnych studiów i dalszej współpracy z naszym Stowarzyszeniem.

Wspólnie przypomnieliśmy zasługi kol. Mirka dla naszego Stowarzyszenia, w tym jako głównego projektanta Izby, ale także Jego dokonania artystyczne.

Pani Elżbieta podziękowała członkom Stowarzyszenia za pomoc okazaną w czasie, gdy Mirek był dotknięty chorobą.

Na zebraniu Zarządu Stowarzyszenia, które odbyło się 15 kwietnia 2026 r., zaprosiliśmy najbliższą Rodzinę naszego kolegi ś.p. Mirosława Szudego. Przybyli: Jego żona Elżbieta, córka Olga i wnuczek Franciszek. Głównym powodem wystosowania naszego zaproszenia był zamiar uczczenia pamięci kol. Mirka przez zamontowanie, w Izbie Pamięci NSZZ „Solidarność” im. Jerzego Polaka w Jaśle, plakietki z Jego imieniem i nazwiskiem wśród osób „Zasłużonych dla Stowarzyszenia „Solidarni w Jaśle””.

Wspólnie przypomnieliśmy zasługi kol. Mirka dla naszego Stowarzyszenia, w tym jako głównego projektanta Izby, ale także Jego dokonania artystyczne.

Pani Elżbieta podziękowała członkom Stowarzyszenia za pomoc okazaną w czasie, gdy Mirek był dotknięty chorobą.

Foto: J.Nowak

Wiosną 1940 roku na rozkaz najwyższych władz Związku Radzieckiego Sowieci dokonali ludobójstwa na blisko 22 tysiącach Polaków. Byli wśród nich zawodowi oficerowie Wojska Polskiego, policjanci, oficerowie rezerwy, lekarze, nauczyciele, prawnicy, urzędnicy, artyści i naukowcy. Groby ofiar odkryto w Katyniu, Charkowie, Miednoje i Bykowni. Na podstawie badań ustalono, że egzekucji dokonano w 1940 roku, czyli w czasie, gdy teren ten znajdował się pod kontrolą ZSRR. Potwierdzała to zarówno analiza szczątków, jak i badanie słojów drzew posadzonych w celu ukrycia zbrodni. Ofiary miały ślady strzałów oddanych z bliskiej odległości w tył głowy.

Prawda o tych wydarzeniach była zakazana w PRL. Choć ZSRR przyznało się do popełnienia zbrodni katyńskiej w 1990 roku, aktualnie Rosja powróciła do szerzenia kłamstwa katyńskiego. Winni tej zbrodni nie zostali osądzeni na forum międzynarodowym.

70 lat po tej tragedii doszło do katastrofy w Smoleńsku. w obu historiach – tej z 1940 i tej z 2010 – inne elementy, które je spajają. To przede wszystkim kłamstwo: kłamstwo, które staje się immanentną cechą samej zbrodni. W obu wypadkach było i jest to kłamstwo w zaparte, na „rympał”, wbrew logice i oczywistym faktom.

W obu też przypadkach mamy do czynienia z „milczeniem Zachodu”. W czasie II wojny światowej sprawa katyńska stała się niewygodna dla obu wielkich alianckich, zachodnich mocarstw, gdyż potrzebowały one Stalina jako sojusznika, dzięki któremu uda się pokonać Niemcy. Próby Polaków walki o prawdę i sprawiedliwość po 13 kwietnia 1943 roku były więc skazane na porażkę, Sowieci zerwali stosunki z naszym londyńskim rządem i w Teheranie, i Jałcie, doszło do oddania Polski w łapy Stalina.

W wypadku Smoleńska Zachód także milczał i milczy – gdyż w 2010 roku budowano przecież (także za sprawą polskiego premiera Donalda Tuska) dobre relacje z Władimirem Putinem, stawiano na „reset” dobrych stosunków z Moskwą. Lepiej więc było milczeć i pozwolić kłamstwom moskiewskim zawładnąć narracją dotyczącą przyczyn.

Wreszcie elementem łączącym Katyń i Smoleńsk jest pogarda wobec ludzkiego życia oraz godności człowieka: z taką samą barbarzyńską nieczułością i okrucieństwem podchodzono do oficerów polskich i ich ciał po śmierci w roku 1940, jak do ciał polityków, oficerów i wybitnych postaci polskiej elity intelektualnej w roku 2010.

Po szesnastu latach od czasu tragedii smoleńskiej – 10 kwietnia na cmentarzu komunalnym przy ulicy Mickiewicza zgromadzili się mieszkańcy regionu, przedstawiciele władz oraz liczne delegacje, by wspólnie oddać hołd śp. Senatorowi Rzeczypospolitej Polskiej Stanisławowi Zającowi. Przy jego grobie odbyła się uroczysta modlitwa, której przewodniczył proboszcz Parafii Farnej w Jaśle ksiądz Zbigniew Irzyk. W wydarzeniu uczestniczyli najbliżsi członkowie rodziny, przyjaciele i sąsiedzi zmarłego, a także reprezentanci różnych szczebli administracji samorządowej i państwowej, służby mundurowe, przedstawiciele instytucji publicznych, organizacji pozarządowych oraz druhowie Ochotniczej Straży Pożarnej w Święcanach – rodzinnej miejscowości Senatora.

Przy grobie Stanisława Zająca wystąpiła Alicja Zając, wdowa po tragicznie zmarłym Senatorze. Do zgromadzonych przed grobem swojego męża zwróciła się następującymi słowami:

– Ten grób jest dla nas miejscem, w którym gromadzimy się każdego roku i jest symbolem tragicznych wydarzeń z 10 kwietnia 2010 roku kiedy w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem zginęło 96 osób – Prezydent Lech Kaczyński wraz z małżonką i elita polskiego państwa, a także osoby duchowne i członkowie rodzin katyńskich. W symboliczny sposób modląc się przy grobie Staszka również wspominamy i modlimy się za tych wszystkich, którzy wtedy odeszli. Mimo, że minęło 16 lat, jest to tak samo trudne jak każdego roku. Wtedy wszyscy byliśmy sparaliżowani tą wiadomością, która – z przykrością muszę to powiedzieć – do dzisiaj jest dla nas niejasna i niewyjaśniona.

Na płycie grobu złożono liczne wiązanki kwiatów oraz zapalono znicze, będących wyrazem pamięci i szacunku wobec tych, którzy zginęli nie tylko w katastrofie smoleńskiej, ale również w zbrodni katyńskiej. Na pokładzie samolotu Tu-154M znajdował się także zasłużony Jaślanin, Senator RP Stanisław Zając.

Główne uroczystości przeniosły się następnie pod pomnik „Golgota Wschodu”. W uroczystości uczestniczyły liczne delegacje – przedstawiciele parlamentarzystów, funkcjonariusze służb mundurowych, w tym Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Miejskiej, Straży Ochrony Kolei, Wojskowego Centrum Rekrutacji oraz Służby Więziennej. Obecni byli również uczniowie szkół ponadpodstawowych i placówek oświatowych z terenu powiatu jasielskiego, przedstawiciele organizacji społecznych, młodzież oraz poczty sztandarowe. W uroczystym Apelu Pamięci przygotowanym przez strzelców z Jednostki Strzeleckiej 2094 im. ppłk. Stanisława Soczka Związku Strzeleckiego „Strzelec” Józefa Piłsudskiego, działającej przy Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kołaczycach, przywołano ofiary zbrodni katyńskiej oraz osoby związane z ziemią jasielską, które zginęły na „nieludzkiej ziemi”. Chwilę później Wójt Gminy Jasło, Wojciech Piękoś, w przejmującej ciszy odczytał listę wszystkich 96 pasażerów prezydenckiego samolotu, którzy 16 lat temu ponieśli śmierć pod Smoleńskiem.

W swoim przemówieniu Wójt Gminy  przypomniał o skali tragedii i ogromie straty jakiej doświadczyło państwo polskie 10 kwietnia 2010 roku.

– W katastrofie pod Smoleńskiem zginęli przedstawiciele państwa polskiego – elity narodu, którzy pragnęli oddać hołd dziesiątkom tysięcy Polaków skrytobójczo zamordowanych na nieludzkiej ziemi, w 70. rocznicę mordu. Zbrodnia katyńska symbolicznie połączyła te dwa pokolenia. 10 kwietnia połączył również nas – wszystkich stojących pod jasielskim pomnikiem „Golgota Wschodu”. Śp. Stanisław Zając był inicjatorem powstania tego upamiętnienia, które miało przypominać o tych straszliwych zbrodniach dokonywanych na Polakach. Pomnik ten stał się również pierwszym w Polsce upamiętnieniem ofiar katastrofy smoleńskiej. Modliliśmy się w tym miejscu, składaliśmy kwiaty i palili znicze następnego dnia po katastrofie pod Smoleńskiem. Kilka dni później, na jednym z głazów, zamontowana została tablica – „w hołdzie prof. Lechowi Kaczyńskiemu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wraz z małżonką, Stanisławowi Zającowi Senatorowi RP oraz wszystkim, którzy zginęli w służbie Ojczyźnie w katastrofie lotniczej w dniu 10 kwietnia 2010 roku w Smoleńsku, w drodze do Katynia. Mieszkańcy Jasła i powiatu jasielskiego.” – mówił Wojciech Piękoś.

Następnie delegacje złożyły wiązanki kwiatów oraz zapaliły znicze przed pomnikiem, oddając hołd wszystkim ofiarom.

Na zakończenie głos zabrali Alicja Zając oraz starosta jasielski Tadeusz Gorgosz.

Parlamentarzystka zaznaczyła, że przez minione lata nie poznaliśmy prawdy o katastrofie w Smoleńsku.

    – Wiele osób próbowało to wykorzystywać. Myślę, że ci zmarli naprawdę na to nie zasłużyli. Całym swoim życiem, pracując dla środowiska, z którego pochodzili, dla swojej ojczyzny – Polski, nie myśleli o tym, że ktoś będzie im budował pomniki ku pamięci. Oni po prostu żyli życiem bieżącym, potrzebami swojego otoczenia i środowiska oraz wspomnieniami osób Rodzin Katyńskich, tych co przeżyli piekło Sybiru. To nie są wspomnienia radosne, ale radosny jest fakt, że mieliśmy tak wiele zacnych osób, 96 pasażerów pamiętnego lotu, który skończył się tragicznie. Możemy dzisiaj powiedzieć, że bardzo trudno ich zastąpić, a nawet – mogę powiedzieć – że nie jest to możliwe – podkreśliła senator.

Starosta Tadeusz Gorgosz na zakończenie powiedział:

   – Spotykamy się w cieniu dwóch wielkich tragedii, które na zawsze splotły się z polskim kalendarzem narodowym. Stajemy dziś ramię w ramię, by oddać hołd tym, których krew wsiąkła w nieludzką ziemię oraz tym, którzy 16 lat temu ruszyli, by o tę krew się upomnieć. Mija 86 lat od haniebnej i tchórzliwej zbrodni dokonanej przez sowiecki aparat terroru NKWD. Za ten mord odpowiada państwo sowieckie, którego prawnym następcą jest Federacja Rosyjska – podkreślił starosta Tadeusz Gorgosz, który zaznaczył, że bez względu pod jakimi barwami czy dzisiejszymi sztandarami, to „mechanizmy przemocy i pogarda dla ludzkiego życia pozostają tam niezmienne”. I jako przykład podał wojnę w Ukrainie.

    – Bezbronnych ludzi zabijano strzałem w tył głowy, a ich ciała próbowano na zawsze ukryć w bezimiennych dołach śmierci – przypomniał starosta.

- Nasza obecność tutaj, wspólna modlitwa i niezłomna świadomość historyczna, to najtrwalszy żywy pomnik jaki możemy wystawić bohaterom. Bo naród, który potrafi upomnieć się o swoich synów i pielęgnować prawdę o ich ofierze, jest narodem wolnym i niezwyciężonym – dodał Tadeusz Gorgosz.

Zwieńczeniem obchodów była msza święta w intencji Śp. Stanisława Zająca i ofiar katastrofy smoleńskiej, która została odprawiona w kościele p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jaśle. Mszę sprawowali proboszcz Parafii Farnej w Jaśle ksiądz Zbigniew Irzyk, oraz o. Artur Zajchowski z Klasztoru p.w. św. Antoniego Padewskiego. Homilię wygłosił ks. Zbigniew Irzyk.

Po zakończeniu mszy w Domu Parafialnym przy Farze odbyło się spotkanie z Wojciechem Skurkiewiczem – senatorem, posłem, sekretarzem stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej latach 2018 – 2023.

W wystąpieniu opowiedział o swojej znajomości i współpracy z Senatorem Zającem, oraz przedstawił tło wydarzeń przed katastrofą smoleńską. Zachęcał też do odwiedzenia Muzeum Katyńskiego na Cytadeli w Warszawie, którą każdy powinien zobaczyć. Przedstawił również obecne problemy z zapewnieniem bezpieczeństwa Polski i wyposażenia armii. Pożyczka SAFE, którą rząd chce zaciągnąć grozi zadłużeniem Polski o 450 mld zł. Obecny rząd zadłużył już Polskę w ciągu swojej kadencji na 800 mld zł, i zadłużenie to rośnie codziennie o 1 mld zł, pomimo wstrzymaniu wielu strategicznych dla kraju inwestycji. Obecnie niema możliwości wydatkowania w krajowy przemysł zbrojeniowy w tak krótkim czasie nawet części pożyczki. Wspomniał też o likwidacji jednostek wojskowych przez rząd Tuska w poprzedniej kadencji w części Polski na wschód od Wisły. Tych jednostek dzisiaj nie da się już odzyskać.

Spotkanie zakończyło się dyskusją i pytaniami dotyczącymi bezpieczeństwa Polski i przyszłych wyborów parlamentarnych.

Więcej relacji o uroczystości:

Foto: J.Nowak

Prezydent Andrzej Duda, ustanowił 24 marca Narodowym Dniem Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką Tego dnia w 1944 roku, dokonano egzekucji na rodzinie Ulmów w Markowej. Niemiecka żandarmeria zamordowała wówczas Józefa Ulmę, jego ciężarną żonę Wiktorię i sześcioro ich małoletnich dzieci oraz ośmioro ukrywanych przez nich Żydów: Gołdę Grunfeld, Leę Didner z córeczką oraz Saula Goldmana i jego czterech synów.

W Jaśle 24 marca b.r. odbyły się powiatowe obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Uroczystości upamiętniły lokalnych bohaterów, którzy z narażeniem życia pomagali Żydom w czasie II wojny światowej, podkreślając znaczenie pamięci historycznej dla mieszkańców regionu.

Uroczystości rozpoczęły się przy budynku dawnej jasielskiej „Bursy”, gdzie w czasie wojny była siedziba Gestapo. Delegacja władz powiatu jasielskiego złożyła kwiaty pod tablicą upamiętniającą Juliana Neya – młodego lekarza, który wraz z Anną Bogdanowicz pomógł uciec z jasielskiego getta żydowskiej nauczycielce Sarze Diller i jej matce. W budynku dawnej siedziby Gestapo, w piwnicach zachowały się cele, gdzie przesłuchiwani byli polscy patrioci, żołnierze Armii Krajowej. W tym miejscu został zakatowany w październiku 1943 roku lekarz Julian Ney, absolwent Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. W Armii Krajowej zajmował się przygotowywaniem fałszywych dokumentów, tzw. aryjskich dla Żydów, ale także dla Polaków. Wystawiał zwolnienia lekarskie czy zaświadczenia o niezdolności wykonywania niewolniczej pracy na tzw. robotach w Niemczech.

Następnie uczestnicy przeszli pod budynek Sądu Rejonowego w Jaśle (gdzie podczas wojny było więzienie) i znajdującą się na budynku tablicę poświęconą Eleonorze Goleń. Tam złożono kwiaty i zapalono znicze. Wartę honorową przed tablicą wystawiła młodzież z Jednostki Strzeleckiej 2094 w Kołaczycach, działającej przy Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Skłodowskiej-Curie w Kołaczycach. Ceremonii towarzyszyły poczty sztandarowe jasielskich szkół ponadpodstawowych.

Dalsza część uroczystości odbyła się w Zespole Szkół Usługowych i Spożywczych im. gen. Józefa Hallera w Jaśle.

W trakcie tej części obchodów Starosta Jasielski Tadeusz Gorgosz w okolicznościowym przemówieniu podkreślił znaczenie pamięci historycznej oraz konieczność przekazywania młodemu pokoleniu wartości takich jak odwaga, solidarność i człowieczeństwo.

Przypomniał, że podczas okupacji za ukrywanie Żydów groziła kara śmierci, a mimo to w tych nieludzkich czasach byli ludzie, którym strach nie odebrał sumień.

- Wybrali dobro, choć widzieli, że mogą zapłacić najwyższą cenę. Symbolem tej ofiary jest rodzina Ulmów. Ich historia jest świadectwem odwagi i bezinteresownej miłości bliźniego. Zginęli, bo otworzyli swój dom dla prześladowanych. Uznali, że życie drugiego człowieka jest warte więcej niż ich własne bezpieczeństwo. Dzisiaj ich imiona są znane nie tylko w Polsce, ale i na świecie, jako przykład najwyższego poświęcenia – podkreślił Tadeusz Gorgosz.

Mieszkańcy powiatu jasielskiego, ryzykując utratę własnego życia, nieśli pomoc Żydom w czasie II wojny światowej. Po miesięcznym śledztwie i torturach, 5 stycznia 1943 r. została rozstrzelana pod murem więzienia w Jaśle Eleonora Goleń. Do dziś nieznane jest miejsce jej pochówku. Inni pomagający ludności żydowskiej to: Anna Kopeć z Sowiny, dr Julian Ney i Anna Bogdanowicz, Helena i Jan Kosiba, rodzina Borutów z Huty Polańskiej, rodzina Twardzickich z Bieździadki, Apolonia i Stanisław Gacoń, Zbigniew Paczosa, Andrzej Garbuliński i Władysław Pers.

    – Oddajemy hołd bohaterom i bezimiennym. To oni pokazali światu prawdziwe oblicze Polski wiernej zasadom, odważnej, która w obliczu śmierci potrafiła stanąć po stronie dobra. Narodowy dzień pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką to nie tylko wspomnienie przeszłości, to lekcja odpowiedzialności, która uczy nas, że nawet w najciemniejszych czasach można wybrać człowieczeństwo, że odwaga nie zawsze oznacza wielkie czyny na polu bitwy. Czasem jest podaniem ręki drugiemu człowiekowi, otwarciem drzwi własnego domu. Naród, który traci pamięć o swoich bohaterach traci część swojej tożsamości. Naród, który pielęgnuje pamięć, buduje swoją siłę – powiedział starosta.

Starosta przypomniał także tragiczną historię Eleonory Goleń, która została zamordowana za udzielanie pomocy żydowskiej dziewczynce. Wskazywał, że ogromną rolę w tych dramatycznych wydarzeniach odgrywały donosy, często składane przez osoby z najbliższego otoczenia. Odniósł się również do współczesności, apelując o odpowiedzialność w codziennych relacjach, także w internecie.

– Zanim napiszemy hejt wobec drugiej osoby, warto się zastanowić, czy jednym wpisem nie wyrządzamy krzywdy drugiemu człowiekowi i całej jego rodzinie. Żyjemy dziś w pokoju i powinniśmy to docenić – potrzebujemy spokoju i dobroci, a nie nienawiści – mówił.

Do znaczenia pamięci historycznej odniosła się także senator Alicja Zając.
 – Pamięć historyczna to pamięć o życiu polskiego narodu, o jego trwaniu i o tych, którzy byli przykładem dobra, miłości i patriotyzmu. Naród, który zapomina o swojej historii, traci część swojej tożsamości – zaznaczyła.
Podkreśliła również rolę szkół i edukacji w przekazywaniu tych wartości młodemu pokoleniu. Jak mówiła, spotkania z młodzieżą i pielęgnowanie pamięci to obowiązek wobec historii i tych, którzy oddali życie za innych.

- Tak się dzieje na świecie, że obok ludzi dobrych, których jest zdecydowana większość, żyje nie wiadomo dlaczego grupa ludzi złych, takich, którzy pasjonują się dokuczaniem drugiemu człowiekowi dziś. A w historii, jak pokazuje, niszczeniem innych z bliżej nieokreślonego celu. W większości był to cel zarobkowy. Myślę, że oni do końca swojego życia czuli wyrzuty sumienia. Jak można skazywać drugiego człowieka na śmierć, oczerniać. Dlatego dziękuję wszystkim szkołom ponadpodstawowym, że pielęgnują wszystkie ważne momenty w historii Rzeczypospolitej, że spotykamy się w wielu szkołach i miejscach upamiętnienia w Jaśle – mówiła Alicja Zając.

W części artystycznej przygotowanej przez uczniów Zespołu Szkół Usługowych i Spożywczych w Jaśle młodzież zaprezentowała poruszający montaż słowno-muzyczny, przypominający historie rodzin, które ratowały Żydów, często płacąc za to najwyższą cenę.

Powiatowe obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką to nie tylko do upamiętnienie bohaterów, ale również okazja do wspólnej refleksji nad historią i odpowiedzialnością za jej pielęgnowanie. Pamięć o tych wydarzeniach jest ważnym elementem tożsamości narodowej i powinna być żywa w świadomości kolejnych pokoleń.

Więcej relacji:

W Gminnym Ośrodku Kultury, Sportu i Turystyki w Dębowcu odbyło się spotkanie z udziałem byłego marszałka Sejmu RP Marka Kuchcińskiego. W wydarzeniu uczestniczyli również: senator RP Alicja Zając, poseł na Sejm Maria Kurowska, europoseł Bogdan Rzońca, radny Sejmiku Województwa Podkarpackiego Mateusz Lechwar, pełnomocnik PiS na powiat jasielski Adam Pawluś oraz samorządowcy i radni z powiatu jasielskiego.

Spotkanie było pierwszym w powiecie jasielskim w ramach ogólnopolskiego cyklu „Czas Polski. Program Polaków”. Jak podkreślali uczestnicy, jego celem jest zbieranie opinii i propozycji, które mają posłużyć do przygotowania nowego programu Prawa i Sprawiedliwości przed planowanymi w przyszłym roku wyborami parlamentarnymi.

Podczas spotkania głos zabrał m.in. były marszałek Sejmu Marek Kuchciński, który mówił o doświadczeniach rządów PiS oraz o wyzwaniach stojących przed ugrupowaniem.

– Stoimy przed wyzwaniem przekonania tych, którzy są przeciwni naszej polityce – takiej polityce, jaką reprezentuje dziś Karol Nawrocki – powiedział. Podkreślał jednocześnie, że według niego rządy PiS w dużym stopniu realizowały zapowiadany program wyborczy. W swojej wypowiedzi nawiązał także do inwestycji powstających w samorządach, wskazując na znaczenie rządowego wsparcia dla lokalnych projektów. – W każdej gminie podczas naszych rządów coś zostało wybudowane – chociażby ten piękny ośrodek kultury, w którym dzisiaj jesteśmy w Dębowcu – zaznaczył.

Krytyczne uwagi wobec obecnego rządu przedstawiła senator Alicja Zając. W jej ocenie działania obecnej władzy budzą poważne zastrzeżenia.

– Dziś mamy do czynienia z wielkim, szkodliwym działaniem rządu Donalda Tuska – szkodliwym dla naszej ojczyzny – mówiła senator. Dodała także, że według niej Polska powinna kontynuować politykę prowadzoną wcześniej przez Prawo i Sprawiedliwość, która – jak podkreśliła – uwzględniała potrzeby samorządów i mieszkańców mniejszych miejscowości.

O potrzebie budowania zaplecza programowego ugrupowania mówiła z kolei poseł Maria Kurowska. W swoim wystąpieniu wskazała m.in. na rolę spotkań z mieszkańcami i środowiskami lokalnymi.

– Teraz, gdy mamy lidera i wstąpił w nas ten duch, idziemy i organizujemy się, by rozmawiać o Polsce, słuchać Was i Waszych pomysłów na przyszłą Polskę – podkreśliła. Zwróciła również uwagę na wyniki badań opinii publicznej, mówiąc, że „ponad 60% Polaków jest niezadowolonych z rządów Donalda Tuska”.

Europoseł Bogdan Rzońca zaznaczał natomiast, że spotkania w ramach cyklu mają być miejscem wymiany opinii i pomysłów.

– Struktury PiS są po to, by ożywić dyskusję o Polsce – mówił. Jak dodał, przygotowywany program ugrupowania ma być „otwarty właśnie na Państwa uwagi i sugestie”, a politycy powinni docierać do mieszkańców i rozmawiać z nimi o bieżących problemach.

Do kwestii inwestycji samorządowych odniósł się także radny sejmiku Mateusz Lechwar. W swojej wypowiedzi wskazał na – jego zdaniem – brak wsparcia dla powiatu jasielskiego w ostatnich rozstrzygnięciach Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg.

– W całej Polsce 1679 jednostek samorządu terytorialnego otrzymało dotacje na inwestycje drogowe na kwotę 2,7 mld zł. Z powiatu jasielskiego nie otrzymał nikt i to już drugi raz – powiedział. Jak zaznaczył, jego zdaniem taka sytuacja wcześniej się nie zdarzała.

Spotkanie w Dębowcu było jednym z pierwszych wydarzeń w regionie w ramach cyklu „Czas Polski. Program Polaków”. Organizatorzy zapowiadają kolejne podobne spotkania w różnych częściach kraju, podczas których mają być zbierane opinie i propozycje mieszkańców dotyczące przyszłego programu politycznego ugrupowania.

Jaslo4u.pl – Jasielski portal informacyjny

Foto: J.Nowak

]]> http://solidarni.xcl.pl/?feed=rss2&p=6691 0 http://solidarni.xcl.pl/?p=6628 http://solidarni.xcl.pl/?p=6628#comments Mon, 09 Feb 2026 22:02:47 +0000 admin http://solidarni.xcl.pl/?p=6628 MIECZYSŁAW LUDWIK BORUTA – SPIECHOWICZ  (1894 – 1985)

Urodził się w Rzeszowie 20 lutego 1894 r. jako jeden z piętnaściorga rodzeństwa. W 1903 r. z rodziną przeniósł się do Warszawy. Ukończył Gimnazjum Realno – Filozoficzne im. Michała Kreczmara w Warszawie, w latach 1913 – 1914 studiował w Akademii Handlowej w Antwerpii w Belgii. W tym okresie był członkiem Związku Strzeleckiego i ukończył kurs podoficerski. Gdy wybuchła wyczekiwana przez Polaków wojna, w której starły się mocarstwa zaborcze, wyruszył do walki o wolną Polskę.

MIECZYSŁAW LUDWIK BORUTA – SPIECHOWICZ  (1894 – 1985)

Urodził się w Rzeszowie 20 lutego 1894 r. jako jeden z piętnaściorga rodzeństwa. W 1903 r. z rodziną przeniósł się do Warszawy. Ukończył Gimnazjum Realno – Filozoficzne im. Michała Kreczmara w Warszawie, w latach 1913 – 1914 studiował w Akademii Handlowej w Antwerpii w Belgii. W tym okresie był członkiem Związku Strzeleckiego i ukończył kurs podoficerski. Gdy wybuchła wyczekiwana przez Polaków wojna, w której starły się mocarstwa zaborcze, wyruszył do walki o wolną Polskę. Od sierpnia 1914 r. był żołnierzem Legionów Polskich, a w czerwcu tego roku został ranny w bitwie pod Rarańczą. W czasie I wojny światowej walczył w 2 Brygadzie Legionów Polskich. W maju 1918 r. po bitwie pod Kaniowem znalazł się w niewoli niemieckiej. Po ucieczce był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej na Ukrainie. Zdobywał kolejne stopnie wojskowe: 1916 – podporucznik, 1918 – kapitan, 1919 – podpułkownik, 1924 – pułkownik, 1936 – generał brygady. Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Virtuti Militari.

Od 1918 r. w odrodzonym Wojsku Polskim. Dowodził odcinkiem obrony Lwowa, zaś w czasie wojny polsko – bolszewickiej 19 Pułkiem Strzelców Podhalańskich.

W okresie międzywojennym był teoretykiem wojskowości i wojskowym publicystą oraz obejmował różne stanowiska dowódcze. Podczas zamachu majowego w 1926 r. stanął po stronie rządowej. Mimo to został powołany do pracy w Generalnym Inspektoracie Sił Zbrojnych, gdzie został oficerem sztabu gen. Edwarda Śmigłego – Rydza, a potem gen. Gustawa Orlicza – Dreszera. W 1936 r. objął  dowództwo 22 dywizji piechoty górskiej. Na początku 1939 r. witał Węgrów na nowo powstałej granicy polsko – węgierskiej.

W kampanii wrześniowej formował i dowodził grupą operacyjną „Bielsko” (następnie „Boruta”) w ramach Armii „Kraków”. Pod jego rozkazami znalazł się m. in. późniejszy słynny dowódca Stanisław Maczek. Aresztowany 13 grudnia 1939 r. przez NKWD, w latach 1939 – 1941 był więziony we Lwowie i w Moskwie. Po zawarciu Układu Sikorski – Majski został zwolniony z więzienia. Z chwilą utworzenia Armii Polskiej w ZSRR objął dowództwo 5 Wileńskiej Dywizji Piechoty (1941 – 1942). Od marca 1942 do lutego 1943 był jednym z dowódców wojsk ewakuowanych do Iranu. Od lutego 1943  do lipca 1945 był dowódcą I Korpusu Pancerno – Motorowego w Szkocji. Po zakończeniu wojny pozostawał w dyspozycji Ministerstwa Obrony Narodowej Polskiego Rządu na Uchodźstwie.

Po wojnie nie wierzył, że świat po pokonaniu III Rzeszy pójdzie na wojnę z Sowietami.

W 1945 r. powrócił do Polski i zameldował się u swego dawnego kolegi z Legionów – Michała Żymierskiego. Po latach tak skomentował to spotkanie: Brał mnie jednak  wstręt, że stoję przed człowiekiem, z którym walczyliśmy o niepodległość w I wojnie światowej, a który w wolnej Polsce okazał się kanalią i został zdegradowany do szeregowca. A teraz dowodził całym wojskiem.

Od następnego roku pełnił różne funkcje w Ludowym Wojsku Polskim, w tym zastępcy szefa Departamentu Piechoty i Kawalerii MON. W lipcu 1946 r. został przeniesiony do rezerwy. Do 1964 r. był właścicielem gospodarstwa rolnego w Skolwinie k. Szczecina i w tym roku przeniósł się do Zakopanego. W latach 1958 – 1959 był działaczem Związku Inwalidów Wojennych. Wraz z generałem Romanem Abrahamem protestował przeciw dewastacji Cmentarza Obrońców Lwowa. Po jego zniszczeniu w 1971 roku, obaj generałowie wysłali list protestacyjny do Leonida Breżniewa, przywódcy Związku Sowieckiego oraz do sekretarza generalnego ONZ. Gdy władze PRL nadały w 1974 roku order Virtuti Militari Breżniewowi, generał Boruta – Spiechowicz zorganizował akcję złożenia w klasztorze na Jasnej Górze odznak tego orderu przez przedwojennych polskich oficerów.

Zaprzyjaźnił się z Prymasem Stefanem Wyszyńskim i z kardynałem Karolem Wojtyłą. Przy ich wsparciu starał się jednoczyć środowisko kombatanckie, które określano jako „nurt niepodległościowy”, który sprzeciwiał się komunistom.

W latach 70. zaangażował się w działalność opozycji niepodległościowej, m. in. jako współzałożyciel niezależnej antykomunistycznej organizacji ROPCiO (Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela). W styczniu 1976 r. był jednym z sygnatariuszy „Listu 18”, w którym wyrażono zdecydowany protest przeciw wprowadzonym zmianom w Konstytucji PRL (wpisano przewodną rolę PZPR oraz „wieczną” przyjaźń ze Związkiem Sowieckim). W lutym 1979 r. był współzałożycielem Komitetu Porozumienia na rzecz Samostanowienia Narodu. Był kawalerem Orderu Virtuti Militari. Przyznano mu tytuł honorowego prezesa Związku Legionistów Polskich.

Był gościem honorowym drugiej tury (26.09 – 7.10 1981 r.) I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność”.  W mojej książce „NSZZ Solidarność na Ziemi Jasielskiej” znajduje się wzmianka o treści: Obrady rozpoczął swoim przemówieniem człowiek – legenda gen. Mieczysław Boruta – Spiechowicz. Ubrany był w przedwojenny mundur wojskowy. To była wspaniała lekcja historii.

Poczet sztandarowy wprowadził sztandar Krajowej Komisji Kombatantów przy MKZ Gdańsk. Swe przemówienie generał rozpoczął słowami:

Przyjacielu Prezesie, Zagraniczni Goście, Drodzy Rodacy! Ojczyzna w potrzebie, ale nie w niebezpieczeństwie. Nie dajmy się zastraszyć, bo strach jest złym doradcą, a Polska, Polska bardzo potrzebuje rad dobrych.

Dalej mówił: Co czyni żołnierz, gdy Ojczyzna go wzywa, co też on czyni? Poświęca swe życie. A co robi człowiek cywilny, cywil, kiedy Ojczyzna żyje w pokoju, lecz w wielkiej niedoli? Cywil nie ginie dla Ojczyzny, lecz dla niej żyje.

Jako najstarszy generał II Rzeczy – pospolitej żyjący wiernie nad Wisłą, wzywam was, drodzy przyjaciele, w imię miłości, a nie nienawiści: uczcie się żyć pospołu z myślą o Polsce i tylko o Polsce.

Bądźcie solidarni w dobrym, mądrym i szlachetnym. Solidarni w złym są waszym przeciwieństwem. To oni doprowadzili Polskę najpierw do moralnego, a potem do materialnego upadku.

Inny fragment: Ojczyzna, Ojczyzna nas potrzebuje. Ale żyć bez Ojczyzny nie sposób. Dlatego Bóg, Honor i Ojczyzna jest naszym prawdziwym, całego narodu sztandarem.

Bądźcie odważni w poszukiwaniu prawdy, a dobry Bóg stokrotnie wam to wynagrodzi. Jak nigdy dotąd potrzebna nam wszystkim jest jedność. Pamiętajmy, że prawda jest jedna, a kłamstw – tysiące. Pamiętajcie drodzy przyjaciele – kłamstwo jest stare jak świat, prawda jest wiecznie młoda. Bądźcie żołnierzami prawdy, a ja jestem przekonany, przekonany, na pewno, na pewno zwyciężycie. Jako stary żołnierz trzech wojen, siedmiu więzień, dwóch obozów niemieckich, z których uciekłem, całym sercem jako żołnierz jestem i pozostanę z wami tu państwo wszystkimi.

W Zakopanem przyjmował wszystkich chętnych do rozmów o Polsce. W 1984 r. spotykał się z młodymi patriotami z Konfederacji Polski Niepodległej (KPN) i z podziemnej „Solidarności”

Zmarł w stolicy polskich Tatr 13 października 1985 r. i został pochowany w kwaterze legionowej zakopiańskiego Nowego Cmentarza. Stolica Apostolska jako pierwsza przysłała depeszę kondolencyjną. Ojciec Św. Jan Paweł II napisał w niej: Odszedł do wieczności wielki Patriota. Człowiek prawy, który łączył w sobie Ojczyznę ziemską z Ojczyzną niebieską, uczucie religijne i patriotyczne. Miłość Boga i płynąca z niej miłość bliźniego była źródłem jego siły i wyzwalała w nim żarliwy stosunek do Narodu i Ojczyzny.

                         Kazimierz Poniatowski

Wykorzystane źródła: Niedziela. Tygodnik katolicki (z 12.10.2025); I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” – Stenogramy; „NSZZ Solidarność na Ziemi Jasielskiej” – autorstwo własne.

Muzyka, wzruszenia i spotkania po latach – tak w skrócie można opisać jubileusz 20-lecia działalności Chóru Soli Deo z I Liceum Ogólnokształcącego w Jaśle. Jubileuszowy koncert stał się wyjątkowym wydarzeniem, które zgromadziło obecnych chórzystów, absolwentów oraz licznie przybyłą publiczność, tworząc świąteczną i pełną emocji atmosferę.

Podczas koncertu Chór Soli Deo Jasło zaprezentował znane i lubiane kolędy w nowych, często bardzo wymagających opracowaniach chóralnych. Utwory takie jak „Wśród nocnej ciszy”, „Bóg się rodzi”, „Gore gwiazda” czy „Mizerna, cicha” zabrzmiały w odsłonie pełnej harmonii, kontrastów i muzycznej głębi.

Wielogłosowe wykonania pokazały, jak klasyczne melodie mogą zyskać nowy, zaskakujący wymiar.

Urozmaiceniem jubileuszowego wieczoru był występ zespołu instrumentalnego Kwintesencja, który zaprezentował świąteczne utwory w instrumentalnej odsłonie, dodając koncertowi lekkości i radosnego charakteru. W skład zespołu wchodzą m.in. chórzystki – absolwentki Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia oraz uczennice Prywatnej Szkoły Muzycznej II stopnia w Jaśle.

Jednym z najbardziej poruszających momentów jubileuszu było wspólne śpiewanie obecnych chórzystów oraz absolwentów Chóru Soli Deo. Na jednej scenie spotkały się różne pokolenia osób, które przez lata łączyła pasja do muzyki i wspólnego śpiewu. Była to chwila pełna wspomnień, emocji i autentycznej radości.

Finałem wieczoru było wspólne kolędowanie z publicznością, które jeszcze mocniej podkreśliło rodzinny i wspólnotowy charakter wydarzenia. Jubileusz Chóru Soli Deo z Jasła pokazał, że dwadzieścia lat to nie tylko liczba – to historia ludzi, głosów i relacji, które wciąż brzmią wspólną harmonią.

Źródło: I LO w Jaśle

Inne relacje:

Foto: J.Nowak

W spotkaniu uczestniczył Przewodniczący Regionu Podkarpacie NSZZ Solidarność Krzysztof Fal wraz z członkami Zarządu, oraz były długoletni Przewodniczący Tadeusz Majchrowicz.

8 stycznia 2026 r. odbyło się doroczne spotkanie świąteczno-noworoczne członków Stowarzyszenia i osób związanych z NSZZ Solidarność w latach 1980 – 1989.

W spotkaniu uczestniczył Przewodniczący Regionu Podkarpacie NSZZ Solidarność Krzysztof Fal wraz z członkami Zarządu, oraz były długoletni Przewodniczący Tadeusz Majchrowicz.

Spotkaniu przewodniczył członek Stowarzyszenia Józef Lenartowicz.

Przemówienie powitalne wygłosił Dyrektor I LO Jacek Nawrocki i Przewodniczący Zarządu Regionu Krzysztof Fal.

O najważniejszych wydarzeniach ubiegłego roku w których brali udział członkowie Stowarzyszenia mówił Prezes Stowarzyszenia Kazimierz Rozenbeiger.

Po tym wystąpieniu zabrał głos Pan Andrzej Lechowski, który apelował o organizowanie spotkań młodzieży z byłymi działaczami Solidarności.

Z kolei nadszedł czas śpiewania wielu kolęd, w tym komponowanych w ośrodkach internowania. Na akordeonie akompaniował śpiewającym członek Stowarzyszenia Wojciech Jankowski. Przerywnikami w śpiewie były wystąpienia Jerzego Bieńkowskiego, Krystyny Olszewskiej i Tadeusza Majchrowicza.

Życzymy sobie, aby NOWY 2026 ROK BYŁ CZASEM OBFITOŚCI ŁASK BOŻYCH.

O spotkaniu napisali również:

Foto: J.Nowak

6 stycznia 2026 r. po raz piąty zgromadziliśmy się na starym cmentarzu w Jaśle przy symbolicznym grobie Jerzego Polaka. Jak zawsze rozpoczęliśmy godzinę wspomnień od modlitwy o spokój wieczny jego duszy.

6 stycznia 2026 r. po raz piąty zgromadziliśmy się na starym cmentarzu w Jaśle przy symbolicznym grobie Jerzego Polaka. Jak zawsze rozpoczęliśmy godzinę wspomnień od modlitwy o spokój wieczny jego duszy (tekst poniżej).

MODLITWA

Boże Ojcze pokornie polecamy Ci zmarłego Jerzego.

Ty znasz jego pracę, trudy życia i zasługi dla „Solidarności” i Polonii. Przez mękę i śmierć Twojego Syna, w którego wierzył, przebacz mu jego grzechy i przyjmij go do królestwa niebieskiego.

Nam dopomagaj do uczciwego solidarnego życia, byśmy mogli spotkać się z nim w szczęśliwości wiecznej. Amen.

Ojcze nasz… Zdrowaś Mario… Wieczny odpoczynek… ( 3 razy ).

W intencji zmarłych, którzy za życia byli bliskimi jego sercu. Pod Twoją obronę…

Niech w miłosierdziu Bożym odpoczywają w pokoju wiecznym. Amen.

Chwile refleksji i wspomnień rozpoczął Kazimierz Poniatowski, który wręczył każdemu życiorys Jerzego i anegdotki z jego życia ( załączone pod relacją ). Niektóre skomentował.

Kazimierz Rozenbeiger dał krótkie świadectwo o koledze Jurku ( tekst poniżej ).

Drogi Jurku na zawsze pozostaniesz w naszej pamięci jako lojalny i nieposzlakowany przyjaciel, Jako patriota i społecznik, niezachwiany w wierze i w realizacji wszelkich spraw słusznych. Boga, Honor i Ojczyznę mający za swą życiową dewizę.

Drogi Jurku! Tak właśnie o tobie myślimy, takie dajemy i będziemy dawać o tobie świadectwo.

Chwile wspomnień i zadumy zakończone zostały stwierdzeniem:

JAKIEGOŻ TO WSPANIAŁEGO FACETA MIELIŚMY WŚRÓD NAS!

JERZY POLAK

Urodził się 6.01.1953 r. w Jaśle – Sobniowie. Po ukończeniu Szkoły Podstawowej Nr 3 w Jaśle uczęszczał do Zespołu Szkół Mechanicznych w Krośnie, gdzie zdał egzamin maturalny. Po studiach technicznych na Politechnice Rzeszowskiej rozpoczął pracę w Hucie Szkła w Jaśle, gdzie pracował do sierpnia 1980 r. Wskutek działań kierownictwa zakładu został przeniesiony do pracy (od 1 września 1980 r.) w Ośrodku Badawczo – Rozwojowym „Gamrat – Erg” w Jaśle. Tu był współzałożycielem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”.

Po wprowadzeniu stanu wojennego 14.12.1981 był współorganizatorem strajku w swoim zakładzie, za co został dyscyplinarnie zwolniony z pracy. Był aktywnym działaczem struktur podziemnych w Jaśle. Współorganizował druk oraz kolportaż niezależnych wydawnictw. Będąc z zamiłowania fotografem, przygotowywał materiały wykorzystywane do drukowania wydawanych w Jaśle biuletynów związkowych i innych druków (ulotki, kalendarze, druki okolicznościowe). 19 marca 1983 r. został aresztowany i skazany za działalność podziemną. Na mocy amnestii opuścił więzienie w czerwcu 1983 r. Uczestniczył w przygotowaniu do emisji audycji radiowej „Radia Solidarność” nadanej 7.09.1984 r. w Jaśle (Jego pomysłem i montażem był podkład muzyczny audycji oparty na melodii pieśni „Warszawianka”). W tym okresie, jako zwolniony dyscyplinarnie, nie mógł znaleźć stałego zatrudnienia.

Nie widząc możliwości ułożenia sobie życia w Polsce rozpoczął starania o wyjazd do USA. Wielokrotnie odmawiano mu paszportu. Dopiero 1988 r. władze zgodziły się na Jego wyjazd do NRF, skąd udał się z rodziną (żoną Jolantą i półroczną córką Klaudią) do Stanów Zjednoczonych. Tam nieprzerwanie interesował się sprawami polskimi aktywnie uczestnicząc w życiu Polonii. Przez kilku lat był przewodniczącym Klubu Gazety Polskiej w Stamford. Posiadał dużą kolekcję zdjęć obrazujących życie Jasła w latach 70. i 80. ub. wieku, w tym wiele związanych z działaniami NSZZ „Solidarność” w naszym mieście. Wykorzystał je do przygotowania, wspólnie z córką Aleksandrą, wystawy „Jerzy and Oleńka Polak Collection” na Uniwersytecie Harvarda w Bostonie oraz w Elms College (Chicope, Massachusetts).

W 2018 r. Jego zdjęcia, tematycznie związane z „Solidarnością” i ks. Stanisławem Kołtakiem, posłużyły do zorganizowania wystawy w I Liceum Ogólnokształcącym im. Króla Stanisława Leszczyńskiego w Jaśle, która następnie była prezentowana w kilku jasielskich szkołach ponadgimnazjalnych, gdzie cieszyła się dużym zainteresowaniem uczniów i nauczycieli. Wraz z żoną Jolantą pomagał wielu rodakom, którzy zdecydowali się wyjechać „za Ocean”. Druga wystawa Jego zdjęć została zorganizowana przy I Liceum Ogólnokształcącym w Jaśle w sierpniu 2020 r. w 40. rocznicę powstania NSZZ „Solidarność”.

We wrześniu 2019 r. przybył do Jasła na odsłonięcie pomnika Żołnierzy Wyklętych, a w lutym następnego roku uczestniczył w konwencji Prawa i Sprawiedliwości inaugurującej kampanię wyborczą Prezydenta Andrzeja Dudy oraz w Zjeździe Klubów „Gazety Polskiej” w Warszawie. W grudniu 2020 r. został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Zmarł 15.05.2021 r. w USA i tam został pochowany.

.

W stanie wojennym, nie mogąc znaleźć stałego zatrudnienia, Jurek, ze swym kolegą, pracował w kuźni, robiąc różne nietypowe przedmioty. Nie miał z tego znaczącego dochodu, bo były to głównie przedmioty, którymi obdarowywał później swoich znajomych.

Ślubu Jurkowi i Joli udzielał ks. Stanisław Marczak, który już wtedy był tak dla Jurka, jak i dla całego naszego środowiska, niekwestionowanym autorytetem. Gdy o latach, odwiedził Polskę, pojechaliśmy do Jaślisk do księdza Stanisława i tam Jurek nagrywał wypowiedź wspomnieniową księdza dotyczącą lat Jego posługiwania w Jaśle, ze szczególnym uwzględnieniem czasów „Solidarności” i stanu wojennego.

Gdy Jurek został przyjęty do pracy w Hucie Szkła w Jaśle, to po niedługim czasie stał się, mimo młodego wieku, autorytetem i najlepszym, zaufanym kolegą dla wielu pracowników. Opowiadał mi, że zdarzało się, szczególnie w poniedziałki, gdy któryś z kolegów spóźnił się do pracy (poprzedniego dnia „popiwszy”), to przychodził do Jurka z prośbą o pomoc w wymyśleniu usprawiedliwienia tego spóźnienia. Tu Jurek wykazywał się niezwykłą inwencją, bo przecież nie można było powtarzać niezwyczajnych zdarzeń mających być tym usprawiedliwieniem.

Gdy Jurek poznał swą przyszłą żonę Jolantę, poszedł z nią wkrótce do jednego ze swych kolegów. Jola była wówczas, tak to pozostało do dziś, szczupłą drobną dziewczynką o zniewalającej urodzie. Kolega, widząc drobną i bardzo młodzieńczą postać narzeczonej Jurka, pod chwilową Jej nieobecność, rzekł: – Jurek, co ty wyprawiasz ! Ona wygląda na 13 lat! Jurek na to: – No i co z tego ! Ja nie jestem przesądny!

Po ich wyjeździe „za wodę” utrzymywałem z Jolą i Jurkiem kontakt telefoniczny. Zapraszałem go do odwiedzenia Polski. Po wyborze A. Kwaśniewskiego na prezydenta (1995 r.) powiedział: Jak komunistę wybraliście na prezydenta, to ja do Polski nie przyjadę. Rzeczywiście, przyjechał gdy prezydentem był Lech Kaczyński.

Po wyjeździe do USA pierwszy raz odwiedził „Polskę i przyjaciół” (tak się wyrażał) w 2009 r. Po zorganizowanym przeze mnie spotkaniu w władzami Powiatu, spotkał się także z lokalnymi dziennikarzami. Zapytany później przez autora tych zapisków, jak mu poszło z nimi, odparł: Szło dobrze, dopóki taka mała w czerwonym nie zapytała: – Czym była dla Pana „Solidarność” ? Przez dłuższą chwilę nie mogłem wydobyć słowa, a i potem niewiele wydukałem. Wstyd przyznać, tak się wzruszyłem. Odpowiedziałem: – Przecież to było jak najbardziej zasadne pytanie, tylko waga wspomnień i doznań z tamtego okresu spowodowały, że tak się wzruszyłeś. Potem, w sali obrad Rady Powiatu, spotkał się, nie uprzedzony wcześniej o tym, z około trzydziestoma swoimi znajomymi.

Podczas tego, prawie miesięcznego, pobytu w Polsce, dzięki wstawiennictwu ks. Waldemara Janigi, Jurek w towarzystwie Maryny Czeszyk (Jego współpracownica z czasów „Solidarności”) oraz moim, zostaliśmy przyjęci przez Ks. Arcybiskupa Ignacego Tokarczuka. Jurem miał ze sobą kilka zdjęć z Pielgrzymek Ludzi Pracy do Częstochowy. Były to potężne zdjęcia tak ok. 3 m na 1 m. Ks. Arcybiskup był nimi zachwycony.

Gdy Jurek dowiedział się, że do „polskiego sklepu” w sąsiednim mieście Stamford dostarczana jest redagowana przez Jerzego Urbana gazeta „NIE”, to postanowił wykupować cały nakład dostarczany do tego sklepu, a po przywiezieniu do domu natychmiast te gazety palił. Robiłem to, aby tego szmatławca ludzie nie czytali – informował mnie o tym, gdy byłem w Stanach i wiele godzin spędzaliśmy na rozmowach.

Kazimierz Poniatowski

Foto: J.Nowak

Czy sprawiedliwość historyczna ma termin ważności? To pytanie wybrzmiało podczas debaty poświęconej reparacjom wojennym, zorganizowanej przez Fundację Kultury Polskiej i Dziedzictwa Narodowego. Dyskusja dotyczyła zarówno odpowiedzialności Niemiec za zbrodnie i grabież z okresu II wojny światowej, jak i realnych możliwości dochodzenia sprawiedliwości po niemal 80 latach.

Czy sprawiedliwość historyczna ma termin ważności? To pytanie wybrzmiało podczas debaty poświęconej reparacjom wojennym, zorganizowanej przez Fundację Kultury Polskiej i Dziedzictwa Narodowego. Dyskusja dotyczyła zarówno odpowiedzialności Niemiec za zbrodnie i grabież z okresu II wojny światowej, jak i realnych możliwości dochodzenia sprawiedliwości po niemal 80 latach.

Debatę prowadził Miłosz Kłeczek. Jako pierwszy wystąpił Adam Pawluś, który przedstawił historyczną skalę strat poniesionych przez Polskę i lokalne społeczności. Następnie Bogdan Rzońca omówił międzynarodowe i instytucjonalne aspekty reparacji. Arkadiusz Mularczyk skupił się na politycznym i społecznym znaczeniu roszczeń, a konstytucjonalista Oskar Kida zaprezentował prawne podstawy dochodzenia reparacji w świetle prawa międzynarodowego.

.

Centrum Kultury, Pamięci i Pojednania – propozycja z Jasła

.

W trakcie debaty Starosta Jasielski Adam Pawluś poinformował o wysłaniu listów do pięciu niemieckich burmistrzów miast, do których w czasie wojny trafiły zrabowane majątki mieszkańców Jasła. Zaproponował również utworzenie Centrum Kultury, Pamięci i Pojednania w budynku dawnego szpitala przy ul. Za Bursą, gdzie w okresie okupacji funkcjonowała niemiecka katownia.

Centrum miałoby być miejscem pamięci, edukacji i dialogu polsko-niemieckiego. Jak podkreślił starosta, wsparcie ze strony niemieckich samorządów mogłoby stać się realnym gestem dobrej woli i odpowiedzialności. Pozostaje pytanie, czy po stronie niemieckiej znajdzie się gotowość do takich działań.

Źródło: Starostwo Powiatowe w Jaśle

Pełna relacja:

3 minutowa relacja w końcowej części programu TV Republika:

Foto: J.Nowak